Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2018/3477 K.2018/8504

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının davalı işyerinde 01.11.2008-31.12.2010 tarihleri arasında aylık net 2.000,00 TL ücretle çalıştığını, sigorta primlerinin gerçek ücreti üzerinden değil de asgari ücret üzerinden düzenlenip ödendiğini, fazla mesai ücretlerini ve pazar mesai ücretlerini alamadığını, asgari geçim indiriminin ödenmediğini, ücretinin de zamanında ödenmediğini, bu sebeplerle davalıdan belirtilen hak edişlerinin ödenmesi için talepte bulunduğunu, davacıya yasal haklarının ödenmeyeceğinin söylendiğini ve 31.12.2010 tarihinde işten çıkarıldığını ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti, asgari geçim indirimi, prim alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davayı kabul etmediklerini, davacının işten kendisinin ayrıldığını, çalışma süresi içinde davacının mesai saatlerinin sabah 09.00 akşam 18.00 olduğunu, ancak davacı tarafından bu mesai saatlerine hiç uyulmadığını, davacının piyasa şartlarının çok üzerinde maaşla çalıştığını ve prim uygulaması bulunmadığını, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, bozma ilamına uyulduğu, bozma gereği yerine getirildikten sonra dosya bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişinin mahkememize ibraz etmiş olduğu raporun ayrıntılı ve gerekçeli oluşu dosyadaki bilgi ve belgelerle uyumlu bulunuşu nazara alındığından itibar edildiği, bozma kararına uyulmasıyla ortaya çıkmış bulunan usulü kazanılmış hak durumu da dikkate alınmak suretiyle sadece ücret miktarına yönelik değerlendirme ve tespitlerden hareketle ihbar tazminatı dışındaki alacak kalemleri bakımından yeniden hesaplama yapılması yoluna gitdildiği,

davacının çalısma süresi Yargıtay bozma ilamı dışında kalmakta olup davalı işyerinde 1 yıl 10 ay 26 gün (03.02.2009-31.12.2010) çalıştığı tespit edildiği, davacının alacaklarına esas alınan ücret miktarı uyuşmazlığın/Yargıtay bozma ilamının ana noktalarından birisini oluşturduğu, dosya kapsamındaki ücret miktarına ilişkin kayıt yazışma ve bilgilere ve kanıtlara ek olarak son zamanlarda Yargıtay uygulamalarında işaret edilen – tüikkazanç sorgulama sistemi- üzerinden de ücret araştırması yoluna gidildiği,

tanıklarca davacının mantar alım-satımı yapılan işyerinde kasa işlerine bakıldığı beyan edilmiş olmakla anılan sistemden karşılığı muhasebe /muhasebe yardımcı elemanı kazanç sorgulaması yapılmış olup, 2010 yılı itibarıyla aylık ortalama brüt 1.782 TL, yıllık ortalama brüt 23.853 TL kazanç miktarına ulaşılmış,

davacı sendika üyesi olmadığı gibi işyerinde yürürlükte TİS 'de bulunmadığından sendika yazılarında bildirilen ücret miktarlarına itibar edilmesinin yerinde olmayacağı değerlendirilmesiyle tüikkazanç sorgulama sistemi sonuçlarına göre yıllık ortalama brüt 23.853 TL/12=en son ücretin brüt 1.987,75 TL /ay - 66,25 TL /güne,dönemsel asgari ücretin 2,61 katına tekabül etmektedir) olduğu kabulüyle -yasal asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasına karşın itiraz edilmemesi nedeniyle usulü kazanılmış hak durumu ortaya çıkan dönemler için ise yasal asgari ücret baz alınmak suretiyle -hesaplama yapılması yoluna gitmek gerekmiştir.

Bu itibarla bilirkişi raporu doğrultusunda davacının fazla mesai alacağı, genel tatil alacağı, hafta tatili alacağı taleplerinde %30 oranında takdiri indirim yapıldığı gerekçesi ile ihbar tazminatı ve prim haricindeki taleplerin kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz: Karar süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. E)Gerekçe: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut uyuşmazlıkta, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 2014/19957 Esas sayılı ilemında bozma sebeplerinden biri de ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunduğu belirtilerek “Davacı 2.000,00 TL net ücret aldığını iddia etmiş, davalı ise davacının asgari ücretle çalıştığını savunmuştur. Mahkemece iddia edilen ücrete itibarla hüküm kurulmuştur. Dosya içeriğinde imzalı ücret bordrosu bulunmamaktadır.

Her ne kadar dosya içeriğinde davacı tarafından sunulan ve aylık net gelirinin 2.000,00 TL olduğuna ilişkin belge fotokopisi bulunmakta ise de, davalı bu belgenin davacının banka kredisi kullanırken bankaya sunması için verildiğini savunmaktadır. Çalışılan ilde davacının yaptığı iş dikkate alındığında davacının söz konusu tarihlerde alabileceği ücret konusunda tereddütler oluşmaktadır.

Ücret konusunda uyuşmazlık bulunmasına rağmen işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği sorulmalı, tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle davacının alabileceği ücret araştırılmadan talep edilen tüm alacaklar hakkında iddia edilen ücret üzerinden karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

Yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.” şeklinde açıklanmıştır.

Eldeki mahkeme kararında fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti hesaplamalarına esas alınan ücret bakımından; bozma öncesi esas alınan bilirkişi raporunda fazla mesai ücreti, 2010 yılı öncesi için asgari ücretten, 01/01/2010 tarihi sonrası için ise bilirkişi raporu ile tespit edilen ve bozmaya konu olan net 2000 TL/brüt 2791,34 TL üzerinden hesaplanmıştır.

Bozma konusu Mahkeme kararını hakkında sadece davalı temyiz ettiğinden fazla mesai ücreti alacağının 01/01/2010 tarihi öncesinde asgari ücret üzerinden hesaplanmasını davacı kabul etmiş ise de bozma sonrası alınan bilirkişi raporunda 01/01/2010-30/06/2010 tarihleri arasının asgari ücretten yüksek, ancak bilirkişi raporu ile bozma sonrası tespit edilen ücretten düşük olan 63,42 TL. yevmiye üzerinden hesaplanması, açıklanan duruma göre hatalıdır.

01/01/2010 ve devamı tarihler, bozma öncesi olduğu gibi bozma sonrası hesaplamada da tespit edilen en son ücreti üzerinden hesaplanmalıdır. Bozma sonrasında davacının tespit edilerek esas alınan ücreti brüt 1.987,00 TL. olduğundan, 01/01/2010 tarihi sonrası fazla mesai ücreti hesabında brüt 1.987,00 TL. esas alınmalıdır.