Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2018/4810 K.2018/11629

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı dahili davalı ile davalı avukatları istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi dahili davalı ile davalı avukatlarının istinaf başvurusunu kabul ederek İlk Derece Mahkmesinin 03/11/2017 tarih ve 2016/445 E. 2017/344 Karar sayılı kararının ortadan kaldırılmasına, davanın usulden reddine karar vermiştir. Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 2004 yılından itibaren Memur-Sen Konfederasyonu'na bağlı ...-Sen üyesi olduğunu, ...-Sen ...

Şubesinin 4. Olağan Genel Kurulu delege seçimlerinin 10.11.2016 tarihinde yapıldığını ancak ... ...-Sen Şubesi'nin delege seçimi için sendika sitesi duyurular bölümünden verdiği ilanla üyeleri yanılttığını, tarih konusunda yanılan üyelerin dilekçe veremediği için delege seçimine katılamadığını, bazı kurumlarda ise hiç ilan asılmadığının tespit edildiğini, Halk Sağlığı Kurumuna bağlı Ana Çocuk Sağlığı Merkezine yine Halk Sağlığı Ek binasına ilan asıldığını, Kamu Hastanelerine bağlı ...

Devlet Hastanesine seçim ilanı asılmadığını, kendisinin ...

Devlet Hastanesinde çalıştığını, 04 Kasım 2016 tarihinde sendika panosunda saat 15.00 de ilan olmadığını tespit ettiğini, bu nedenlerle üyelerin müracaat ve seçilme haklarının engellendiğini, üyelerin yanlış tarih verilerek yanıltıldığını ya da hiç bilgilendirilmediğini, seçimi yapacak Şube Başkanı ve Yönetimin seçime hile karıştırdığını ileri sürerek yapılan seçimin iptalini, seçim sürecinin durdurulmasını, seçim işlerini tarafsız bir kişi veya kişilerin yürütmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti: ...-Sen ... Şubesi Yönetim Kurulu Üyeleri ..., ..., ..., ...,..., ... cevap dilekçesinde; Davanın öncelikle husumet yokluğu aksi halde hukuki ve maddi dayanaktan yoksun olması nedeniyle esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dahili davalı ... ve Sosyal Hizmetler Çalışanları Birliği Sendikası vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Sen ... Şubesinin taraf ehliyeti olmadığından davanın öncelikle husumet yokluğu aksi halde hukuki ve maddi dayanaktan yoksun olması nedeniyle esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. C) İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, ... Sen Şubelerinin Delege Belirleme Usulüne ilişkin yönetmeliğin 15. Maddesinde şube yönetim kurulunun seçim tarihinden 7 gün önce seçim gününü ve seçimlerin yapılacağı günü ve saati ilan edeceği düzenlemesi mevcut olduğu,

iptal talebine konu delege seçimlerinin 10.11.2016 tarihinde yapılacağı belirtilerek 04-07/11/2016 tarihleri arasında ilanın yapıldığı 15. maddedeki düzenleme kapsamında ilanın seçim tarihinden 7 gün öncesini kapsamadığı 7 günlük süreye riayet edilmeksizin seçimlerin ilandan sonra 7. Gün yapıldığının anlaşıldığı adaylara yeterli sürenin tanınmadığı yönetmelikte ayrıntılı şekilde belirlenen kurallara uyulmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 10.11.2016 tarihinde yapılan delege seçiminin iptaline, Sendikalar Kanunu’nun 53. Maddesi ve 12. Maddesi uyarınca davalı ...

Sen ... Şubesi yönetim kuruluna işten el çektirilmesine, yeni yönetim kurulu seçilinceye kadar işlemleri yürütmek üzere Av. ...’nin kayyum olarak atanmasına karar verilmiştir.

D) İstinaf:

Karara karşı davalı ve dahili davalılar istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

E) Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi’nce davanın ... ve Sosyal Hizmetler Sendikası’nın ... şubesi yönetim kurulu üyeleri ve başkanına karşı açıldığı, ilk derece mahkemesi tarafından 17/03/2017 tarihli celsede müdahillik talebinde bulunan sendikanın talebinin kabul edildiği, davacının bu yönde bir talebi olmamasına rağmen mahkemece sonraki celselerde sendikaya davalı sıfatı verilerek nihai olarak da dahili davalı kabul edilerek sendika ile sendikanın ... şubesi yönetim kurulu üyeleri ve başkanı aleyhine hüküm kurulduğu, sendikanın ... şubesi yönetim kurulu üyeleri ve başkanının tüzel kişiliği ve husumet ehliyeti bulunmadığından ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

F) Temyiz

Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi kararına karşı davacı temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

G) Gerekçe:

Somut uyuşmazlıkta davacı ...-Sen ... şubesinin 4. Olağan genel kurulu için yapılan delege seçimi öncesi ilanla üyelerin yanıltıldığını, üyeler yanıltıldığı için dilekçe vererek seçime katılamadıklarını belirterek delege seçiminin iptalini seçim sürecinin durdurulmasını seçimi tarafsız bir kişi ve kişilerin yürütmesini talep etmiş, dava dilekçesinde davalı olarak “ ... ve ... Sen Şube Yönetim Kurulu” nu davalı olarak göstermiştir.

Sendikalar, hukukumuzda özel hukuk tüzel kişisi sayılmaktadır. Sendika şubelerinin ise tüzel kişiliği bulunmamaktadır. Üye ve delegelerin dava açma ehliyetine karşılık, sendika şubelerinin tüzel kişiliği olmadığından dava açma ehliyetleri yoktur.

Sendika ve şubesi aralarındaki ilişkilerde sendika hürriyetinin temel ilkelerine uymakla yükümlüdürler.

Sendika şubelerinin genel kurul faaliyetleri de dahil faaliyet ve işleyişleri aynen sendikalarda olduğu gibi demokratik ve hür sendikacılığın ilkelerine ve hukuk devletinin esaslarına uygun olmalıdır.Kanuni ve hukuka uygunluk birlikte aranmalıdır.( Prof. Dr. Kadir ARICI DEMOKRATİKLİK VE HUKUKA UYGUNLUK ACISINDAN SENDİKA ŞUBE GENEL KURULLARI Kamu-is; C: 9, S: 1/2007, s . 26)

Sendikalar hukukunda, tüzel kişiliğin sadece sendika genel merkezlerine ait olması ve sendika şubelerinin tüzel kişiliğinin bulunmaması sebebiyle, genel merkez ile şube arasında menfaat çatışması durumunun bulunması hali dışında sendika şubelerine dava yöneltilemez ise de davacının şube genel kurulu için yapılan delege seçiminin iptali istemli dava dilekçesinde davalı olarak ... Sen Şube Yönetim Kurulu’nu davalı olarak göstermesi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 124. maddesinin 4. fıkrası uyarınca yanılma kabul edilmeli, davalı olarak gösterilen ...ile sendika şube yönetim kurulu davada taraf olmaktan çıkarılmalıdır.

Nitekim yargılama sırasında dava açıldığını öğrenen Sendika genel merkezi, davaya cevap dilekçesi vermiş yargılamaya müdahil olmak istemiştir. Buna göre ilk derece mahkemesince sendikanın dahili davalı olarak kabulüne bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu açıdan Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi’nce husumet sağlanmadığından dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi isabetli değildir.

Ayrıca 4688 sayılı Kanun’un 11. maddesinin 2. fıkrasının yollamasıyla 6356 sayılı Kanun’un “Genel kurul dışında delege seçimi” başlıklı 16. maddesinin 2. fıkrasına göre seçim sonuçlarının ilanından sonra iki gün içinde yapılacak itirazların mahkeme tarafından kesin olarak karara bağlanacaktır. Davacı genel kurul dışında yapılan delege seçiminin iptali istemiyle açılan davada bu talep yönünden ilk derece mahkemesi delege seçiminin iptali yönünde karar vermiştir.

Bu karar 6356 sayılı Kanun’un 16. maddesine göre kesin bir karar olduğundan istinaf kanun yoluna kapalıdır. Dolayısıyla Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi’nin ilk derece mahkemesinin bu talep konusunda verdiği kararı denetleme imkanı bulunmadığının gözden kaçırılmaması ancak delege seçimi iptali yanında yönetimin işten el çektirilmesi ve kayyum tayini isteminin kanun yolu denetimine açık olduğunun dikkat edilmesi gerekir. Yazılı şekilde karar verilmesi bozma nedenidir.