Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2018/5398 K.2018/12446

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, davalı şirketin yurtdışı şantiyelerinde demirci ustası olarak 21.09.2005 - 30.06.2009 tarihleri arasında çalıştığını, daha sonra iş akdinin sonlandırılarak Türkiye'ye gönderildiğini, son ücretinin aylık ücretinin 1.650,00 USD olduğunu, 3 öğün yemek, barınma ve ısınma gibi gereksinimlerinin davalı işveren tarafından karşılandığını, işine son verildiğini, kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmediğini iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, hafta tatili alacağı, yıllık izin alacağı, bayram ve genel tatil ücreti alacağının işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren, davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının çalışmasının proje bazlı ve dönemsel olduğunu, 05.06.2009 tarihinde istifa dilekçesi sunarak ayrıldığını, bu nedenle davacının kıdem ve ihbar tazminatı isteme hakkına sahip olmadığını, fazla mesai ve tatil çalışma ücretlerinin kendisine ödendiğini, izinlerini kullandığını, kullanmadığını izin ücretlerinin de ödendiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece verilen ilk kararın davacı vekilince temyizi üzerine iş bu karar Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 19/04/2016 tarihli 2015/949 E. 2016/9882 K. sayılı ilamı ile özetle;

"... İşçinin banka hesabına yapılan ödemelerde maaş açıklaması dışında başka bir bilgiye yer verilmemiştir. Davacının yaptığı iş, kıdemi, bordro içerikleri ve davacı tanık beyanları gözetilerek davacı işçinin aylık temel ücretinin 1650 USD olduğu kabul edilmeli ve bordroların fazla çalışma ile hafta tatili tahakkuklarını içermediği sonucuna varılmalıdır. Gerekirse bu esaslar dahilinde bilirkişiden yeniden rapor alınmalı ve mahkemece bir değerlendirmeye tabi tutularak tazminat ve alacaklar hüküm altına alınmalıdır.

...Somut uyuşmazlıkta, davacı işçi davalı işverenin yurtdışı şantiyelerinde kesintili olarak çalışmıştır. Davacının yıllık izin ücreti alacağı istemi bordroda yer alan tahakkuklar nedeniyle reddedilmiş ise de, izin ödemesi adı altında bordroda yer alan tahakkukların işçinin farklı şantiyelerdeki çalışmalarının iş bitimi sebebiyle sona erdiği dönemlere rastlayıp rastlamadığı araştırılmamıştır.

Bordroda yer alan ödemelerin işçinin banka hesabına yapıldığı savunulmuş olmakla bu yönde gerekirse ilgili banka kayıtları getirtilmeli ve iş bitimi sebebiyle çıkışların verildiği dönemde yapılan ödemelerin karşılığı olan izin günleri ile izinlerin kullandırıldığını gösteren imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile desteklenen izin tahakkukları hesaplamadan düşülmelidir. Bu konuda eksik incelemeyle karar verilmesi hatalıdır. " gerekçesiyle bozulmuştur.

Bozma kararı sonrası mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulüne hükmedilmiş, bu karar da Dairesi'nin 11/09/2017 tarihli 2017/22608 E. 2017/12810 K. sayılı ilamı ile özetle;

"...Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacı tanık beyanlarına ve işyeri kayıtlarına göre davacının fazla çalışma yaptığı ve tatil günlerinde çalıştığı kabul edilip alacak hesaplanmıştır. Oysa davacı tanığı olarak dinlenen işçiler aynı şekilde davalı aleyhine dava açan kişilerdir.

Tanıkların konumu, tanıklıklarına duyulacak güveni etkileyecek durumdadır. Bu nedenle tanıklıklarına itibar edilemez. Yukarıda anlatıldığı gibi bordrolarda yer alan toplam ödeme tutarları sadece temel ücreti ilgilendirdiğinden işverenin kayıtlarında (bordro ve bordrolara uygun olarak tanzim edilen mesai şeritleri) yer alan fazla mesai ve tatil çalışma süreleri de davacı işçinin fazla mesai yaptığını ve tatil günlerinde çalıştığını göstermez. Davacı fazla çalışma yaptığını ve tatil günlerinde çalıştığını somut delillerle kanıtlayamadığından bu taleplerin reddi gerekirken kabulü hatalıdır.

Diğer yandan, ilk kararı davalının temyiz etmediği gözetilerek, genel tatil çalışma ücreti yönünden davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hak da gözden kaçırılmamalıdır.

...iş bitimi nedeniyle çıkışların verildiği döneme rastlayan ve karşılıklarının bankaya yatırıldığı anlaşılan toplam 926 USD yıllık ücretli izin ödemesi tenzil edilmeden izin alacağının hüküm altına alınması hatalıdır.

... hükümde tahsiline karar verilen yabancı para alacağının, karar tarihi itibariyle Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL'ye çevrilerek hesaplanacak vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken, davacı lehine eksik vekalet ücreti takdir edildiği..." gerekçesi ile 2. kez bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Mahkemece 15/10/2014 tarihinde verilen ilk kararda genel tatil ücreti alacağı olarak net 192,00 USD hüküm altına alınmış ve bu karar sadece davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Kararın bozulması üzerine mahkemece yeniden yapılan yargılamada verilen 26/09/2013 tarihli karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiş, bu karar, genel tatil ve hafta tatili ücretlerinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş ve bozma ilamında da aynen "ilk kararı davalının temyiz etmediği gözetilerek, genel tatil çalışma ücreti yönünden davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hak da gözden kaçırılmamalıdır." denilmiştir.

Mahkemece 2. bozma ilamına uyularak yargılama yapılmasına rağmen hafta tatili ücreti talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, mesai şeritlerine göre davacının 17 gün hafta tatilinde çalıştığı gerekçesiyle istemin kabulü hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.