Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2018/5434 K.2019/737

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davalı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur. ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi davalı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A)Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 21/09/2007-31/05/2016 tarihleri arasında, işletme mühendisliği bölümünde aylık brüt 3.242 TL ücret ve yemek, servis, bir maaş ikramiye sosyal haklarından yararlanarak çalıştığını, işyerinde işletme mühendisliği yöneticisinin kendisiyle çalışmak istememesi nedeni ile kendisine baskı yapıldığını, istedikleri şekilde dilekçe vermezse tazminatlarını alamayacağının telkin edildiğini, yapılan psikolojik baskılar sonucu davacının .../04/2016 tarihinde tazminatlarının ödenmesi kaydıyla istifa dilekçesi vermiş olduğunu, aslında müvekkilinin irade fesadına uğratılmış olduğundan feshin hukuka aykırı olduğunu iddia ederek;

davacının iş akdinin feshinin geçersizliğinin tespitine, davacının işe iadesine, boşta geçen sürelere ilişkin olarak 4 aylık brüt maaşı ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin ve işe iadesinin gerçekleşmemesi halinde 8 aylık brüt maaşı tutarında tazminatın davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesini talep etmiştir.

B)Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili cevap dilekçesinde açılan davayı kabul etmediklerini, davacının iş akdini kendi iradesi ile feshetmiş olduğunu, istifa etmesi için kendisine baskı yapıldığı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, .../04/2016 tarihinde istifa dilekçesi veren davacının işe iade davası açmak için gerekli hak düşürücü süreyi kaçırmış olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. C)İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk derece mahkemesince, tanık beyanlarından davalı işyerinde küçülme , kişisel anlaşmazlık gibi sebeplerle çalışanları işten çıkarmak amacı ile sağlık, aile, taşınma vs gerekçelerle istifa ettiklerine dair dilekçeler alındığı, dilekçe vermeyenlerin tazminatlarını alamayacakları yönünde baskı ile karşılaştıkları anlaşılmıştır.

Bizzat davalı tanığı ... kendi kardeşine de aynı yönde baskı yapıldığını, davacının şehir değiştireceğinden bahisle istifa dilekçesi verdiğini ancak halen aynı yerde yaşamına devam ettiğini beyan ederek davacı iddialarını doğrulamıştır.

Kaldı ki uzun yıllar aynı işverende çalışan bir işçinin aslı olmayan bir gerekçe ile istifa dilekçesi vermiş olmasının da hayatın olağan akışına uygun bir davranış olarak görülemeyeceğinden davacının istifa dilekçesinin iddia edildiği gibi baskı ile alındığı , davalı tarafın davacının kıdem ve ihbar tazminatlarını ödediği gözönüne alındığında davacının baskı ile istifa dilekçesi yazdığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)İstinaf başvurusu :

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

E)İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde iş sözleşmesinin feshi 21.04.2014 tarihinde tebliğ edildiğini, davacı tarafından davanın 22.05.2014 tarihinde açıldığını, işe iade davasının süresi içinde açılmadığını, davacının istifa etmesi nedeniyle işe iade davası açmasınında mümkün olmadığını, açıklanan nedenlerle yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

F)Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, dinlenen tanık beyanından, davacının istifa dilekçesini baskı altında imzaladığı kanaatiyle ikale sözleşmesinin geçersiz olduğu, geçersiz ikale sözleşmesi nedeniyle davacıya fesih bildiriminin dilekçe tarihi olan 21.04.2014 tarihinde tebliğ edildiğinin kabulünün mümkün olmadığı, davacının işten ayrılış bildirgesi tarihi dikkate alınarak 22.05.2014 tarihinde feshedildiği kabul edildiğinde, davanın bir aylık hak düşürücü süre içinde açıldığı, davacının iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli ve haklı bir neden olmaksızın feshedildiği, feshin geçerli nedene dayanmadığı mahkemece bu yönde yapılan tespit ve verilen hükümde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

G)Temyiz başvurusu :

Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararına karşı davalı vekili tarafından süresinde temyiz talebinde bulunulmuştur.

H) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri süren işçinin, fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içerisinde feshin geçersizliği ve işe iade istemi ile dava açması gerekir. Bu süre hak düşürücü süre olup, resen dikkate alınması gerekir.

İşveren fesih bildiriminde bulunmuş, ancak bunu tebliğ etmemiş olmasına rağmen, örneğin, işçi, işvereni şikâyet ederek, fesih bildiriminin yapıldığı tarihi kesin olarak belirleyecek bir işlem yapmışsa, artık bu tarihin esas alınması uygun olacaktır. Bu anlamda işverenin fesih bildiriminin tebliğden imtina edildiği tutanakların tutulduğu tarih, tutanak düzenleyicilerinin doğrulaması halinde tebliğ tarihi sayılacaktır.

Eylemli fesih halinde dava açma süresi, eylemli feshin yapıldığı tarihten itibaren işler. Fesih bildirimine karşı idari itiraz yolu öngören personel yönetmeliği ya da sözleşme hükümleri, dava açma süresini kesmeyeceği gibi, işçinin bu süre içinde hastalığı nedeni ile rapor alması da bu süreyi durdurmayacaktır. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması bu yöndedir. (15.09.2008 gün ve 2008/1860 Esas, 2008/23531 Karar sayılı ilamımız).

Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesindeki izahat ve irade fesadıyla sakat olduğu kabul edilen istifa dilekçesindeki açıklamalardan iş akdinin 31.05.2016 tarihinde sona ereceğinin davacı işçi tarafından ....04.2016 tarihi itibariyle bilindiği anlaşılmaktadır. Buna göre 1 aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra 20.06.2016 tarihinde açıldığı anlaşılan davanın reddi yerine yazılı gerekçeyle kabulü hatalıdır. 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Dairemizce 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/3. maddesi uyarınca aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.