Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2018/5550 K.2018/13426

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 19.05.2009-16.10.2010 tarihleri arasında davalı ...’ne (...) ait işyerinde muvazaalı olarak taşeron firmalarda sigortalı gösterilerek çalıştığını, muvazaa konusunda Bölge Çalışma Müdürlüğü’ne şikayette bulunulduğunu, muvazaanın Bölge Çalışma Müdürlüğü’nce de tespit edildiğini, iş sözleşmesinin bu nedenle feshedildiğini belirterek işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ...; müvekkilinin tarım işi yapıp 50 den az işçi çalıştırılan yerlerde iş mahkemesine dava açılamayacağından görev itirazlarının bulunduğunu, davacının müvekkilinin işçisi olmaması nedeni ile; husumet itirazlarının bulunduğunu, davanın 1 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, yine davacının iş verenin işçi sayısının 30 un altında olduğunu, davaya konu işin bittiğini, şikayet sebebi ile değil hizmet sözleşmesinin işin bitmesi sebebi ile feshedildiğini, dava dışı ihale ile iş alan firmanın feshin son çare olması ilkesine uyarak sözleşmeyi feshettiğini, davacının hukuken müvekkili kuruma iadesinin mümkün olmadığını belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Bilişim, ...Temizlik ve... Grubu vekili, davacının iş akdinin müvekkili firma tarafından sona erdirilmediğini, işe iade davası sonunda aleyhlerine hüküm kurulmasının mümkün olmadığını, kaldı ki aradaki sözleşmenin muvazaalı olduğunun ... İş Mahkemesi kararı ile de sabit olduğunu, yine 30 günlük süre içerisinde açılmış bir işe iade davası bulunmadığını belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı... İnş. Trz. Teks. Nak. San. Ltd. Şti. vekili; fesih tarihinde alt iş veren olarak adi ortaklık bulunduğu, tüm alt iş verenlere dava açılması gerektiğini, davacının iş akdinin diğer davalı ... tarafından sona erdirildiğini, bu sebeple aleyhlerine hüküm kurulmasının mümkün olmadığını, yine ihale davası yönünden süresinde taraflarına yöneltilmiş bir dava bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemenin önceki kararının Dairemizin 20.03.2014 Gün, 2013/11069 Esas, 2014/9297 Karar sayılı ilamıyla taraflar arasındaki uyuşmazlığın fesih tarihinde 6 aylık kıdeme sahip olup olmadığı noktasında toplandığı, davacının sigorta hizmet cetvelinde görünen işverenlikler arasında organik bağ olup olmadığı, davalı ...’le ilişkilerinin bulunup bulunmadığının araştırılıp tarafların gösterdiği tüm tanıklar dinlenerek davacının hangi tarihte işe başladığı ne kadar süreyle çalıştığı, kesintili çalışıp çalışmadığı konusunda ayrıntılı beyanları alınarak,

tüm deliller toplandıktan sonra yapılacak değerlendirme sonucunda davacının 6 aylık kıdem koşulunu sağladığı tespit edilirse şimdiki gibi, 6 aylık kıdeme sahip olmadığı anlaşılırsa davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine, bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda davacının 19.05.2009-16.10.2010 tarihleri arasında davalı işletmede çalıştığı iddia etmekteyse de davacının 19.05.2009-01.06.2009 tarihlerinde ... kayıtlarında Atanur Birdal isimli ... sulama işleri bünyesinde istihdam edildiği,

03.08.2009-30.09.2009 tarihleri arasında davalı ... ile herhangi bir şekilde ilişkilendirilmeyen...... isimli işyerinde, 02.11.2008-31.12.2009 tarihleri arasında ... Belediyesinde 01.05.2010-01.09.2010 tarihleri arasında ...

Dericilik işyerlerinden ... kaydının yapıldığı, davalı ... alt işverenleri bünyesindeki çalışmalarının kesintili olduğunun sabit olduğu dolayısıyla davacının ...’den iş alan iş ortaklıkları davalı şirketler bünyesinde hizmetin feshinden önceki dönemde 13.08.2010-08.10.2010 tarihleri arasında hizmetinin bulunduğu ve bu hizmet sürelerinin toplam 51 güne isabet ettiği davacının iş güvencesi hükümlerinden yararlanılmasının ön şartı olan 6 aylık kıdem koşulunu sağlamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe: Taraflar arasındaki uyuşmazlık iş güvencesi kapsamında sayılma açısından davacının 6 aylık kıdeme sahip olup olmadığı noktasındadır.

Dairemizin bozma ilamında belirtildiği üzere davacının 19.05.2009-16.10.2010 tarihleri arasında çalıştığını iddia ettiği, davacının sigorta hizmet cetveline göre 19.05.2009- 01.06.2009 tarihleri arasında 1160331 işyeri sicil numaralı Atanur Birdal isimli işyerinde ... Tarım işletmeleri Sulama İşleri... adresinde. 03.08.2009-30.09.2009 tarihleri arasında 1083348 işyeri sicil numaralı...... Tarım Ürünleri Değerlendirme A.Ş. isimli işyerinde ... ...’da.

02.11.2009-31.12.2009 tarihleri arasında 1165144 işyeri sicil numaralı ... Belediye Başkanlığı bünyesinde. 01.05.2010-01.09.2010 tarihleri arasında 1019239 sicil numaralı ... ve Ort. Dericilik San. Koll. Şti bünyesinde...’de. 13.08.2010-08.10.2010 tarihleri arasında ise ...’le muvazaalı asıl işveren alt işveren ilişkisi tespit edilen... –... Bilişim-... Grup – ....... Ortak girişiminde sigortalı görünmektedir.

Bozma sonrası yapılan araştırmada davacının çalıştığı görünen...... Tarım Ürünleri Değerlendirme A.Ş., ... Belediye Başkanlığı ve ... ve Ort. Dericilik San. Koll. Şti ile davalı arasında bir ilişki saptanmamışsa da, söz konusu işverenlikler nezdinde geçirdiği süre ve davacının davalı ... nezdinde çalıştığını iddia ettiği süre karşısında çok azdır. Davacı ...’in taşeron şirketlerinde sigortasız çalıştırıldığı iddiası bulunmaktadır.

Nitekim bozma sonrası dinlenen tanıkların büyük bir kısmı, hatta davalı tanığı ... davacıyla birlikte çalıştıklarını ve davacının çalışmasının 6 aydan fazla olduğunu doğrulamaktadır.

Nitekim aynı yönde kıdem şartının gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda araştırmaya yönelik bozulan kararlar sonrası o dosya davacılarının tanık beyanları ve dosya kapsamında sunulan diğer delillere göre işe iade davası açabilmek için 6 aylık kıdem şartına sahip olduğu kabul edilerek feshin geçersizliğine karar verilmiştir (Örneğin Dairemizin 07/05/2015 Gün, 2015/10755 Esas, 2015/16824 Karar sayılı kararı, 7. Hukuk Dairesi’nin 12/10/2015 Gün, 2015/15763 Esas, 2015/19015 Karar sayılı kararı).

Bozma sonrası dinlenen tanık anlatımları değerlendirildiğinde davacının kıdeminin 6 aydan fazla olduğu, davacının davalının asıl işinde çalıştığı davacının son çalıştığı...... Bilişim-...

Grup ...Temizlik iş ortaklığı ile davalı ... arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun tespit edildiği bunun yargı kararıyla kesinleştiği, yazılı fesih bildirimi yapılmadığından feshin geçerli nedene dayanmadığı, ayrıca davacının iş sözleşmesinin davacının davalıyı Bölge Çalışma Müdürlüğü’ne şikayet etmesi nedeniyle sonlandırıldığının anlaşıldığı bu nedenle işe başlatmama tazminatının 6 ay belirlenmesi ve muvazaa nedeniyle davacının ... nezdinde işe iadesine karar verilmesi gerektiği, mahkemenin daha önceki kararında davalı ... dışındaki davalılar yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine,

dahili davalılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, dahili davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konu hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği mahkemenin önceki verdiği kararı davacı ve dahili davalılar temyiz etmediğinden usulü kazanılmış hak ilkesi gereğince aynı yönde karar verilmesi gerekmiştir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.