Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2018/560 K.2021/1092

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkete ait gemilerde 2. kaptan sıfatıyla 22.11.2005- 22.07.2013 tarihleri arasında en son 3.400,00 USD ücretle çalıştığını, işyerinde 8 saatlik günlük çalışma süresinin çok üstünde çalışma yapıldığı gibi haftanın 7 günü resmi tatilleri de kapsayacak şekilde çalışmanın devam ettiğini, yıllık izinlerinin de kullandırılmadığını, iş sözleşmesinin denizcilik kural ve teamüllerine aykırı bir şekilde feshedildiğini, davalı işveren tarafından davacı ile en son 05.07.2013 tarihinde 3 aylık sözleşme yapıldığını,

işten çıkarıldıktan sonra fiilen çalıştığı 05.07.2013 ile 22.07.2013 tarihleri arasındaki dönemin ücretlerinin ödendiğini, davacı tarafından 29.07.2013 tarihinde davalı işverene gönderilen ihtarnameye verilen cevapta işten çıkarılmadığı belirtilerek yeni bir görev bildirildiğini, bu durumun haksız feshin sonuçlarından kurtulmak amacıyla kötü niyetli olarak yapıldığını ileri sürerek, kıdem, ihbar ve kötü niyet tazminatları ile izin, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ve belirli süreli sözleşmeden kaynaklanan bakiye ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının müvekkili şirkette 22.11.2005 tarihinde stajyer olarak işe girdiğini, resmi olarak çalışmasının ise 22.08.2008 tarihinde başladığını, davacının çalışmasının ihtiyaç duyuldukça yapılan belirli süreli iş sözleşmeleri sebebiyle fasılalı olduğunu, iş sözleşmesinin davacının iddia ettiği gibi 22.07.2013 tarihinde değil 12.08.2013 tarihinde sona erdiğini, davalı şirkete ait ... isimli geminin 2. kaptanının izne çıkması üzerine onun yerine bu gemiye geçici süreliğine gönderildiğini,

... isimli geminin kaptanının izinden dönmesinden sonra davacının bir süre dinlendirilerek ...isimli bir başka gemiye 2. kaptan olarak atamasının yapıldığını, bunun rutin bir uygulama olduğunu ancak davacının bu yeni görevlendirmeyi fesih gibi kabul ederek gönderdiği ihtarname ile kıdem tazminatı ve diğer alacaklarını talep ettiğini, davalı şirket tarafından davacıya gönderilen 31.07.2013 tarihli ihtarname ile iş sözleşmesinin feshinin söz konusu olmadığı ve ...isimli başka bir gemiye 2. kaptan olarak atandığı bildirilerek gerekli işlemleri yapmak üzere 02.08.2013 tarihinde hazır olmasının istendiğini,

ancak davacı belirtilen tarihte göreve gelmediğinden 12.08.2013 tarihinde iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, bu sebeple kıdem tazminatı hakkının bulunmadığını, iş sözleşmelerinin süreli olması sebebiyle ihbar tazminatı da isteyemeyeceğini, fazla çalışma yapılmadığı gibi iş sözleşmesinde fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücretlerinin aylık ücret içerisinde ödeneceğine yönelik hüküm mevcut olduğunu, yıllık izin ücreti ve başkaca bir ücret alacağı hakkının da bulunmadığını,

iş sözleşmesi haklı olarak feshedilmiş olduğundan bakiye ücret alacağı ve kötü niyet tazminatı taleplerinin de yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlara ve aldırılan bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının stajyer olarak çalıştığı süreler dışlanarak toplamda 3 yıl 8 ay 26 gün çalışmasının bulunduğu, taraflar arasında belirli süreli iş sözleşmesi olduğu ve davacının son aylık ücretinin 4.000,00 USD olduğu, iş sözleşmesinin haksız şekilde işverence feshedildiği ve davacının kıdem tazminatına hak kazandığı, ancak iş sözleşmesinin belirli süreli olması nedeniyle ihbar tazminatı hakkının bulunmadığı, hak kazanıldığı halde ödenmeyen yıllık izin ücreti, genel tatil ücreti ve sözleşmeden kaynaklanan bakiye ücret alacağının bulunduğu ancak fazla çalışmanın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabul karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

25.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5/1-a maddesi gereğince iş mahkemeleri, 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,

iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işlere bakar.7036 sayılı Kanun’un geçiş hükümleri başlıklı geçici 1. maddesi gereğince bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalar, açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam olunur.

Aynı maddenin 3. fıkrasına göre ise başka mahkemelerin görev alanına girerken bu Kanunla iş mahkemelerinin görev alanına dâhil edilen dava ve işler, iş mahkemelerine devredilmez; kesinleşinceye kadar ilgili mahkemeler tarafından görülmeye devam olunur.

854 sayılı Deniz İş Kanunu’nun 1. maddesine göre, bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonilatoluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemiadamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır.Dosya içeriğine göre; taraflar arasındaki 27.06.2009 ve 19.06.2012 tarihli iş sözleşmelerine göre davacının çalıştığı geminin Malta bayraklı olduğu, bir kısım iş sözleşmesindeki geminin bayrağının ise yazılı olmadığından tespit edilemediği anlaşılmaktadır.

854 sayılı Deniz İş Kanunu yalnızca Türk bayraklı gemilerde geçen çalışmalar için uygulanabileceğinden, davacının çalıştığı gemilerin hangi ülke bayraklı olduğu her bir sözleşme ve çalışma süresi için ayrı ayrı belirlenmeli ve dava konusu uyuşmazlığa Türk Bayraklı gemilerde çalıştığı dönemler yönünden 854 sayılı Deniz İş Kanunu hükümleri, yabancı bayraklı gemilerde geçen çalışmalar için 818 Sayılı Borçlar Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanmalıdır.

Davacının tüm çalışma süreleri yönünden 854 Sayılı Deniz İş Kanunu hükümleri uygulanarak sonuca gidilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.Her ne kadar davacının 818 ve 6098 sayılı Kanun kapsamında çalıştığı dönemler bakımından davanın açıldığı tarih itibariyle asliye hukuk mahkemeleri görevli ise de, 7036 sayılı Kanun ile iş mahkemeleri görevli hale gelmiş olup, Kanun’un geçiş hükümleri başlıklı geçici 1. maddesinde başka mahkemelerin görev alanına girerken bu Kanunla iş mahkemelerinin görev alanına dâhil edilen dava ve işlerin iş mahkemelerine devredilmeyeceği;

kesinleşinceye kadar ilgili mahkemeler tarafından görülmeye devam olunacağı düzenlenmiş olup, davanın açıldığı tarihte asliye hukuk mahkemesi görevli olduğu davanın iş mahkemesinde görülmüş olması halinde görevsizlik verilmesi gerektiğine dair bir düzenleme yer almamaktadır. Belirtilen sebeple, 818 ve 6098 Sayılı Kanun kapsamındaki çalışmalar yönünden de uyuşmazlığın iş mahkemesinde çözülmesi gerektiğinden bu husus bozma sebebi yapılmamıştır.