Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2018/6848 K.2018/16298

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 01.10.2010 tarihinde asıl işveren olan davalı T.C. ...'na bağlı ... Devlet Hastanesi bünyesinde temizlik işlerinde çalıştırılmak üzere alt işveren işçisi olarak çalışmaya başladığını, 25.01.2014 tarihinde iş akdine işverence haksız ve önelsiz olarak son verildiğini, müvekkilinin çalışması boyunca T.C. ...'nın kadrolu personellerince yerine getirilmesi gereken işlerde görevlendirildiğini, temizlik elemanı olarak işe alınmasına rağmen temizlik işinin neredeyse hiç yaptırılmadığını ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla mesai ücreti, ilave tediye ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davaya karşı husumet ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, hastane idaresi tarafından hizmet alım sözleşmesine dayanarak ihale ile temizlik işi alan son işveren şirket ... İnşaat şirketinden alındığını, bu durumda davalı idarenin bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığı gibi işten çıkarmaya da bir tesiri olmadığını, buna bağlı olarak tazminatlardan sorumlu tutulmasının hakkaniyete uygun düşmeyeceğini, temizlik hizmet alımına ilişkin sözleşme incelendiğinde idarenin asıl işveren olduğu hususunun gerçekleri yansıtmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, dosya içerisinde davacının hastanedeki görevine ilişkin hastane yazısı bulunmadığı gibi, Bölge Çalışma Müdürlüğü tarafından davalı kurum ile ihale alan şirketler arasındaki taşeronluk ilişkisinin muvazaalı olduğuna ilişkin herhangi bir tespit raporu da bulunmadığı, ... 4.İş Mahkemesi'nin 2014/116 E., 2014/531 K. ve 18.07.2014 tarihli gerekçeli kararı incelendiğinde davalısının T.C. ... olduğu ve yerel Mahkemece davacının ilave tediye alacağı talebinin kabul edilerek hüküm kurulduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiş ve Dairemizce bozulmuştur.

Bozma ilamında özetle; “Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde davacının asıl işveren davalı bakanlığa bağlı ... Devlet Hastanesinde temizlik görevlisi olarak alt işveren işçisi şeklinde işe alındığını, ancak asıl ve alt işverenler arasında muvaazalı ilişki bulunduğunu, davacının hizmet süresi boyunca hastanenin kadrolu personeli olan hastabakıcı ve sağlık personellerinin yapması gereken işleri yaptığını, bu nedenle tek işverenin davalı kurum olduğunu iddia ederek ilave tediye alacağı talebinde bulunmuştur.

Mahkemenin gerekçeli kararında aynen, “Dosya içerisinde, davacının hastanedeki görevine ilişkin hastane yazısı bulunmadığı gibi, Bölge Çalışma Müdürlüğü tarafından davalı kurum ile ihale alan şirketler arasındaki taşeronluk ilişkisinin muvazaalı olduğuna ilişkin herhangi bir tespit raporu da bulunmamaktadır. ... 4.İş Mahkemesi'nin 2014/116 E., 2014/531 K. ve 18.07.2014 tarihli gerekçeli kararı incelendiğinde, davalısının ... olduğu ve yerel Mahkemece davacının ilave tediye alacağı talebinin kabul edilerek hüküm kurulduğu görülmüştür.” denilmek suretiyle gerekçe içerisinde çelişki ortaya çıkarılmıştır.

Kaldı ki, kararın gerekçesinde bahsedilen ... 4.İş Mahkemesi'nin 2014/116 Esas- 2014/531 Karar sayılı dosyasında verilen karar 7. Hukuk Dairesi’nin 2014/16787 Esas sayılı ilamı ile 03.06.2015 tarihinde özetle, “muvazaa bulunup bulunmadığı araştırılmadan, sırf soyut tanık anlatımlarına göre muvazaa olgusunun varlığından bahsetmek hatalıdır.” gerekçesiyle bozulmuştur.

Sonuç itibariyle, Mahkemece davalılar arasındaki asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı olup olmadığı veya yasadaki unsurları taşıyıp taşımadığı dosyaya özgü şekilde tartışılıp gerekçelendirilmeden, kendi içinde çelişkili gerekçe ile davacının ilave tediye alacağının hüküm altına alınması, T.C. Anayasa' sının 138, 141. maddeleri ile HMK. nun 297. maddesine aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.” gerekçeleri belirtilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyulmuş ve yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Bozmadan sonra verilen karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçi ilave tediye alacağı isteğinde bulunmuş, mahkemece alacağın reddine karar verilmiştir.

İlave tediye alacaklarının kapsamı, yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanı 6772 sayılı Devlet ve ona bağlı müesseselerde çalışan işçilere ilave tediye yapılması hakkındaki kanun ile düzenlenmiştir. Kanun'un 1. maddesinde, Devlet ve ona bağlı kurumların hangileri olduğu, ayrıca yararlanacak kişiler açıkça belirtilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; dosyadaki bilgi ve belgeler ile aynı işyerinde çalışan davacının eşinin benzer nitelikteki dosyası ve tanık anlatımları birlikte dikkate alındığında, davacının davalı bakanlığa bağlı ...

Devlet Hastanesinde temizlik görevlisi olarak işe alınmasına karşın hizmet alım sözleşmesine konu temizlik işi dışında fiilen hasta bakıcı olarak çalıştırıldığı ve fizik tedavi bölümünde fizik tedavi ile ilgili uygulamalara katılarak hemşirelerin yaptığı işlerin davacıya yaptırıldığı, yani davacının ağırlıklı olarak hastanenin asıl işlerinde çalıştırıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı işçi açısından alt işverenlik sözleşmelerinin muvazaalı bir ilişkiye dayandığı ve başlangıçtan itibaren T.C. ... işçisi olarak çalıştığı anlaşılan davacının ilave tediye alacağından yararlanacağı ortadadır. Davacının ilave tediye alacağı talebinin kabulü yerine yanılgılı değerlendirme ile talebin reddine karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.