Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2018/8282 K.2018/17510

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının davalı şirket bünyesinde editör olarak 01.04.2009- 23.01.2012 tarihleri arasında çalıştığını, 1.806,00 TL. net ücret aldığını, iş akdinin hiçbir haklı ve geçerli nedene dayanmaksızın feshedildiğini, 26.09.2011-16.01.2012 tarihleri arasında yasal doğum iznini kullanmak üzere işyerinden ayrıldığını işe başlamak için işyerine geldiğinde 17.01.2012 tarihinde iş sözleşmesinin feshedildiğini, fesih nedeninin gebelik durumu olduğunu, işverenin ayrımcı bir tavır sergilediğini, bebek sahibi birinin işe yaramayacağı düşüncesiyle iş akdinin feshedildiğini, bu durumun eşit davranma ilkesine aykırı olduğunu ileri sürerek eşit davranmama ve kötüniyet tazminatı alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının 16.04.2009 tarihinden itibaren müvekkil şirket bünyesindeki ... Yayınevi'nde çalışmaya başladığını, şirketin zarar etmesi üzerine yeni dönemde bu alanadaki faaliyetlerin durdurulmasına ve ... Yayınlarının ...

Üniversitesi nezdinde hazırlanmasına karar verildiği ve davacının başka bir faal alanda kullanılma imkanı kalmadığından iş akdinin feshedildiğini, tüm hak ve alacaklarının ödendiğini, kötüniyet tazminatı talebinin yerinde olmadığını zira iş güvencesi kapsamı dışında kalanların talep edebileceğini, ...

Yayınevinin ekonomik nedenlerle üniversite kapsamına alınmasının, tamamen işletmesel bir karar olduğunu, davacının 2012 yılı Ocak ayında doğum izninden döndüğünü ve 17.01.2012 tarihinde fesih bildiriminin kendisine tebliğ edildiğini, feshin gebelikle bir ilgisinin olmadığını davacı ile birlikte çalışan 2-3 işçinin de iş aktinin sonlandırıldığını, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, Mahkemenin 2016/328 Esas sayılı ilamının Yargıtay 9.Hukuk Dairesi'nin 2018/1222 Esas sayılı ilamı ile.

"Davacı vekili dava dilekçesinde miktar belirtmeksizin kötüniyet tazminatı ve ayrıca 2 numaralı talep olarak da 4 aylık ücret tutarındaki ayrımcılık tazminatına hükmedilmesini talep etmiş, Mahkemenin davanın reddine ilişkin kararı Dairemizin yukarda bahsedilen 2014/36886 Esas sayılı, 04/04/2016 tarihli ilamı ile bozulmuştur.Mahkeme tarafından bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda. “1- Davanın KABULÜ ile.

Net 9.704,68 TL olarak hesaplanan kötüniyet tazminatından talep edilen 7.224,00 TL tazminatın 13/04/2012 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine” şeklinde hüküm kurulmuş, hükümde ayrımcılık tazminatından söz edilmediği gibi gerekçede de bu talebe ilişkin özel bir gerekçe oluşturulmamıştır.

Öncelikle, dava dilekçesinde davacının kötüniyet tazminatı talebi açısından bir miktar belirtilmemiş ve bu talep harçlandırılmamıştır. Miktar belirtilip harçlandırılmayan alacak hakkında hiç bir hüküm kurulamaz.Bu bakımdan somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde miktar belirtilip harçlandırılan hamileliğe bağlı ayrımcılık tazminatı açısından Dairemizin 2014/36886 Esas sayılı ilamı uyarınca inceleme yapılarak bir karar verilmelidir.

Mahkeme tarafından ayrımcılık tazminatı hakkında karar verilmeyip, miktarı belirtilmeyen ve harçlandırılmayan kötüniyet tazminatı hakkında ise "karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmelidir." gerekçesi ile bozulduğu, bozma ilamına uyulduğu, Mahkemenin, Yargıtay'ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebileceği, (Yargıtay İBK 09.05.1960 tarih 21/9, RG.

28.06.1960-10537), yukarıda belirtilen İBK gereği, bozma ilamına uyulmakla bozma ilamı lehine olan taraf için usuli kazanılmış haklar oluştuğu, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2018/1222 Esas sayılı bozma ilamında miktarı belirtilmeyen ve harçlandırılmayan kötüniyet tazminatı hakkında ise "karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmesi gerektiği belirtildiğinden,

bozma ilamına uyulmasıyla oluşan usuli kazanılmış hak gereğince, davacının miktarı belirtilmeyen ve harçlandırılmayan kötüniyet tazminatı talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerektiği, ayrımcılık tazminatı talebi açısından yapılan değerlendirme neticesinde ise, davalı işverenin davacıya karşı iş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç,

din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrımcılık yaptığının ya da cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yaptığının somut olarak ortaya konulamadığı kanaatiyle ayrımcılık tazminatı talebinin reddine karar vermek gerektiği gerekçesi ile miktarı belirtilmeyen ve harçlandırılmayan kötüniyet tazminatı talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ayrımcılık tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Somut uyuşmazlıkta, hamileliğe bağlı ayrımcılık tazminatı talebini Mahkeme, ikinci bozma sonrasında verilen eldeki karar ile bu konuda herhangi bir yeni araştırma -inceleme yapmaksızın reddetmiştir. Bu reddin gerekçesi ise Mahkeme kararında soyut olup, gerekçede bu yönden deliller tartışılmamış, gerekçede genel ifadeler kullanılmıştır. İkinci bozma ilamında, 1. bozma ilamı kapsamında inceleme yapılması gerektiğinin belirtilmesine rağmen bu inceleme yapılmamıştır.

Yukarda belirtilen eksik araştırma ve incelemeler Mahkeme tarafından yapılmalı, yapılırken de tarafların dosya kapsamındaki iddia ve savunmaları tek tek tartışılıp irdelenmeli, bunun için gerekirse yeniden denetime elverişli bilirkişi raporu alınmalıdır. Bu şekilde, hamileliğe bağlı ayrımcılık tazminatı hakkında olumlu ya da olumsuz bir sonuca varılmalıdır.