Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2018/8731 K.2018/19692

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, müvekkilinin şoför olduğunu, kağıt üzerinde ... A.Ş. işçisi olarak gözükmesine rağmen ... işçileriyle aynı işi yaptığını ancak onların yararlandığı toplu iş sözleşmesinden yararlanamadığını, davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu, davacının başından itibaren ... işçisi sayılması gerektiğini ileri sürerek, davalılar arasındaki muvazaanın tespiti ile müvekkilinin çalışmaya başladığı tarihten itibaren ...'nün kadrolu işçisi sayılmasına ve işe başladığı tarihten itibaren doğan hak kayıplarına karşılık fark alacaklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili, yetki ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının ...

A.Ş. işçisi olduğunu, davacının muvazaa iddiasının doğru olduğu bir an için kabul edilse bile davalılar arasında yapılan sözleşmenin Borçlar Kanunu’nun muvazaaya dair hükümleri gereğince batıl olup hükümsüz sayılması gerekeceğinden davacının istihdamına dayanak olan hizmet ilişkisinin de kendiliğinden ortadan kalkacağını, davacının ... ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden yararlanma isteğinin kanuni olmadığını, kendi işvereni ile sendika arasındaki toplu iş sözleşmesinden zaten yararlandığını, ... bir kamu kurumu olması sebebiyle gerek işçi gerekse memur personelinin genel kadro ve bütçe kanunu ile sınırlandırıldığını,

bu sınırların aşılamayacağını, bu sınırlama sebebiyle de davacının ... kadrosunda çalıştırılmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin personel açığını kapatmak üzere merkezi yönetimden daimi işçi kadroları için açıktan atama izni talep ettiğini, merkezi yönetimden izin çıkmaması üzerine zorunlu olarak toplu taşıma hizmetinin aksamadan yürütülmesi için ihale ile hizmet alımına gidildiğini, ihalenin istihdam değil hizmet alımı için yapıldığını, yapılan işin bir zorunluluktan kaynaklandığını, 4857 sayılı İş Kanunu’na 5538 sayılı Kanunla eklenen fıkralar uyarınca davacının taleplerinin yerinde olmadığını,

işçilerin özlük haklarının işverenleri olan ... A.Ş. tarafından yürütüldüğünü, işçilerin seçiminde, işin yürütümünde ...'nün rol oynamasının muvazaayı göstermeyeceğini, davacı tarafın muvazaa, ücret ve diğer hakları hakkında şimdiye kadar her hangi bir itirazının söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili, davalıların iki ayrı kurum olduğunu, davacının ... A.Ş.'nin personeli olduğunu bu durumun mahkeme kararları ile sabit olduğunu, ... A.Ş.’nin ... Büyükşehir Belediyesi iştiraki olduğunu, davalılar arasında yapılan sözleşmenin hukuka uygun olduğunu, aksinin kabulünün kurulu bir sistemi geçmişe dönük olarak ortadan kaldıracağını, davacı ile ... A.Ş. arasında imzalanan iş sözleşmesinin geçerli olduğunu, ... A.Ş.’nin davacıya karşı bütün yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, tespit davası ile alacak davasını aynı yargılamada talep edilemeyeceğini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, geçmişe yönelik hak ve alacak talebinin hukuken mümkün olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yargılama Süreci ve Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere dayanılarak, davacı ile İ.E.T.T. arasında bir iş sözleşmesi bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin temyizi üzerine, hüküm Dairemizin 17/06/2015 tarih ve 2014/12290 Esas, 2015/22122 Karar, sayılı ilamıyla bozulmuştur.

Bozma ilamında özetle; davalılar arasında muvazaa bulunmadığı gerekçesinin isabetsiz olduğu, davalılar arasında geçerli bir alt işverenlik ilişkisi bulunmadığı, kayden ... işçisi olarak görünen davacının, başından itibaren İ.E.T.T. işçisi olduğu ve davacının davalı İ.E.T.T.’nin taraf olduğu toplu iş sözleşmelerinden yararlanması için gerekli diğer şartların mevcut olup olmadığı, talep ettiği alacaklara hak kazanıp kazanmadığı ayrıca değerlendirildikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, taraflar vekillerinin temyizi üzerine, hüküm Dairemizin 13/12/2017 tarih ve 2017/27131 Esas, 2017/21201 Karar, sayılı ilamıyla ikinci kez bozulmuştur.

İkinci bozma ilamında özetle, bozmadan sonra yapılan ıslaha değer verilmesinin hatalı olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Gerekçeli karar başlığında dava tarihinin 05/02/2013 yerine 15/01/2018 olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir maddi hata kabul edilmiştir.

2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı ...Ş. vekilinin tüm, davalı ... vekili ile davacının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

3-Davalıların davacının talep ettiği işçilik alacaklarından birlikte sorumlu olduklarının mahkeme gerekçesinde açıkça belirlenmiş olmasına ve davalılar arasındaki muvazaanın mali haklardan birlikte sorumluluğa etkisinin olmayacağı değerlendirildiğinde, mahkemenin hüküm altına aldığı işçilik alacaklarından sadece davalılardan davalı ... Müdürlüğünü sorumlu tutması hatalı olup, bozma ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hükmün HMK'nın geçici 3/2. maddesi yollaması ile HUMK'un 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.