Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2019/2529 K.2019/18202

Yerel mahkemece, davanın kabulüne, T.C. ... yönünden reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davalılardan ... Sosyal ve Destek Hizmetleri İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ... Eğitim Sosyal Hizmetleri ve Temizlik Organizasyon Ltd. Şti. avukatları istinaf başvurusunda bulunmuştur. ... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi davalılar avukatlarının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalılardan ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A)Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının İBB Gençlik ve Spor Müdürlüğünde 25/03/2013 tarihinden bu yana inşaat mühendisi olarak çalıştığını, çalışmaya başladığı tarihten fesih tarihine kadar belirli aralıklarla farklı alt işverenler ile iş sözleşmesi imzalatıldığını, davacının sigorta kaydının son olarak taşeron firma olan ... Sosyal ve ... Eğitim ortaklığı üzerinden devam ettirildiğini, 29/07/2016 tarihinde iş sözleşmesinin haksız ve geçersiz sona erdirildiğini iddia ederek; feshin geçersizliğinin tespitini, davacının işe iadesine, işe başlatmama tazminatının 8 aylık ücreti tutarında belirlenmesine, boşta geçen süreye ilişkin 4 aylık ücret alacağının ve diğer haklarının ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

B)Davalı Cevabının Özeti:

Davalı T.C. ... Büyükşehir Belediyesi vekili; davalının ihale makamı olması ve sözleşmenin konusunun eser sözleşmesi ve anahtar teslimi bir iş olması nedeniyle davanın reddini savunmuştur.

DavalılarAnafor Sosyal ve Destek Hizmetleri İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Eğitim Sosyal Hizmetleri ve Temizlik Organizasyon Ltd. Şti. vekili; davalıların oluşturduğu iş ortaklığının T.C. ... Büyükşehir Belediyesi tarafından açılan ihaleyi belirli bir süre için aldığını, T.C. ... Büyükşehir Belediyesi'ne ait iş yeri bünyesinde daha önceden çalışan işçilerle belirli süreli iş sözleşmesi yapıldığını, davacının çalışma süresinin bir ayı bile doldurmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Spor Etkinlikleri ve İşletmeciliği Ticaret A.Ş. vekili; davalının ... genelinde 40 spor tesisi işleten bir kamu şirketi olduğunu, yıllık planlama dahilinde ihale yoluyla hizmet alımlarında bulunulduğunu, davacının bu kapsamda ihaleyi alan diğer davalı firmaların iş ortaklığı bünyesinde çalışmış bir işçi olduğunu, 15 Temmuz 2016 tarihli kanlı darbe kalkışması nedeniyle kamu kurumları tarafından alınan önlemler kapsamında 2016/4 sayılı Başbakanlık genelgesi ve 667 Sayılı KHK'ya istinaden idarenin davacının söz konusu ihale kapsamındaki işte çalışmasına son verilmesi talebi iş ortaklığınca fesih olarak uygulandığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk derece mahkemesince, davalı belediyenin taraflarla sözleşmesel ilişkisi bulunmaması gerekçesiyle davalı T.C. ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, diğer davalılar yönünden ise feshin geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)İstinaf başvurusu :

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalılar ... Spor Etkinlikleri ve İşletmeciliği Ticaret A.Ş. , ... Sosyal ve Destek Hizmetleri İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Eğitim Sosyal Hizmetleri ve Temizlik Organizasyon Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

E)İstinaf Sebepleri:

Davalı ... Sosyal ve Destek Hizmetleri İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde; davalı şirketin ihale kapsamında iş alan bir şirket olduğunu ,almış olduğu işin bitmesi ve yeni ihaleyi alamaması nedeniyle davacının davalı şirkette bir ay kadar çalışıp iş sözleşmesinin fesih edildiğini davalı şirkette çalışmasının bir ay olması nedeniyle altı aydan az bir çalışması olduğu için işe iade talep edilemeyeceğini, feshin son çare olma ilkesine uygun davrandığını belirtmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde. 15 Temmuz 2016 tarihinde oluşan darbe kalkışması nedeniyle başbakanlık genelgesi ve KHK gereğince davacının çalışmasına son verilmesinin bildirildiğini, buna göre iş sözleşmesinin feshedildiğini, ancak mahkemece işe iade kararı verildiğini, davalı şirketin %99 sermayesinin ...

Büyükşehir Belediyesi de ait olduğunu bu nedenle bir kamu şirketi olduğunu, davalı şirketin davacının durumu nedeniyle ihaleyi alan ... firmasına durumu bildirdiğini ... firmasının bu davacıyı başka projesinde çalıştırmak yerine haklı fesih hakkını kullandığını, yapılan feshin usul ve yasalara uygun olduğunu, iş sözleşmesini feto darbe girişimleri ile haklı nedenle feshedildiğini, yapılan fesih işleminin usule uygun olduğunu davacı ile sulh görüşmeleri yaptığını ancak davacının bunu olumlu yanıtlamadığını husumet itirazında bulunduklarını belirtmiştir.

F)Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti : Bölge Adliye Mahkemesince, ilk derece Mahkemesince oluşan kanaatin yerinde olduğu ilk derece mahkemesinin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine, kararın dayandığı deliller, delillerin takdiri, karar gerekçesine göre, yerinde bulunmayan davalıların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. G)Temyiz başvurusu : Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararına karşı davalı ... Spor Etkinlikleri ve İşletmeciliği Tic. A.Ş. tarafından süresinde temyiz başvurusunda bulunulmuştur. H)Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanununun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu Toplu İş Sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur.

4857 sayılı İş Kanunu ile asıl işverenin, bu Kanundan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu Toplu İş Sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden sorumlu tutulması şeklindeki düzenleme, asıl işverenin sorumluluğunun genişletilmesi olarak değerlendirilmelidir.

Bu durumda, ihbar, kıdem, kötüniyet ve işe iade sonucu işe başlatmama tazminatları ile ücret, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatili, yıllık izin, ikramiye, pirim, yemek yardımı, yol yardımı gibi tüm işçilik haklarından birlikte sorumluluk esastır. Kanunun kullandığı “birlikte sorumluluk” deyiminden tam teselsülün, dolayısı ile müşterek ve müteselsil sorumluluğun anlaşılması gerekir.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması halinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfat bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden söz edilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır. (Dairemizin 09.06.2008 gün ve 2007/40942 Esas, 2008/14420 Karar sayılı ilamı).

Somut uyuşmazlıkta, davalılar arasında ihale yoluyla hizmet alımı yapıldığı, davalılar ... Spor A.Ş. ile adi ortaklık olan diğer davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi olduğu, davacının iş sözleşmesinin davalı alt işveren tarafından geçerli neden olmadan feshedildiği de dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Mahkemece feshin geçersizliğine karar verilmesi isabetli ise de; dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden hizmet temininin muvazaaya dayandığına ilişkin delil bulunmadığı, davacının dahi dava dilekçesinde taraflar arasındaki ilişkinin asıl-alt işveren ilişkisi olduğunu belirttiği, davacının belirsiz süreli hizmet akti ile çalıştığının anlaşılmasına rağmen davacının davalı ... Spor A.Ş. nezdinde işe iadesine karar verilmesi hatalıdır. Asıl işveren olan ...

Spor A.Ş’nin, alt işveren olan şirketlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumlu olacağı kuralı dikkate alınarak işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinden birlikte sorumlu olduğu da gözetilerek hükmün yeniden kurulması gerektiği anlaşıldığından,Bölge Adliye Mahkemesi’nin temyiz edilen kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve Dairemizce 4857 sayılı İş Yasası'nın 20/3 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.