Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2019/3292 K.2019/9637

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... Türk T.A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin ... T.A.Ş.'ye ait ... mağazasında pastane reyonu çalıştırmak sureti ile hizmet veren ... Fırın ve Kafeterya İşletmeciliği San. ve Tic. Ltd. Şti.'de çalıştığını, bu sebeple davalılardan ... Türk T.A.Ş. 'nin asıl işveren, ... Fırın ve Kafeterya İşletmeciliği San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin alt işveren olduğunu, 26.03.1998-05.05.2008 tarihleri arasında çalıştığını, 2008 yılı Mart ve Nisan aylarına maaşlarının üst üste ödenmemesi nedeniyle iş akdini haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, ücret ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ...A.Ş. vekili, davalı ... Fırın ve Kafeterya İşletmeciliği San. ve Tic. Ltd. Şti. ile müvekkili şirket arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, bu şirketin müvekkilinin işletici olarak sözleşme yaptığı Temp Mühendislik İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti. ile hukuki ilişkisi bulunduğunu, müvekkilinin alt işvereni olmadığını, bu nedenle davanın husumet yönünden reddi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Fırın ve Kafeterya İşletmeciliği San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davanın usul, süre ve esastan reddi gerektiğini, davacının müvekkil şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş sözleşmesini fesihte haklı olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı ...A.Ş. vekili temyiz etmiş ve karar Dairemizce bozulmuştur.

Bozma ilamında özetle; “1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ...A.Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında uyuşmazlık, işçinin kullandırılmayan izin sürelerine ait ücretlere hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mahkeme hükme esas alınan bilirkişi raporunun düzenlenmesinden sonra davacı asilin 12.11.2013 tarihli duruşmada, “…Bütün yıllık izinlerimi kullandım. Yıllık izin ücret alacağım yoktur…” şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Mahkeme önünde verilen ikrar tarafları bağlar. Yıllık izin ücreti alacağının bu ikrar nedeni ile reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

3-6100 sayılı HMK'nın 25. maddesi uyarınca hakim Kanunda öngörülen istisnalar dışında iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz. Bu düzenleme vakıa ile bağlılık ilkesi olarak kabul edilmektedir. Maddi vakıayla bağlılık kuralı gereğince hakim tarafların maddi vakıayla ilgili söylediği olguları dikkate almak zorundadır.

Somut uyuşmazlıkta davacı asil, 12.11.2013 tarihli duruşmada “…Mesai saatlerimiz sabah 08:00 akşam 18:00 idi. Ancak 19:00-20:00.ye kadar çalıştığım oldu. Cuma-Cumartesi-Pazar günleri bu şekilde fazla mesai yaptım. Haftada 6 gün çalışıp bir gün izin kullandım…” şeklinde beyanda bulunmuştur.

Hükme dayanak bilirkişi raporunda, tanık beyanları dikkate alınarak davacının haftanın 7 günü çalıştığı kabul edilerek fazla mesai ücreti hesaplanmıştır. Mahkemece maddi vakıa ile bağlılık kuralına aykırı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.” gerekçeleri belirtilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyulmuş ve yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Bozmadan sonra verilen karar davalı ...A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ...A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Vermiş olduğu bir hüküm Yargıtay tarafından bozulan ve Yargıtay'ın bu bozma kararına gerek iradi ve gerekse kanuni şekilde uymuş olan yerel mahkeme, bozma kararı doğrultusunda inceleme yapmak ve hüküm kurmak zorundadır. Mahkeme uyma kararını kaldırarak, direnme kararı veremeyeceği gibi, hükmünün bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan bölümleri hakkında da farklı bir karar vermeden yeniden hükümde karar vermek zorundadır.

Bozmaya uyulmakla bozma lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak doğmuş olur. Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usulü kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturur.

Bozma kararından önce mahkemece yargılama sırasında alınan hesap raporunda; davacının haftada 4 gün 08.00-18.00 saatleri arasında, kalan 3 gün de 08.00-20.00 saatleri arasında çalışarak 1,5 saat ara dinlenme kullandığı ve haftada 20,5 saat fazla mesai yaptığı tespit edilmiş, haftalık 18 saat üzerinden fazla mesai hesabı yapılmıştır.

Mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında, davacı asilin beyanı karşısında haftanın 7 günü üzerinden fazla mesai hesabı yapılmasının hatalı olduğu belirtilmiş, çalışma saatleri bozma kapsamı dışında bırakılmış, Mahkemece bozmaya uyulmakla davalı lehine usulü kazanılmış hak oluşmuştur.

Mahkemece, davacının haftada 4 gün 08.00-18.00 saatleri arasında, 2 gün de 08.00-20.00 saatleri arasında günde 1,5 saat ara dinlenme ile çalıştığı, haftada 55 saat çalışarak haftada 10 saat fazla mesai yaptığı kabulü ile hesaplama yaptırılıp alacağın buna göre hüküm altına alınması gerekirken, davacının haftada 6 gün 08.00-19.30 saatleri arasında, günde 1,5 saat ara dinlenme ile çalıştığı ve haftada 18 saat fazla mesai yaptığı kabulüyle hesaplama yapan bilirkişi raporuna itibarla karar verilmesi bozmaya uyulmakla davalı lehine oluşan usulü kazanılmış hak ilkesinin ihlali niteliğindedir.

F) Sonuç: