Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2019/4569 K.2019/22095

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin red kararına karşı davacı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur. ...Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi davacı avukatının istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermiştir. ...Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A)Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin, 09.06.2010 tarihinden beri davalı Banka nezdinde Yönetmen ( Müdür Yardımcısı) ’ olarak çalışmakta iken 06.01.2016 tarihinde işten çıkarıldığım, davalı bankanın işten çıkarılacak kişileri önceden belirlediğini ve bu kişilere işten çıkarılacaklarım, ancak öncelikle ücretsiz izinde gösterileceklerini, eğer kendileri bankanın göstereceği ikale sözleşmesini ve istifa yazısını imzalamazlarsa işçilik haklarını ve tazminatları alamayacaklarını, istifa ve ikale sözleşmelerini imzalarlarsa kıdem tazminatının ödeneceğinin söylendiğini, çalışanların baskı altına alınarak ikale sözleşmesinin imzalatıldığını,

müvekkilinin de bu baskı altında ikale sözleşmesini imzalamak zorunda kaldığını, davalının, müvekkilini işten çıkarmak için kanuna karşı hile yoluna başvurduğunu, çalışanlar üzerinde baskı yaratarak ücretsiz izin ile tehdit ettiğini, davacıya ek bir ödeme yapılmadığı gibi ihbar tazminatının dahi ödenmediğini, ikale sözleşmesinin muvazaalı olduğunu iddia ederek davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B)Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iş akdinin taraflar arasında akdedilen ikale sözleşmesi uyarınca 06.012016 tarihinde karşılıklı anlaşma ile sona erdirildiğini, BDDK’nun 03.02.2015 tarihli karar ile müvekkili bankanın % 63 ’üne tekabül eden kısmının tüm ortaklık haklarının TMSF tarafından kullanılmasına karar verildiğini, yine BDDK’nun 29.05.2015 tarihli kararı ile müvekkili bankanın temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetiminin TMSF'na devredilmesine karar verildiğini,

müvekkili banka tarafından kamuoyu aydınlatma platformunda yapılan 31.12.2015 tarihli duyuruda müvekkili bankanın 2014 yılında 813.470.000,00 TL. ile 2015 yılı Haziran ayı itibariyle dönem zararının 378.662.000,00 TL. zarar ettiğini, ayrıca 31.12.2013 tarihi itibariyle 2.510.964.000,00 TL. olan özkaynakların 30 Haziran 2015 tarihi itibariyle 1.337.510.000,00 TL.’ ye gerilediğinin duyurulduğunu, bu durumda müvekkili bankanın 31.12.2015 tarihli personellere yaptığı duyuruda ‘bazı çalışanlarımızın haklarım almak suretiyle ayrılmak istediklerine dair taleplerin tarafımıza ulaştığı bir gerçektir.

Dolayısı ile kendi isteği ile Bankamızdan ayrılma talebi bulunan çalışanlarının el yazısı ile yazılmış talep dilekçelerini, ayrılma gerekçeleri belirtilmiş ve yönetici onayı alınmış şekilde tarafımıza iletmeleri halinde ilgili taleplerin birimlerince değerlendirilerek,

uygun bulunanların iş akitlerinin karşılıklı anlaşma yoluyla kıdem, ihbar ve birikmiş yıllık İzin ücretleri ödenmek suretiyle sonlandırılacağının’ duyurulduğunu, müvekkili banka tarafından yapılan duyurunun icaba davet niteliğinde olduğunu, ikale teklifinin davacıdan geldiğini ve teklifin işçiden gelmesi durumunda ek bir menfaat sağlanmasına gerek olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk derece Mahkemesi tarafından davacının çalıştığı bankanın BDDK’nın 29.05.2015 tarihli kararı ortaklık hakları ile yönetim ve denetiminin TMSF’na devredildiği, bunun üzerine davalı banka tarafından yapılan duyuru ile, kendi isteği ile ayrılma talebi bulunan çalışanların el yazısı ile yazılmış talep dilekçelerini. ayrılma gerekçeleri belirtilmiş ve yönetici onayı alınmış şekilde bankaya iletmeleri halinde ilgili taleplerin değerlendirilerek uygun bulunanların iş akitlerinin karşılıklı anlaşma yoluyla kıdem, ihbar ve birikmiş yıllık izin ücretleri ödenmek suretiyle sonlandırılacağının duyurulduğu,

yapılan duyuru sonucunda davacı tarafın 05.01.2016 tarihli istifa dilekçesini verdiği ve davacıyla kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık ücretli izin alacağının ödenmesi konusunda davacı ile davalı taraf arasında ikale sözleşmesi imzalanmış olduğu, ikale sözleşmesi uyarınca davacının hesabına ödeme yapıldığı, davalı tarafça ödemeye dair banka dekontlarının dosyaya sunulduğu, ikale sözleşmesinin davacıya zorla veya iradesini fesata uğratacak başka bir suretle imzalatıldığına dair davacı tarafça herhangi bir iddia veya delil sunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D)İstinaf başvurusu :

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

E)İstinaf Sebepleri:

Davalı taraf iş akdinin haklı ve geçerli nedene dayanarak feshedildiğini ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

F)Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından " dosyaya ibraz edilen 05.01.2016 tarihli davacının isim ve imzasının bulunduğu dilekçede davacının; "09.06.2010 yılında başladığım bankadaki görevimden çalışma yaşamında sektör değişikliği yapmak istediğinden dolayı 31.12.2015 tarihli ayrılma talebi olan çalışanlarımız hakkında duyurudaki haklarımdan yararlanarak ayrılma isteğimi tarafınıza arz ederim." ibarelerini kullandığı ve ikale yapmak istediğini beyan ettiği görülmektedir. Ancak aynı belgede, öncesinde ayrılma talebi olan çalışanlar hakkında duyuru yapıldığı anlaşıldığından ikale teklifinin işverenden geldiği anlaşılmıştır.

Dosyaya ibraz edilen 06.01.2016 tarihli ve ikale sözleşmesi olarak adlandırılan metinde davacıya hak edilmiş ücret, kıdem ve ihbar tazminatı tutarında brüt 37.261,82 TL ile yıllık izin ücreti alacak miktarları olarak 1277,55 TL ödeme yapıldığı görülmektedir. Bu durumda yerleşik Yargıtay uygulamaları gereğince davacının hizmet süresi nazara alındığında ek yarar olarak davacıya en az 4 aylık ücreti tutarında ödeme yapılması gereklidir. İşveren tarafından makul yarar anlamında en az sözü edilen miktarda gerekli ödeme yapılmadığından makul yarar koşulu gerçekleşmemiş olup, bu durumda ikale sözleşmesi geçersiz kabul etmek gerekmiş, ilk derece mahkemesi kararının hatalı olduğu anlaşılmıştır" gerekçesiyle istinaf talebinin kabulüne davacının işe iadesine karar verilmiştir.

G)Temyiz başvurusu :

Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararına karşı davalı vekili tarafından süresinde temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

H)Gerekçe:

Somut uyuşmazlıkta, davacı işçi davalı işverene verdiği 05/01/2016 tarihli yazılı istifa dilekçesi ile iş akdinin kıdem ve ihbar tazminatları ödenerek sonlandırılmasını talep etmiş olup bu dilekçe işleme konarak davacının iş akdi kıdem ve ihbar tazminatları ödenerek sona erdirilmiştir. İş akdinin sona erdirilmesine ilişkin yazılı başvuru davacı işçiden geldiğinden taraflar arasında düzenlenen iş sözleşmesini sona erdiren ikale sözleşmesinde ek menfaate gerek yoktur. Açıklanan nedenle ikale sözleşmesine değer verilerek davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

Dairemizce 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/3. maddesi uyarınca aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.

H)Hüküm: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- Bölge Adliye Mahkemesi ile İlk Derece Mahkemesi'nin kararlarının bozularak ortadan kaldırılmasına,

2. Davanın REDDİNE,

3. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4. Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 6 tebligat gideri 54 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5.Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 2.725,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,