Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2019/4651 K.2019/20820

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davalı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi HMK 355. maddesi gereğince; kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, İşverence yapılan feshin geçersizliğine ve davacının davalıya ait işyerindeki işine iadesine karar vermiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili özetle; davacının belirsiz süreli hizmet sözleşmesi ile çalıştığını, çalışma süresinin 6 aydan fazla olduğunu, davalı iş yerinde çalışan işçi sayısının 30 kişiden fazla olduğunu, feshin davacının sendikal faaliyetleri sebebiyle yapıldığını iddia ederek; feshin sendikal nedenle yapıldığının tespitine ve davacının işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili özetle; şirketin personel sayısının 550-600 civarında olduğunu, davacının görev ve sorumluluğu dikkatli ve özenli olmasının gerektiğini, davacının performansında azalma olduğunu, görevinde isteksiz davrandığını, davacıya hataları sonucunda eğitim ve gerekli talimatlar verildiğini, davacının iş akdinin son zamanlarda görevinde isteksiz davranması ve performansının düşmesi nedeniyle sonlandırıldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak; ” Davacının davalı işyerinde çalışırken sendika kayıtlarına göre davacının sendika üyesi olduğu, davacı ile beraber birçok işçinin işten çıkartıldığı, davacının performans nedeniyle alınan karar gereğince feshedildiğinin ileri sürüldüğü, sendikadan gelen yazı cevabından anlaşılacağı üzere; davalı işyerinde yetki tespiti başvurusunda bulunmak için örgütlenme çalışması başlatıldığı, davalı işverenin öğrenmesi üzerine işten çıkarma işlemleri yapıldığı, yetki tespitinin engellenmeye çalışıldığı ancak 05/01/2017 tarihinde yetkilerinin kesinleştiğinin bildirildiği,

yapılan yargılama, dinlenen tanık beyanları, sendika yazı cevabı birlikte değerlendirildiğinde; davalı işverenin fesih nedeni olarak bildirdiği performans düşüklüğü iddiasını kanıtlayamadığı, davacı ile beraber birçok işçinin toplu şekilde işine çeşitli gerekçelerle son verildiği, işine son verilmesine karar verilen işçilerin neye göre seçildiğinin işveren tarafından somut şekilde gösterilemediği, performansa dayalı iş akdi fesihlerinin performansını geliştirici bir gayretin olmadığı, davacının gelişmesi için çaba gösterilmediği, performansın objektif kriterlerle tespit edilmediği,

sonuca ulaşabilmesi mümkün bir hususta fesih yapılmasının feshin orantılılık ve son çare olması ilkelerine uygun olmadığı, İş Kanunu'nun toplu işçi çıkarma ile ilgili prosedürünün fesihte uygulanmadığı değerlendirilmiş, bu doğrultuda davalının fesih sebebiyle ilgili savunması Mahkememizce kabul görmemiş,

aksine sendika müzekkere cevabı ve tanık beyanları ile davalı işyerinde sendikalaşma sürecinin dava konusu edilmiş olması ve bu konuda verilmiş işe iade emsal kararlar dikkate alınmak suretiyle davacı ile aynı süreçte iş akitlerine aynı gerekçelerle son verilen işçilerin sendikaya üye olması ve/veya sendikal faaliyetlerde bulunması nedeni ile iş sözleşmelerine son verildiği kanaati oluşmuştur.

Bu nedenlerle davalı işverence yapılan feshin sendikalı işçilerin çoğunluğunu azaltmaya yönelik olduğu, sendikal nedenle yapıldığı açıktır.

Bu belgeler karşısında davacının iş sözleşmesinin işverence haksız olarak feshedildiği şeklinde sonuç ve kanaatine varılmış ve yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından yola çıkılarak yukarıdaki açıklamalar ışığında davacı tarafından açılan işe iade davasının kabulüne, feshin geçersizliğine, davacının süresinde işe başlatılmaması halinde işverence ödenmesi gereken tazminat tutarının (kıdemi ve fesih sebebi ve sendikal sebebi de dikkate alınarak) 1 yıl bir ay ücreti tutarında belirlenmesine,

kararın kesinleşmesine kadar geçecek olan en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin gerektiğine… " şeklinde gerekçe oluşturulmuştur. ..“ gerekçeleriyle iş akdinin sendikal nedenle feshedildiği kanaatiyle, davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Ç) İstinaf başvurusu : İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, “ dosyadaki tüm deliller ve tanık beyanlarından da çıkan sonuca göre benzer gerekçelerle iş akitlerine son verilen işçilerin davalı işyerinde sendikalaşma süreci içerisinde bulunan sendika üyeleri olduğu ve sendikal faaliyetler içerisinde bulunmaları sebebiyle iş akitlerinin benzer geçerliliği ve tutarlılığı dosyada ispatlanamamış gerekçelerle sendikal sebeplerle sonlandırıldığına yönelik ilk derece mahkemesi kararının kabul ve değerlendirmesinin dosya münderecatına uygun olduğu ve davalı vekilinin ileri sürdüğü istinaf sebep ve gerekçelerinin yerinde olmadığı bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun

ESASTAN REDDİNE karar vermek gerektiği ancak, dosya kapsamında ilk derece mahkemesi karar yerinde hüküm tesis ettiği halde gösterilmesi gereken ve hükmolunması gereken kamu düzenine ait hususlardan sayılan harca hükmetmediği anlaşıldığına göre bu hususun HMK 355.

Maddesi kapsamında kamu düzenine aykırılık içerdiğinden ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILARAK bu yönden kamu düzenine aykırılığın giderilmek suretiyle hükmün düzeltilmesi gerektiği” gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

E) Temyiz başvurusu : Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararına karşı davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur. F) Gerekçe:

Yerel mahkemece ve bölge adliye mahkemesince sendikal nedenle fesih kabulü yerinde ise de, sendikal tazminatın maddeye göre en az işçinin bir yıllık ücreti tutarında belirleneceği öngörülmüştür. Yasada öngörülen miktar alt sınır olup, üst sınır hakkında bir miktar belirtilmemiştir.

Bu tür bir düzenlemede işçinin kıdeminin 5 yılın üzerinde olması dışında alt sınırdan uzaklaşmayı gerektiren başka bir neden olmadığı halde, alt sınırdan tazminatın hüküm altına alınması dairemizin istikrar kazanan uygulamasıdır.

Mahkemece ve İstinaf Dairesince, dairemiz uygulamasına aykırı olarak ve salt kıdeminin 5 yılın üzerinde olması gerekçe gösterilerek bir yıllık ücret tutarında sendikal tazminat yerine, alt sınırın üzerinde ücret tutarında belirlenen tazminata karar verilmesi hatalı olup, bozma sebebi ise de, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün 6100 sayılı HMK. nın 370/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.