Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2019/7946 K.2019/22611

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin işvereni olan davalı ... İdaresinde Yol-İş Sendikası üyesi olmadan önce Büro iş kolunda faaliyet gösteren Koop-İş Sendikası üyesi olarak iş yerinde uygulanan Toplu İş Sözleşmesinden yararlandığını, Yol-İş Sendikası üyesi olduktan sonra da işyerinde uygulanan Toplu İş Sözleşmesinden yararlandığını ancak Yol-İş Sendikasına üyeliğini müteakip ilk işe girdiği tarihten Yol-İş Sendikası üyeliğine başvuru tarihleri arası hizmet süresi dikkate alınmayarak derece ve kademelerinin yanlış uygulandığını ve ücretlerinin eksik ödendiğini ileri sürerek, davalı nezdinde geçen hizmet süresinin tamamı dikkate alınarak Yol-İş Sendikasına üye olduğu tarihteki derece ve kademesinin tespiti ile buna bağlı bir kısım ücret fark alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının yürürlükteki Toplu İş Sözleşmesinden yararlandığını, geriye dönük hizmet sürelerinin derece ve kademelerinde değerlendirilmesinin yürürlükteki Toplu İş Sözleşmesi'nin 4. maddesine aykırı bir talep olduğunu, davalı idare adına TÜHİS ile Yol-İş Sendikası arasında 26/06/2012 tarihinde imzalanan ve 01/03/2011-28/02/2013 tarihleri arasında geçerli olan Toplu İş Sözleşmesinin geçici 4. fıkrasında başka bir işverenin veya aynı işveren olmakla birlikte Yol-İş Sendikası üyeliğinden önce başka iş kolunda çalışılan çalışma süreleri için derece ve kademe ilerlemesi talebinde bulunulamayacağına ilişkin hüküm gereğince davacının talebinin haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, Toplu İş Sözleşmesinin 97. ve 99. maddesinde derece ilerlemesinin ve kademe ilerlemesinin düzenlendiği, işçi lehine yorum ilkesi gereğince davacının davalı işyerinde çalıştığı tüm hizmet sürelerine ilişkin Toplu İş Sözleşmelerindeki kademe ilerlemesi ve terfi konularının değerlendirilmesi gerektiği, davacının düz işçi olduğu, başlangıç pozisyonunun 1. derecenin 8. kademesi olarak kabul edildiği, davacının dava tarihi itibari ile hizmet süresi dikkate alınarak 6. derecenin 18. kademesinde olduğu, buna göre günlük ücretinin 69,04 TL. olduğu,

ücret fark alacağı ve ikramiye alacağının ile ilave tediye fark alacağının buna göre hesaplandığı, davacı düz işçi olduğundan %15 yıpranma primi farkının ödenmesi gerektiği ve yıpranma prim alacağı yönünden işçinin izinli ve raporlu olduğu günler dikkate alınarak ve %30 hakkaniyet indirimi yapılarak bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 15.11.2017 tarih, 2017/7014 Esas, 2017/18339 Karar sayılı kararı ile “....Somut olayda davacının Toplu İş Sözleşmesinin ekindeki pozisyon cetveline göre düz işçi pozisyonunda 1 derece ile 8 derece arasında olabileceği düzenlenmiş olup, davacının işe başlama tarihinde 1. derece ve 1. kademede olduğu kabul edilerek ve başka iş kolunda geçen çalışmaları da dikkate alınarak olması gereken kademe ve derecenin tespiti suretiyle bu derece ve kademeye göre davacının fark ücret alacaklarının belirlenmesi gerekirken,

davacının düz işçi olarak işe başladığı tarihte 1. derece 8. kademede olduğu kabul edilerek hesaplama yapan bilirkişi raporuna dayanarak hüküm kurulması hatalı olup, bozma nedenidir.” gerekçesi ile bozulmuş, Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Bozmadan sonra verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Vermiş olduğu bir hüküm Yargıtay tarafından bozulan ve Yargıtay'ın bu bozma kararına gerek iradi ve gerekse kanuni şekilde uymuş olan yerel mahkeme, bozma kararı doğrultusunda inceleme yapmak ve hüküm kurmak zorundadır. Mahkeme uyma kararını kaldırarak, direnme kararı veremeyeceği gibi, hükmünün bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan bölümleri hakkında da farklı bir karar vermeden yeniden hükümde karar vermek zorundadır.

Bozmaya uyulmakla bozma lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak doğmuş olur. Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usulü kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturur.

Somut uyuşmazlıkta; Mahkemenin bozma öncesi kararında bilirkişi tarafından 01/03/2010 tarihi itibariyle belirlenen derece ve kademenin 2013 yılında açılan davalarda dava tarihindeki derece ve kademe olarak kabul edilerek hüküm kurulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen kararda ise, dava tarihi olan 07/01/2013 tarihine göre belirlenen derece ve kademe üzerinden hüküm kurulmuştur. Bu durum, bozmaya uyulmakla davalı lehine oluşan usulü kazanılmış hak ilkesine aykırılık teşkil etmekte olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: