Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2020/1715 K.2020/8690

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 1992 yılında mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünde işe başlayıp sendika üyesi olduğunu, bir süre mevsimlik işçi statüsünde zincirleme hizmet akdi ile çalıştıktan sonra kadrolu işçi statüsüne geçirildiğini, kadrolu işçi statüsünde işe başlatıldığını, derece ve kademesi tespit edilerek mevsimlik işçi statüsünde çalıştığı hizmetinin dikkate alınmadığını, bu suretle ücretinin düşük tespit edildiğini, müvekkilin çalıştığı işyerinin davalı ...

İl Özel İdaresi'ne devredildiğini, davacının 2011 yılının 11. ayında tüm hakları ile birlikte diğer davalı ...'ne nakledildiğini ileri sürerek, davacının olması gereken derece ve kademe tespiti ile buna bağlı olarak oluşan ücret farkı, akdi ilave tediye farkı, yasal ilave tediye farkı, yıpranma prim farkı, arazi tazminatı farkı, kıdem tazminatı farkı alacaklarının davalılardan tahsilini istemiştir.

Davalılar Cevaplarının Özeti:

Davalı ... İl Özel İdaresi vekili, davacının tespit ve alacak taleplerini zamanaşımına uğradığını, davacının müvekkili kurumda kadroya geçinceye kadar dönem dönem çalıştığı için bu çalışmalarını kıdem hesabında dikkate alınamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı ... vekili, davacının iddia ettiği intibak hatası ve talep ettiği alacaklar ile ilgili olarak müvekkili kurumun herhangi bir hatasının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti :

Davanın kısmen kabulüne dair verilen önceki karar davalılar vekillerinin temyizi üzerine Dairemizin 30.04.2018 tarih ve 2017/6259 esas, 2018/9566 karar sayılı ilamı ile; davacının derece ve kademesinin tespitinin hatalı yapıdığı ve buna bağlı olarak da fark alacakların hatalı hesaplandığı, harcın ve vekalet ücretinin de hatalı olduğu gerekçesiyle bozulmuştur. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında talep edilen alacaklar bakımından davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakların gözetilip gözetilmediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Usuli kazanılmış hak kavramı anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir. Usuli müktesep hak müessesesi Hukuk Muhakemeleri Kanununda düzenlenmiş olmamakla beraber davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir.

Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09/05/1960 T., 21/9; 04/02/1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir. (HGK.nun 12/07/2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03/12/2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.)

Yargıtayın bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Çünkü, mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak doğmuştur. (09/05/1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı)

Somut uyuşmazlıkta, talep edilip hüküm altına alınan alacaklar bakımından Dairemizin bozma ilamına konu olan mahkeme hükmüne esas hesaplamada ıslaha karşı zamanaşımı gözetilmiş, davacı tarafından karar temyiz edilmemiş ve bu husus bozma dışı kalmıştır.

Mahkemenin bozmaya uyması ile de ıslaha karşı zamanaşımı savunmasının gözetilmesi konusunda davalı yararına usuli kazanılmış hak meydana gelmiştir.

Mahkemece, bozma sonrasında yeniden hesaplama yapılırken ıslaha karşı zamanaşımı savunmasının gözetilmemesi açıklanan nedenlerle usuli kazanılmış hakkın ihlali olup, kararın yeniden bozulmasını gerektirmiştir.