Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2020/1784 K.2020/8356

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalının “www.....com/ tr” adlı web sitesinde belirtiği üzere, Ortadoğu ve Avrupa'daki koalisyon kuvvetlerine ve ABD ordusuna yaşam desteği sunan yaygın bir inşaat ve hizmet organizasyonu olan bir firma olduğunu, Irak' ın Zaho, Tall Afar, Musul gibi şehirlerinde hizmet verdiğini, ...'daki merkez ofisinin yanı sıra ...'da ve ...'da irtibat ofisleri bulunduğunu, müvekkilininde ...'daki irtibat ofisi aracılığı ile işe başladığını, sağlık raporlarında gönderen kısmında ... İNŞAAT yazdığını, bu firmanın uçuş listelerinde davacının da adının bulunduğunu, çalıştığı süre boyunca haklarını alamadığını iddia ederek, fazla mesai, hafta tatili, bayram tatili ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, müvekkili şirketin Amerikan ordusunun Irak' daki kamplarını inşa eden yabancı şirketten uzmanlık gerektiren belli işlerin yapımına ilişkin ihaleler aldığını, ancak 2004 yılı itibariyle Irak' daki tüm faaliyetlerine son verdiğini ve Irak' tan ayrıldığını, davacının çalıştığını bildirdiği tarihlerde faaliyet göstermediğini, davacının isim benzerliği sebebiyle müvekkiline karşı dava açmış olabileceğini, ...

Group Co isimli firmanın Irak Kanunlarına göre kurulmuş ve orada faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, Irak’ taki belirtilen işleri alan firmanın Suudi Arabistan Kanunlarına göre kurulmuş ... Company isimli şirket olduğunu ve ... Group isimli firmanın bu şirketin alt taşeronu olduğunu, davacı işçinin haricen ...

Company isimli firmanın elemanı olduğunun öğrenildiğini, bu şirketin ücretlerini ödediğini, bu şirket ile iş sözleşmesi yaptığını, işin yabancı ülkede yapıldığını, çalıştığı firmanın Suudi Arabistan firması olduğunu, yabancılık unsuru taşıyan davada Türk Hukukukunun uygulunamayacağını ve müvekkili firmanın alacaklardan sorumlu tutulamayacağını, taleplerinin zaman aşımına uğradığını savunarak davanın reddini savunmuştur.

Bozma İlamı ve Mahkeme Kararının Özeti:

Yerel mahkemenin davanın reddine ilişkin kararı davacı tarafından temyizi üzerine Dairemizin 23.05.2012 tarih ve 2011/30267 E., 2012/18199 K. sayılı ilamı ile; " Davacı, Irak ülkesinde davalı firmada çalışmakta iken iş sözleşmesinin davalı tarafça haksız olarak feshedildiğini iddia etmiş, davalı ise davacının davalı şirket çalışanı olmadığını savunmuştur.

Mahkemece, ispat yükü kendisinde olan davacının hizmet sözleşmesinin varlığını ve buna bağlı diğer işçilik haklarını ispat edemediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece yapılan değerlendirme ve ulaşılan sonuç hatalıdır.

Şöyle ki; davacı delil listesinde işyeri kayıtlarına, uçuş ve pasaport kayıtlarına dayanmış ise de Mahkemece davacının Irak ülkesine belirtmiş olduğu tarihlerde gidip gitmediği eğer gitmişse yurtdışına çıkış işlemlerinin davalı şirketçe yerine getirilip getirilmediği araştırılmamıştır.

Yine davacının delil listesinde belirttiği sağlık raporunun davacıya yönelik olup olmadığı, davacı hakkında olduğunun tespiti halinde nereden temin edileceği ve tarihi de davacıdan sorularak söz konusu sağlık raporu getirtilmemiştir.

Davacının 28.04.2011 tarihli duruşmadaki beyanına göre " ayrıca çalışanların Türkiye'deki yakınlarının hesabına para yatırılıp yatırılmadığının bankadan sorulmasını talep ederiz" şeklindeki beyanı karşısında davacıdan, kendisinin ya da yakınlarının banka hesaplarına davalı şirket tarafından para yatırılıp yatırılmadığı yatırılmışsa banka hesap numaraları ve hesabın bulunduğu banka/bankaların sorularak tespiti ile söz konusu banka kayıtları getirtilerek yapılan ödemelerin davalı şirket tarafından yapılıp yapılmadığı araştırılmaksızın karar verilmiştir.

Yine davalı tarafından davacıya ... Co isimli şirketten maaş ödemelerine ilişkin makbuzların adı geçen şirketten celbi talep edilmiş ise de mahkemece bu yöndeki talep reddedilmiştir. Ancak Mahkemece, davalıdan söz konusu ödemelerin yapıldığı banka sorularak ulusal banka aracılığıyla ödendiğinin tespiti halinde söz konusu banka kayıtlarının da celbi ile yapılan ödemelerin davalı şirket tarafından yapılıp yapılmadığı araştırılmamıştır.

En önemlisi de Mahkemece, davacının gösterdiği tanıklar yönünden tanıklık ücreti ve posta gideri yatırarak adresleri mahkemesine talimat yazılması için verilen 15 günlük kesin mehilin usulüne uygun olmadığı da görüldüğünden tarafların gösterdiği tanıklar dinlenilerek davacının çalıştığını iddia ettiği dönemdeki fiili çalışma olgusunun tereddütsüz bir şekilde tespiti gerekirken eksik inceleme ile sonuca gidilmesi de hatalıdır.

Ayrıca davalı tarafından yargılama aşamasında ibraz edilen mahkeme kararlarının temyiz incelemesi neticesinde Dairemizce eksik inceleme nedeniyle bozulmasına karar verildiği de anlaşılmıştır. ( Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 4.11.2010 tarih 2010/4736 E, 2010/31643 K., Yargıtay 9. HD, 4.11.2010 tarih 2010/4737 E., 2010/31644 K., Yargıtay 9 HD., 4.11.2010 tarih 2010/28960 E., 2010/31641 K., Yargıtay 9. HD. 4.11.2010 tarih 2010/29768 E., 2010/31642 K.,)

Bu nedenlerle Mahkemece, yukarıda belirtilen hususlar yönünden araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. " gerekçesi ile bozulmuş olup, Mahkemece bozmaya uyulmasına karar verilerek yapılan yargılama neticesinde, davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Dairemizde temyiz incelemesi yapılmış ve bir önceki bozma kararımızda değinilen emsal dosyalarda davalı ...Ş. ile davacının hizmetinin geçtiği savunulan dava dışı ... Group Co. isimli firma ve ... Co. isimli firmaları arasında fiili ve organik bağ bulunduğu belirlenmiştir.

Mahkemece davacı işçinin hizmet sözleşmesinin varlığı ve buna bağlı diğer işçilik haklarının ispatı bakımından davacının delilleri arasında bulunan ve Mahkemece getirtilen pasaport kayıtları ve yine bozmamız doğrultusunda dinlenen davacı tanıklarının beyanları birlikte değerlendirilmeli, bu değerlendirme sonucunda davacının çalışmasının tesbiti halinde davacının ... Group Co. ve ...

Co. isimli firmalarda geçen çalışmalarından kaynaklanan işçilik alacaklarından davalı şirketin de sorumlu olduğu gözetilerek hüküm kurulmalıdır. Bu değerlendirmeler yapılmadan karar verilmesi hatalıdır.