Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2020/1807 K.2021/10305

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 18.11.2008 tarihinden itibaren davalının Avcılar-Yakuplu İşletme Müdürlüğü'ne bağlı olarak muhtelif alt işveren işçisi sıfatıyla Elektik Bakım Onarım Bölümünde, Arıza Bakım Servisinde Etnik Servis işinde “elektrik teknisyeni" olarak halen çalıştığını, müvekkilinin son olarak aylık 1.800,00 TL net ücret ve ek prim ve bir takım sosyal haklar karşılığında çalıştığını, müvekkilinin çalıştığı süre boyunca haftanın 7 günü çalıştığını, çalıştığı süre boyunca ancak 2 hafta tatil kullandığını,

davalının ihale ettiği Arıza Bakım Onarım işlerinin muvazaalı olarak işverenlere verildiği davacının baştan itibaren davalı ...’ ın işçisi olduğunu, bu hususta Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından düzenlenen rapor bulunduğunu bu raporun iptali için açılan davanın reddine karar verildiğini, müvekkilinin kanuna aykırı olarak düşük ücret üzerinden sigortalı gösterildiği,

davalının gerçek işveren olarak gözüktüğü müvekkili ile aynı görevi yapan işçilerin ücretleri ve ekleri tespit edildiğinde davalının eşit işlem borcuna ve toplu sözleşme hükümlerine aykırı davrandığının anlaşılacağını, müvekkilinin emsal ücrete göre alması gereken gerçek ücretlerini ve baştan itibaren işverenin işçisi olması sebebiyle üyesi olduğu sendika ile davalı arasında bağıtlanmış toplu iş sözleşmelerinden kaynaklanan alacaklarının ödenmediğini iddia ederek;

ilave tediye, ücret farkı, sosyal yardım alacağı, ikramiye alacağı, iş güçlüğü tazminatı, gıda yardımı, elektrik yardımı, vardiya primi, bakım tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekili, davacı tarafından talep edilen işçilik alacaklarının zamanaşımına uğradığını, davanın öncelikle zamanaşımını ve husumet nedeniyle reddine karar verilmesini talep edip, davacının kurumun işçisi olmaması ve kamu işçisi bulunmaması ve davalının çalıştığı şirketlerle müvekkili ... Elektrik Dağıtım A.Ş. arasında muvazaa olmaması sebebiyle, müvekkili Beda şirketinin ise 2013 yılından kurulması, davacının çalıştığı firmalar ile bir ilgisinin bulunmaması, ...

Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin özelleştirme kapsamında tüm hisselerinin müvekkili Beda’ ya devretmesi, özelleştirme açısından muvazaa iddia ve ispat edilmemesi nedeniyle müvekkili Beda’nın davalı işçinin önceki çalışmalarından sorumlu olamayacağını, davacının bir hakkı bulunmadığını, davanın esastan da reddine karar verilmesini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalılar vekillerinin istinaf başvurusu esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesiyle yapılan inceleme sonucunda, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, Bölge Adliye Mahkemesi kararının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan yönleri usul ve kanuna uygun görülmüştür.

2-Huzurdaki davada, davacının davalı ...Ş. ile hizmet alım sözleşmesi bağıtlayan değişen alt işverenler bünyesinde çalıştığı, ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin özelleştirilmesi sonucunda davacının aynı işyerindeki çalışmasına dava dışı BEDA bünyesinde devam ettiği uyuşmazlık konusu değildir. Mahkemece, ... Elektrik Dağıtım A.Ş. ile alt işverenler arasındaki asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu sonucuna varılarak buna göre davacının baştan itibaren ...

Elektrik Dağıtım A.Ş. işçisi ile aynı haklardan yararlanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Asıl işveren alt işveren ilişkisinde muvazaa olgusunun varlığı kabul edildiğine göre, bu kabulün sonucu olarak, davacının asıl işverene ait işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden yararlandırılması mümkündür. Ancak bu halde iki yönden değerlendirme yapılması gerekmektedir.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 39. maddesinin 1. fıkrasına göre, toplu iş sözleşmesinden taraf işçi sendikasının üyeleri yararlanır. Aynı maddenin 2. fıkrasında toplu iş sözleşmesinden, sözleşmenin imzalanması tarihinde taraf sendikaya üye olanların yürürlük tarihinden, imza tarihinden sonra üye olanların ise üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren yararlanacağı ifade edilmektedir.

Davacının 26.01.2012 tarihinde sendikaya üye olduğu dosya kapsamından anlaşılmakta ise de, üyeliğin işverene bildirildiği dosyadaki bilgi ve belgelerden ve dosya eksiklik talep yazımız neticesinde de tesbit edilememiştir.

Bu durumda davacının 01.03.2011 tarihinden itibaren geçerli olan 01.03.2011-28.02.2013 arasını kapsar toplu iş sözleşmesinden yararlanması mümkün değil ise de, 01.03.2013-28.02.2015 tarihleri arasında geçerli bulunan toplu iş sözleşmesinden sözleşme imzalandığı tarihte sendika üyesi olması sebebiyle 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunun 39. maddesinin 1. fıkrasına göre yararlanması gereklidir.

Açıklanan bu hususlar dikkate alınarak davacının talepleri tekrar değerlendirilmelidir.

3-Ayrıca Bölge Adliye Mahkemesi kararında kabul edilen rakam üzerinden belirlenen karar ve ilam harcının davalılardan ayrı ayrı tahsiline karar verilmiş ise de bu harcın mükerrer tahsiline neden olacağından harçtan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları göz önüne alınarak bu şekilde karar verilmesi gereklidir.