Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2020/3428 K.2020/19499

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, davacının 10/06/2003 tarihinde, o tarihte resmiyette Şeyho Kurt adına gözüken Kurt Soğuk Hava deposunda çalışmaya başladığını, 2008 yılına kadar aralıksız çalıştığını, 2008 yılında işyerinin resmi evraklarının Şeyho Kurt'un kardeşinin eşi adına yapıldığını ve 2008 yılından işten çıkarıldığı 03/03/2015 tarihine kadar yine aralıksız çalıştığını ileri sürerek, kıdem, ihbar tazminatları ile fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir. Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının davalıya ait iş yerinde ne kadar çalıştığının SGK kayıtlarında görüleceğini, davacının bu kayıtlar dışında çalıştığına dair iddialarının doğru olmadığını, iş yerinin mülkiyetini aldıktan sonra davacının tüm hak ve alacaklarını devir almasının söz konusu olmayacağını, iş yerinin davacının iddia ettiği gibi aile kuruşu olmadığını, işyerinin mevsimlik olduğunu,soğuk hava deposuna Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül ayrında yörede hayvancılık yapanların peynirlerinin alınıp konduğunu, sezonun 7-8 ay değil 5 ay olduğunu, davacının akşam 20:00 ya kadar çalışmasının söz konusu olmadığını,

davacının sosyal güvenliğinin diğer aylarda devam etmesinin nedeninin akraba olmaları, küçük yaşta çocuklarının olması ve zaman zaman iş yerine gitmesi nedeniyle olduğunu, davacının bir takım suistimallerinin tespit edilmesi, kendisine menfaat temin ettiğinin öğrenilmesi üzerine iş sezonunun da sona ermesi nedeniyle iş akdinin sonlandırıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, iş akdinin kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona erdiğinin işveren tarafından ispatlanması gerektiği, davalı işverenin fesih konusundaki iddialarını ve önel verdiğini ispatlar herhangi bir delil sunmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı, yasal süresi içinde davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere ve göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının yıllık ücretli izin alacağının bulunup bulunmadığı konusunda da uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı Kanun'un 59. maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Bu noktada, sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı nedene dayanıp dayanmadığının önemi bulunmamaktadır.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesinde, hakimin davayı aydınlatma ödevi düzenlenmiş olup, madde uyarınca hakim uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği ve delil gösterilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı davalıya ait işyerinde 10.06.2003-03.03.2015 tarihleri arasında 11 yıl 8 ay 24 gün süre ile çalışmış olup, çalışma süresi boyunca hiç yıllık izin kullanmadığını iddia etmiştir. Mahkemece, 11 tam yıl hizmeti nedeniyle 190 gün ücretli izne hak kazandığı kabul edilerek yıllık izin ücreti hüküm altına alınmıştır.

Davacının uzun yıllar yıllık ücretli izin kullanmadan çalıştığı iddiası hayatın olağan akışına aykırı olduğundan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 31. maddesi uyarınca hakimin davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde.

Mahkemece, davacı asil çağrılarak çalışma süresi boyunca ücretli izin kullanıp kullanmadığı, kullanmış ise kaç gün yıllık ücretli izin kullandığı konusundaki beyanı alındıktan sonra sonucuna ve tüm dosya kapsamına göre değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerekmektedir.