Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2020/4809 K.2021/2243

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili ile dahili davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin 03.02.1994 tarihinden ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ...

Genel Müdürlüğü kadrosuna nakledildiği 31.03.2014 tarihine kadar davalı ...'nın kadrolu işçisi olarak aralıksız çalıştığını, davacının iş akdinin başlangıcından nakil tarihine (31.03.2014) kadar olan dönemdeki Toplu İş Sözleşmelerinde her yıl için belirlenen 60 yevmiye tutarlı ikramiye alacakları, 40 yevmiye tutarlı izin harçlıkları, 30'ar yevmiye tutarlı bayram harçlıkları, maaş zam farkları, kıdem zamları, hizmet yılı ikramiyeleri, vardiyada çalışmasına rağmen ödenmeyen vardiya zamları ve ödenmeyen diğer sosyal ve ekonomik hakları ile,

çalıştığı süre içersinde 6772 sayılı Yasa gereği hak ettiği her yıl için ayrı ayrı ödenmesi gereken 52 yevmiye tutarındaki ilave tediye alacakları tüm vaadlere rağmen bu güne değin ödenmediğinden iş bu davanın açılmasının zaruret haline geldiğini, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, Toplu İş Sözleşmelerinden kaynaklanan ücret fark alacağı, kıdem zammı alacağı, izin harçlığı, hizmet yılı ikramiyesi, bayram harçlığı ödeneği, sorumluluk zammı, toplu sözleşme ikramiyesi,

vardiya zamları ile 6772 sayılı Yasadan kaynaklanan ilave tediye alacaklarından oluşan toplam 60.000,00 TL'nin geçmişe dönük Toplu İş Sözleşmelerinden ve 6772 sayılı Yasadan kaynaklanan alacağın muacceliyet tarihlerinden itibaren yasadan kaynaklanan ilave tediye alacakları için yasal faizi, Toplu İş Sözleşmesi'nden kaynaklanan ikramiye vs. sosyal ve ekonomik haklar için en yüksek işletme faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı Cevabının Özeti:Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili ... ile ...

Sendikası arasında akdedilen sözleşmenin 71/d maddesi gereğince tahkim yolu benimsenmiş olduğundan ve bu yola gidilmeden dava açıldığından davanın usulden reddine, ... Genel Müdürlügünün davaya dahil edilmesini, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, müvekkili ...'nın muaccel hale gelmiş her hangi bir borcu bulunmadığından davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Dahili davalı ...

Genel Müdürlügü vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının ...'nda çalışırken 6360 sayılı Onuç ilde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmialtı ilçe kurulması ile bazı kanun ve kanun hükmendeki kararnamelerde değişlik yapılmasına dair Kanun gereği, 01.04.2014 tarihinde müvekkili idareye devredildiğini, bu tarihden itibaren de su ve kanal işletme dairesi başkanlığı Tire Şube Müdürlügü Abone Hizmetleri Biriminde açma kesme elamanı olarak çalışmaya başladığını, davacının 05.03.1994 ile idareye devrinin yapıldığı 01.04.2014 tarihleri arasında her hangi bir sorumluluğunun olmadığını, davacının talep ettiği alacaklarının zamanaşımına uğradığını savunarak,

davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece toplanan deliller, tanık beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde; davacının iddia ettiği Toplu İş Sözleşmelerinde yer alan ancak davacıya tam olarak ödenmeyen alacaklardan izin harçlığının yıllık ücretli izne çıkarken brüt 40 yevmiye tutarında izin harçlığı olduğu ve yıllık iznini kullanmayan ya da kullanamayanlara dilekçe karşılığında izin harçlığı ödenmesi gerektiği;

bayram harçlığı ödeneği olarak her yıl belirtilen oranlarda kurban ve ramazan bayramlarından önce 30'ar yevmiye ödenmesi gerektiği, sendika üyesi işçilere Toplu İş Sözleşmesi dönemi içinde bir defaya mahsus olmak kaydıyla işyerinde geçen çalışma süresi esas alınarak;

hizmet yılı 5 ile 25 yıl arasında olan tüm işçilere 15 ile 60 gün ücret kadar kıdemli işçiye teşvik adı altında hizmet yılı ikramiyesinin ödenmesi gerektiği, vardiya tazmniatı sorumluluk zammı direksiyon primi adı altında vasıfsız işçiler, şoförler ustalar, başşoförler ustabaşları ve iş makinesi operatörleri teknikerler sendika temsilcilerinden ibaret 4 grup işçiye farklı oranlardaki zamların ödenmesi gerektiği, ücret zammının belirli oranlarda kıdem zammına eklenerek işçiye ödenmesi gerektiği,

Toplu İş Sözleşmesi süresince ödenmesi kararlaştırılan belirli yevmiyelerdeki ikramiyelerin taksitler halinde ödenmesi gerektiği incelenen tüm Toplu İş Sözleşmelerinden tespit edilmekle birlikte davacı işçiye davalı tarafça yöntemine uygun olarak bu alacakların hesaplanıp ödenmediği kanaatine varılmış, dava dosyasına sunulan raporlarda yapılan değerlendirmeler yeterli ve denetime elverişli görülmüş, dosya içerisine sunulan bilirkişi raporları hükme esas alınmıştır.

Karar verilirken davacı tarafa dava tarihinden önce ödenen ve davacı vekili tarafından mahsubu talep edilen ödeme, ücret alacağından mahsup edilmiş ve davanın kabulüne ve davacı tarafın talep sonucuna göre ücret fark alacağı-kıdem zammı alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek işletme kredisi faiziyle birlikte izin harçlığı alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek işletme kredisi faiziyle birlikte bayram harçlığı ödeneği alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek işletme kredisi faiziyle birlikte,

sorumluluk zammı alacağı bakımından ücret bordrolarında tahakkuk ettirilen bedellerin davacıya ödendiği istenen banka kayıtlarıyla anlaşıldığından davacının bu talep için herhangi bir alacağının olmadığı kanaatine varılarak reddine, toplu sözleşme ikramiyesi alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek işletme kredisi faiziyle birlikte ilave tediye alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına dair davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu: Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; alacakların muhatabının ... olmadığını, davacının çalıştığı dönemde tüm hak edişlerinin kendisine ödendiğini, davacının tüm taleplerinden ... Genel Müdürlügü'nün sorumlu olduğunu belirtmiştir.Dahili davalı ... Genel Müdürlügü vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu alacakların ödenmesi sorumluluğunun ...'nda olduğunu belirtmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti: Bölge Adliye Mahkemesince, davalı ... Genel Müdürlügü'nün davacı işçiyi 6360 sayılı Yasa gereğince yasal düzenleme ile devir aldığından kanuni halef olduğu, davalı ...

Belediyesinin ise davaya konu edilen dönemde davacıyı çalıştırıp hizmetlerinden yararlanan taraf olup kapatılan bir belediye olmaması ve tüzel kişiliğini devam ettirmesi sebebi ile her iki davalının da davacının devir öncesi alacaklarından müteselsilen sorumlu olmalarının gerektiği, denetime açık rapor ile zamanaşımı itirazlarının değerlendirildiği, Toplu İş Sözleşmesi hükümleri, İş Kanunu hükümleri ile zorunlu tahkimin davaya etkisinin söz konusu olmadığı, ayrıca delil durumu ile diğer itirazların da yerinde olmadığı,

istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucu İlk Derece Mahkemesi kararı, toplanan delillere, hukuki değerlendirmeye göre usul ve yasaya uygun olduğundan davalılar vekillerinin istinaf taleplerinin ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz: Kararı davalı vekili ile dahili davalı vekili temyiz etmiştir. Gerekçe:

Somut uyuşmazlıkta 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'nun 1'inci maddesine göre “(1) ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,..., ..., ..., ... ve ... illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.

(2) ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki sınırlarıdır. (3) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır.

(4) ...ve ... il mülki sınırları içerisinde bulunan köylerin tüzel kişiliği kaldırılarak bağlı bulundukları ilçe belediyesine mahalle olarak katılmıştır. (5) Birinci, ikinci ve dördüncü fıkrada sayılan illerdeki il özel idarelerinin tüzel kişiliği kaldırılmıştır.

(6) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illerin bucakları ve bucak teşkilatları kaldırılmıştır.”Tüzel kişiliği sona eren belediyelerin devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini düzenleyen 6360 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında;

devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulacağı bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabileceği, 3. fıkrasında 1. maddeye göre tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köylerin personeli, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, büyükşehir belediyesi,

bağlı kuruluşu veya ilçe belediyesine devredileceği düzenlenmiştir.

Diğer taraftan 6360 sayılı Kanun’un geçici 1'inci maddesinin sekizinci fıkrasına göre ise “Bu Kanunla büyükşehir ilçe belediyesi olan belediyelerce yürütülen su, kanalizasyon, katı atık depolama ve bertaraf, ulaşım, her çeşit yolcu ve yük terminalleri, toptancı halleri, mezbaha, mezarlık ve itfaiye hizmetlerine ilişkin olmak üzere personel, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ve bu hizmetlerin yerine getirilmesine yönelik yatırım, alacak ve borçları, komisyonca ilgisine göre büyükşehir belediyesi ile ilgili bağlı kuruluş arasında paylaştırılır.”Somut uyuşmazlıkta davalı ...’nda çalışan davacı işçinin,

6360 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesi sonrasında, 6360 sayılı Kanun’un geçici 1'inci maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında yer alan işlerde görev yapması sebebiyle ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı veya bağlı kuruluşuna devredilerek çalışmaya devam ettiği anlaşılmaktadır.... İli Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu’nun 18/03/2014 tarih ve 29 sayılı kararı ve eklerine göre de, davacı işçi, 6360 sayılı Kanun’un geçici 1 inci maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığı veya bağlı kuruluşuna devredilmiştir.Bu noktada ifade etmek gerekir ki, anılan madde kapsamında yapılacak devir sonucunda, devir kapsamında bulunan işçilerin tüm hak ve borçları da devralan büyükşehir belediyesi veya bağlı kuruluşuna devredilmiş sayılacağından, devreden ...’nın dava konusu işçilik alacaklarından sorumluluğu bulunmamaktadır.Mahkemece devreden ...’nin dava konusu işçilik alacaklarından sorumluluğu bulunmadığı gözetilmeksizin; davalıların müşterek ve müteselsilen işçilik alacaklarından sorumlu tutulması hatalı olup, kararın bozulmasını gerektirmiştir.