Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2020/5204 K.2021/4554

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı nezdinde ...Termik Santralinde dava dışı şirketler bünyesinde teknik temizlik, bakım onarım işlerinde çalıştığını, 12.01.2015 tarihine kadar değişen dava dışı alt işverenlerde ara vermeden çalışmaya devam ettiğini, davalı ile alt işverenler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu, iş sözleşmesinin 2014 yılında santralin özelleştirilmesi nedeniyle fesh edildiğini, ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti ile ikramiye, ilave tediye, iş güçlüğü tazminatı ve ücret farkı alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, zamanaşımı def'ini öne sürüp, husumet itirazında bulunarak, davacının kendi işçileri olmadığını ve sorumlulukları bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlara dayanılarak, davacının kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti taleplerinden feragat ettiği, bu taleplerin feragat nedeniyle reddi gerektiği, davalı ile ihbar olunan şirketler arasındaki ilişkinin ise geçerli bir asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğu bu nedenle muvazaa iddiasına dayalı diğer taleplerin de reddi gerektiği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri yönünden emsal kararlar da dikkate alınarak davalı ile ihbar olunan alt işverenler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulü ile ücret farkı ve ilave tediye alacaklarının hüküm altına alınmasına, diğer taleplerin ise reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı taraf vekilleri tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçi, davalı ile dava dışı şirketler arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu ileri sürerek alacak talep etmiştir.

Dosyada yer alan davalı ile dava dışı şirketler arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde işin tanımının, “Elektrik Üretim A.Ş. Çatalağzı Termik Santrali İşletme Müdürlüğü, 2 yıllık 181 kişilik kömür boşaltma, kül cüruf atma, inşaat işleri atölye temizliği ve teknik temizlik hizmetlerinin yapılması işi” şeklinde düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi emsal kararları ile davacının çalıştığı alt işverenler ile davalı Elektrik Üretim A. Ş. arasındaki asıl işveren-alt işverenlik ilişkisinin (davacının yaptığı iş dikkate alındığında) muvazaalı olduğu kesinleştiğinden, dosya kapsamı gözetildiğinde, davacının başından itibaren asıl işveren olan davalı Elektrik Üretim A.Ş. işçisi olduğunun kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır (22. HD. 2017/34957-14820 E.K.; 2016/18246-2019/3397 E.K.; 2017/37467-19417 E.K.; 2017/31021 E.- 2020/7087 K.).

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; ... İş Mahkemesi’nin 2015/601 esas sayılı dosyasına sunulan ücret bordrolarına göre davacıya emsal olan işçinin 2014 yılı Aralık ayında günlük çıplak ücretinin 92,63 TL olduğu belirtilerek, dava konusu ücret farkı ve ilave tediye alacakları buna göre hesaplanmıştır. Ancak raporda söz edilen emsal dosyaya sunulan bordrolar dosya içerisinde bulunmadığından, davacı yönünden emsal olup olmadığı denetlenememektedir. Emsal işçi yoksa, davacının ücretine göre hesaplama yapılmalıdır.

Mahkemece, uyuşmazlık konusu döneme ait Toplu İş Sözleşmeleri ile bilirkişi raporunda sözü edilen emsal işçi bordroları dosya arasına alınarak hesaplamaya esas ücret denetime elverişle şekilde belirlenmelidir.

3- Taraflar arasında, davacının iş güçlüğü tazminatı ve ikramiye alacağı olup olmadığı, hususunda da uyuşmazlık vardır.

Bölge Adliye Mahkemesince ispatlanamadığı gerekçesiyle söz konusu talepler red edilmiştir.

Dosyadaki belgelerden davacının Toplu İş Sözleşmesinin tarafı olan sendikaya üye olduğu anlaşılmaktadır. Ancak üyelik tarihi ile üyeliğin işverene bildiriliş tarihine yönelik dosyada bilgiye rastlanmamıştır.

Mahkemece, davacının sendika üyelik ve üyeliğin işverene bildiriliş tarihleri araştırılarak ve Toplu İş Sözleşmesinden yararlanma tarihi belirlenerek söz konusu taleplerin değerlendirilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.