Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2020/5255 K.2021/2839

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 19/06/2015 dönemine kadar olan ücret farkı ve ilave tediye alacaklarının ... 1.İş Mahkemesinin 2015/747 esas, 2016/475 sayılı kararı ile ödendiğini, 20/06/2015 sonrasında ise ödeme yapılmadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilinin maaş farkı alacakları nedeni ile 50,00 TL ve 6772 sayılı Yasaya göre 50,00 TL ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsilini ister şekilde dava açtığı görülmüştür.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ihale alan firmanın çalışanı olduğunu, numune alma ve hazırlama işini asıl işin parçası olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, hükme esas alınan bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun olmadığından bilirkişi raporu alındığı, 23/12/2019 tarihli bilirkişi raporunun denetime elverişli, bilimsel verilere ve dosya kapsamına uygun olduğunun anlaşıldığı,davacı tarafça, asıl işveren - alt işverenlik sözleşmelerinin muvazaalı olduğu,

davacının baştan itibaren davalı idarenin işçisi sayılması gerektiğinin tespiti ile davacının sendika üyesi olması sebebiyle maaş farkı ve ilave tediye alacaklarının tahsili talep edilmiş olup dosya kapsamından davacı işçinin, davalı işyerinde numune alma ve hazırlama elemanı olarak laboratuvar bölümünde çalıştığı, yaptığı iş yardımcı iş niteliğinde olmayıp, asıl işin parçası olduğu, davacının 18/01/2016 tarihinden itibaren iş yerindeki Toplu İş Sözleşmesi' ne taraf olan Türkiye maden işçileri sendikasına üye olduğu,

davalı iş yeri ile ilgili kesinleşen çok sayıdaki emsal yüksek mahkeme kararları ile asıl- alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğu hususunun kesinleşmiş olduğu, davalı tarafça dava ve ıslah dilekçelerine karşı zaman aşımı def'inin ileri sürülmediği kaldı ki dava konusu edilen alacaklar 20/06/2015 tarihinden sonraki döneme ilişkin olduğundan davacının zaman aşımına uğrayan alacağının bulunmadığı anlaşılmakla Mahkemece, davacının baştan itibaren davalı idarenin işçisi sayılması gerektiğinin tespitine yönelik kararının yerinde olduğu, davacının sendika üyelik tarihi ile dava tarihi arasındaki ücret farkı alacağına hak kazandığı,

davalı iş yerinde sendikasız emsal işçi bulunmadığından sendika üyelik tarihinden öncesine ilişkin ücret farkı alacağı talebinin varit olmadığı, asıl işveren - alt işverenlik sözleşmelerinin muvazaalı olması sebebiyle davacı en baştan itibaren davalı idarenin işçisi olduğundan 6772 sayılı Yasa kapsamındaki ilave tediye alacağına da hak kazandığı, alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun olduğu, davanın kısmi dava olarak açılmış olmasına rağmen mahkemece hüküm altına alınan alacakların tamamı için dava tarihi itibariyle faiz yürütüldüğü ancak bu konuda davalı tarafın istinaf talebinin bulunmadığı,

davalının, davacı tarafın dava ve ıslah dilekçelerine karşı zaman aşıma def'inde bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesi ile yukarıda açıklanan nedenlerle davalı tarafın istinaf talebinin yerinde olduğu sonucuna ulaşılarak davalının istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince kabulü ile hükmün düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı taraf vekilleri vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının davalı işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden faydalanıp faydalanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda; Bölge Adliye Mahkemesi'nin davacı işçinin baştan itibaren davalı işverenin işçisi sayılması gerektiğinin tespitine yönelik kararı isabetlidir. Ancak davacının davalı işveren işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinin tarafı olan sendikaya üyeliği veya dayanışma aidatı ödeyerek faydalanma talebi de bulunmadığı dönem yönünden toplu iş sözleşmesinden faydalanması olanaklı değildir. Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davacının sendikaya üye olduğu tarih belirlenerek bu doğrultuda yapılan hesaplama sonucu hüküm kurulmuş ise de dosya kapsamından davacının üyeliğinin işverene bildirilip bildirilmediği anlaşılamamaktadır.

Davacının davalı işveren işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinin tarafı olan sendikaya 18/01/2016 tarihinde üye olduğu görülmektedir.

Öncelikle ilgili sendikadan davacının üyeliğinin işverene bildirilip bildirilmediği araştırılmalı, bu durum sabit ise davacının sendikaya üye olduğu tarihte almakta olduğu ücretine, toplu iş sözleşmesinden yararlanmaya başladığı tarihte yürürlükte olan toplu iş sözleşmesi hükümleri uygulanmak suretiyle artışlar yapılmalı ve tespit edilen ücretlerine göre hesaplanacak olan fark ücret ve ilave tediye alacakları; toplu iş sözleşmesinden faydalanmadığı dönem yönünden ise fiilen aldığı ücrete göre hesaplanacak olan ilave tediye alacağı hüküm altına alınmalıdır.

Bu yönler gözetilmeden eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.