Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2020/660 K.2021/2924

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 03/07/2008-22/06/2015 tarihleri arasında davalı işverenlikler nezdinde kaynakçı olarak çalıştığını, davalılardan ... Denizcilik'in alt işveren, diğer davalı ... Denizcilik Gemi İnş. San. ve Tic. A.Ş.'nin ise asıl işveren olduğunu, sigortasının başka işyerleri üzerinden eksik gün ile yatırıldığını, gerçek ücretinin kurum kayıtlarına yansıtılmadığını, iş akdinin davalı işverenliklerce haksız olarak feshedildiğini, tazminat ve sair işçilik alacaklarının ödenmediğini iddia ederek bir kısım işçilik alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar Cevabının Özeti:

Davalı ... Denizcilik vekili; zamanaşımı itirazlarının yanısıra; davacı işçinin müvekkili işverenlik nezdindeki çalışmasının kesintisiz olarak 1 tam yılı doldurmadığından kıdem tazminatına hak kazanmadığını, iddia olunan hususların gerçeği yansıtmadığını savunarak açılan davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Denizcilik Gemi İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili; zamanaşımı itirazlarının yanısıra; öncelikle müvekkili işverenlik ile diğer davalı şirket arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, davalı ile müvekkili işverenlik arasında herhangi bir iş sözleşmesinin de mevcut olmadığını, talebe konu hak ve alacaklardan müvekkili işverenliğin sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davalı vekilleri ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının, maddi vakıa, usul ve yasaya uygun olduğu, istinaf sebep ve gerekçesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı vekillerinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Kararı yasal süresi içerisinde davalılar vekilleri ayrı ayrı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalılar vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Mahkemece davalılar arasında organik bağ olduğu kabul edilerek davacının davalılar nezdinde 03/07/2008-22/06/2015 tarihleri arasında çalıştığı kabul edilmiştir. Ancak yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda davacının hizmet döküm cetveline göre davalılar ile arasında organik bağa rastlanmayan değişik işyerlerinde de çalışmasının olduğunun tespit edildiğinin anlaşılmasına göre davalılar arasındaki ilişkinin nevi tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalıdır.

3- Davacı 100,00 TL yevmiye ile çalıştığını iddia etmiş, iddiasını ispat için tanık dinletmiştir. Davalılar ise ücret iddiasını kabul etmeyerek ücretin miktarı konusunda tanık beyanlarına dayanmışlar, dinlenen davalı tanıkları ise davacının 60-70 TL yevmiye ile çalıştığını açıklamışlardır. Mahkemece davacının 100,00 TL yevmiye ile çalıştığı kabul edilmiştir.

Davacı iddiasını ispat için iki tanık dinletmiş, tanıklardan Haydar 2009 yılında işen ayrıldığını açıklayarak davacının 100,00 TL yevmiye ile çalıştığını açıklamıştır. Diğer davacı tanığı Muharrem ise 2014 yılında işten ayrıldığını açıklayarak davacının 75,00 TL yevmiye aldığını açıklamıştır.

Ayrıca beyanı hükme esas alınan tanık Haydar bir başka dosyada yine davacı tanığı olarak beyanda bulunurken davacı gibi kaynakçı ustası bir işçinin günlük 75,00 TL yevmiye ile çalıştığını açıklamıştır. Mahkemece 2009 yılında işten ayrılan bir işçinin beyanına itibarla davacının günlük 100,00 TL yevmiye aldığının kabul edilmesi hatalıdır.

Taraf tanık beyanları dikkate alınarak davacının 75,00 TL yevmiye aldığının kabulü ile sonuca gidilmesi gerekirken yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalıdır.

4- Davacının 6 yılı aşkın çalışma süresi boyunca hiç yıllık izin kullanmadığı kabul edilerek 90 gün üzerinden hesaplanan yıllık izin ücreti alacağı hüküm altına alınmıştır. Davacının bu süre içinde hiç izin kullanmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu düşünülerek, izin alacağı konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesi gereğince davacının beyanı alınarak sonuca gidilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeyle davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmesi hatalıdır. Ayrıca davalılar arasındaki ilişkinin nevi tespit edildiğinde davacının yıllık izin ücreti alacağından sorumluluklarının da buna göre tespit edilmesi gerektiği de unutulmamalıdır.

5- Davacı fazla mesai ücret alacağı talebinde bulunmuş, Mahkemece davacının 08:30-22:00 saatleri arasında haftalık 31.5 saat fazla mesai yaptığı kabul edilmiştir. Davacı iddiasını ispat için tanık deliline dayanmıştır. Davacı tanıkları 17:30'dan sonra mesaiye kaldıklarında fazla mesai ücretinin elden ödendiğini açıklamışlardır. Davacı tanıkları, fazla mesai ücretinin ödendiğini belirterek beyanda bulunmuşlarsa da bu beyanın kendilerini bağlayacağı açıktır. Ancak bu beyanlar karşısında hakimin davayı aydınlatma görevi yani Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesi uyarınca davacının bu konuda beyanı alınarak sonuca gidilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.

Sonuç: