Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2020/6763 K.2020/19208

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının 06.05.1993-07.05.2012 tarihleri arasında Anadolu Ajansı Genel Müdürlüğü bünyesinde kesintisiz olarak foto muhabiri-gazeteci olarak çalıştığını, davacının kesintisiz çalışmasına rağmen kıdem tazminatı ödemesinin kısmen 1475 sayılı Kanun dikkate alınarak tavan uygulaması yapılarak kısmen de 212 sayılı yasa ile değişik 5953 sayılı Basın iş Kanunu 'na göre tavan uygulaması yapılmadan ödendiğini, davacının tüm kıdem tazminatı alacağının Basın İş Kanununa göre tavan uygulaması yapılmadan ödenmesi gerektiğini, davacının genellikle gece ve fazla mesai yaparak çalıştığını,

fazla mesai ücretinin ödenmediğini, davacının toplu iş sözleşmesine bağlı olarak çalıştığını, gece primi ödenmesi gerekirken ödenmediğini, 5953 sayılı Kanunu 'na göre kullanılmayan yıllık izinlere ilişkin ücretin iki katının ödenmesi gerekirken ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık izin, gece primi, fazla çalışma ve fazla çalışma alacağının %5 fazlası alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Ankara 34.iş mahkemesinin 2016/1096 esas 2016/78 karar sayılı dosyasının bu dava ile birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının ödenmeyen gece primi alacağının tahsili için Ankara 5.icra Müdürlüğünün 2013/4157 esas sayılı dosyasında takip başlattıklarını, asıl davada bilirkişi tarafından 4.713,30 TL gece primi alacağı hesaplandığını, asıl davada istedikleri 100,00 TL nin yanında icra takibine yönelik itirazın da 4.613,29 TL üzerinden iptaline ve %100 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının foto muhabiri olarak 2008-2012 tarihleri arasında çalıştığını. 1993-2008 tarihleri arasında karanlık oda teknisyeni ve fotoğraf işleme görevini ifa ettiğini, bu nedenle davacıya baştan itibaren Basın-İş Kanunun uygulanmasının mümkün olmadığını, davacının her gün gece vardiyasında çalışmasının mümkün olmadığını, çalıştığı süre zarfında fazla mesai alamadığı,

yıllık izin kullanamadığı iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının emeklilik talebinde bulunduğunu ve tüm alacaklarının eksiksiz olarak ödendiğini, davacının yaptığı fazla mesailer karşısında bazen izin kullandığını, uzun süreli iş ilişkisinin devamı boyunca fazla çalışma yapması ve çalışmasının karşılığını alamamasının mümkün olmadığını, akşam fazla çalıştığı zaman ertesi gün mesaiye geç başladığını, erken başladığı günlerde ise mesaisini erken sonlandırdığını, bunun dışındaki durumlarda fazla çalışması karşılığının ödendiğini,

çalışma süresi zarfında toplu iş sözleşmesi hükümlerine aykırı çalıştırıldığı ve düşük ücret aldığı iddiasının gerçek olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk derece mahkemesi tarafından kıdem tazminatı ve yıllık izin ücret alacağının kabulü ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Bekletici sorun” kenar başlıklı 165 inci maddesinin birinci fıkrasına göre “Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise Mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir”.

Somut uyuşmazlıkta davacı 06/05/1993 ilâ 07/05/2012 tarihleri arasında davalı yanında foto muhabiri gazeteci olarak çalıştığını baştan itibaren Basın İş Yasasına tabi olması gerektiğini, kıdem tazminatı hesaplanırken tavan uygulaması yapılmadan hesaplama yapılması gerektiğini iddia etmiş, davalı ise davacının 2008’ e kadar karanlık oda teknisyeni- fotoğraf işletme görevlisi olarak çalıştığını ve bu dönemde Basın İş Yasasına tabi olmadığını savunmuş olup mahkemece davacının işe girişten 31.12.2007 tarihine kadar İş Kanununa tabi işçi statüsünde çalıştığı,

01.01.2008-08.05.2012 tarihleri arasında ise Basın İş Yasasına tabi olarak çalıştığı kabul edilmiş ve 28.03.2018 tarihinde dosya karara çıkartılmıştır.

Davacı vekilince karara yönelik 17.05.2018 tarihinde istinaf başvurusunda bulunulmasının ardından, Bölge Adliye Mahkemesine yönelik yazılan 18.06.2018 tarihli dilekçe ile 13.06.2018 tarihinde Ankara 37. İş Mahkemesinin 2018/183 esas sayılı dosyası ile dava açarak 06.05.1993-01.01.2008 tarihleri arasındaki çalışmasının 5953 sayılı Yasa kapsamında geçtiğinin ve Basın Sigorta Kolundan sigortasının yapılması gerektiğinin tespitini istediği görülmüştür.

Bölge Adliye mahkemesince, davacının 1993-2008 arasındaki çalışmasının İş Kanuna tabi olarak, sonraki çalışmasının ise Basın İş Kanuna tabi şekilde geçtiği, bu sebeple davacının 1993-2008 dönemi için kıdem tazminatı tavanı üzerinden, gazeteci olarak çalıştığı dönem için ise toplu iş sözleşmesi uyarınca her tam yıl için 50 gün üzerinden kıdem tavanına takılmadan kıdem tazminatına hak kazanmış olup ödenmeyen kısım bilirkişi Alper Özkuk tarafından net 2.126,83 TL olarak hesaplandığı, davacının 01.05.1993- 08.05.2012 tarihleri arasında toplam 19 yıl 7 gün hizmet süresinin bulunduğunun anlaşıldığı,

davacının 01.05.1993-31.12.2007 tarihleri arasındaki 14 yıl 8 aylık çalışmasının Karanlık oda teknisyeni-Fotoğraf işlem görevlisi olması sebebiyle iş kanununa bağlı işçi statüsünde geçtiği, 01.01.2008- 08.05.2012 tarihleri arasındaki 4 yıl 4 ay 8 günlük çalışmasının ise foto muhabiri-Düzeltmen olması sebebiyle Basın-İş Kanununa tabi olarak geçtiği yönündeki ilk derece mahkemesinin değerlendirilmesinin doğru olduğuna karar verilmiştir.

Açıklanan bu olgulara göre, .... İş Mahkemesinin 2018/183 esas sayılı dosyası ile açılmış olan tespit davasının sonucu somut uyuşmazlığı doğrudan etkileyecek nitelikte bulunduğundan, tespit davası bekletici mesele yapılmalı, kesinleşmesi beklenilmeli ve oluşacak sonuca göre karar verilmelidir. Yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.