Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2020/8410 K.2021/5883

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 15.05.2012 tarihinde salon şefi olarak işe başladığını ve 30.11.2012 tarihinde davalı tarafından haksız ve tek taraflı olarak işine son verildiğini iddia ederek ihbar tazminatı ile hafta tatili, fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücretlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacıya ödeme yapıldığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Bilindiği üzere; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda (keza mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda) "usuli kazanılmış hak" kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Mahkemenin, Yargıtayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Yargıtay İBK 9.5.1960 tarih 21/9, RG. 28.6.1960-10537) Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usulü kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Kazanılmış haklar hukuk devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2. maddesinde açıklanan "Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir" hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada, ya taraflar ya Mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.

Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi’nin 05.12.2019 tarihli ikinci bozma ilamında usuli kazanılmış hak ilkesi gereğince; fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacakları yönünden bozma sebebi yapılmayan hesaplama verileri ile sonuca gidilmesi gerekeceği öngörülmüştür.

Bozma sonrası Mahkeme yine 17.04.2019 tarihli bilirkişi raporunu hükme esas almıştır. İlk bozma öncesinde 25.02.2015 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacağı kabul edilmiştir.

Bu bilirkişi raporunda davacının, haftada 7 gün çalıştığının tespit edilmesine rağmen hesaplamanın 6 gün üzerinden yapıldığı, yedinci günün ise hafta tatili alacağında değerlendirildiği belirtilmek suretiyle haftalık 36 fazla mesai yaptığı belirlenerek hesaplama yapılmıştır, bozma sonrasında alınan 17.04.2019 tarihli bilirkişi raporunda ise; davacının haftanın yedinci gününde 13,5 saat çalıştığı değerlendirilerek 7,5 saati aşan çalışmanın da fazla mesaiye eklenmesi ile haftalık 42 saat fazla mesai yaptığı kabul edilmiş ayrıca fazla mesai hesaplama usulü de değiştirilmiştir.

Aynı durum hafta tatili ve genel tatil alacakları için de yapılmıştır.