Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2021/11781 K.2021/15910

...

İHBAR

... ...

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı Bakanlık bünyesindeki Çocuk Hastanesinde çalıştığını, alt işverenlerin değişmesine rağmen müvekkilinin aynı iş ve işyerinde çalışmaya devam ettiğini, bu nedenle asıl işverenin hastane olduğunu, ihale süresinin bitmesi ve yeni ihaleyi alan dava dışı şirket tarafından iş akdinin haksız ve bildirmsiz olarak feshedildiğini, geçersiz ve haksız olarak yapılan fesih nedeniyle açtığı işe iade davasının lehine sonuçlandığını ve Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, işe iadesi için ihtarname gönderildiğini, ancak işe başlatılmadığını ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıların Cevaplarının Özeti:

Davalı ... vekili husumet itirazında bulunarak, davacının müvekkilinin işçisi olmadığını, bu nedenle kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, özel güvenlik işinin bütünü ile ihaleyi alan şirkete verildiğini, işin asıl iş kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Tekn. Tic. A.Ş. vekili, müvekkili şirketin diğer davalı Bakanlıktan bilgi işlem ihalesini aldığını, ihale süresinin bitimi ile hastaneden ayrıldığını, davacının işe başlatma talebine istinaden şirketin ... ilinde devam eden herhangi bir işi kalmadığı için halihazırda faaliyette bulunduğu ... ili şirket merkezindeki işe süresi içerisinde davet edildiğini, ancak davacının bunu kabul etmediğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kabulü hakkındaki 28.01.2016 tarihli ilk karar davalıların temyiz başvurusu üzerine Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 11.12.2019 gün 2017/26080 esas 2019/22981 karar sayılı ilamında yazılı gerekçelerle bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda toplanılan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Karar süresi içerisinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1) Dosyadaki yazılara, belgelere ve tüm dosya kapsamına göre, hükmü temyiz eden davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2) Bilindiği üzere; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda (keza mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda) “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibarıyla, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Yargıtay İBK 9.5.1960 tarih 21/9, RG. 28.6.1960-10537) Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usulü kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Somut olayda. Mahkemece bozma öncesi yapılan yargılamada davacının tazminata esas çıplak brüt ücreti günlük 34,05 TL olarak belirlenmiş olup, davacının bu kabule bir itirazı yoktur. Bu ücrete yol yardımı eklenerek tazminata esas ücret belirlenmiş ise de davalıların temyiz başvurusu üzerine yapılan inceleme sonucu, giydirilmiş ücrete göre hesaplama yapılmaması gerektiği hususu bozma sebebi yapılmıştır.

Davacının bozma öncesi tespit olunan ücretine itiraz etmemesine rağmen, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, çıplak ücretinin yeniden hesaplanarak aylık brüt 1.370,61 TL olduğu kabul edilmesi ve bu ücret esas alınarak uyuşmazlık konusu alacakların hesaplanması, bozma ile davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hakkın ihlali mahiyetinde olmuştur.

Mahkemece yapılması gereken iş, davacının bozma kapsamı dışında kalarak kesinleşen hizmet süresine göre, çıplak brüt ücreti üzerinden bu ücrete yol yardımı ilavesi yapılmaksızın hesaplama yapılarak uyuşmazlık konusu alacakların belirlenmesidir. Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3) Davalı ... Bakanlığının harçtan muaf olduğu gözetilmeden “380,85 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,” şeklinde karar verilmesi hatalı olmuştur. 4) Kabule göre de, alacakların “net” mi yoksa “brüt” tutar mı olduğunun hüküm yerinde açıklanmaması da infazda tereddüt yaratır mahiyette görülmüştür.