Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2021/12194 K.2022/561

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... 'a ait işyerinde 24.10.1990 tarihinden iş akdinin haksız bir şekilde feshedildiği 28.06.2013 tarihine kadar kesintisiz çalıştığını, ...

2. İş Mahkemesi’nin 2013/313 esas sayılı dosyası ile davalı işveren aleyhine işe iade davası açtıklarını, davanın kabulüne karar verildiğini ve bu kararın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiğini, bunun üzerine davacının süresi içerisinde davalı işverene işe iade başvurusu yaptığını ve davalı işverenin de işe iadeyi kabul etmediğini belirterek bir kısım alacaklarının banka hesabına yatırıldığını bildirdiğini ancak ödemelerin eksik olduğunu, davacının ... Bank ve ...

İşçileri Sendikası üyesi olduğunu ve davalı banka ile alınan toplu iş sözleşmesi gereğince yıllık izin ücretinin de eksik ödendiğini, ayrıca performans prim alacağının ödenmediğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ayrı ayrı 100,00 TL fark kıdem tazminatı, fark ihbar tazminatı, fark yıllık izin ücret alacağı, performans prim alacağı, fark ikramiye alacağı, fark boşta geçen dört aylık ücret alacağının faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya davalı bankada çalışmaya başladığı 1990 tarihinden iş akdinin feshedildiği 17.06.2013 tarihine kadar tüm hak ve alacaklarının ödendiğini, davalı bankada prim ödemesinin ödeme tarihinde görevi başında olan Banka dahili mevzuatı şartlarına dahil çalışanlara yapılmakta olduğunu, davalı bankanın jestiyon primi koşullarının İ.

K. Uygulama esasları 31/5 maddesinde açıklanmakta olduğunu, buna ek olarak jestiyon priminin takdiri bir prim uygulaması olduğunu, bu primin ödenip ödenmeyeceğini ve miktarının banka genel müdürlüğünün insiyatifinde olduğunu, bir çalışana prim ödenmesine karar verilmesi halinde de primin miktarının çalışanın başarı derecesi, konumu, hizmet süresi gibi kişisel özelliklerine göre belirlendiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, taraf vekillerinin temyizi üzerine Dairemizin 09.11.2020 tarih, 2016/31307 Esas, 2020/15288 Karar sayılı ilamı ile “....dosya içeriğine göre davalı şirkette çalışan işçilere yılda iki kez performans primi ödenmesi uygulamasının bulunduğu anlaşılmakla mahkemece davacının performans primi alacağının, dosyada başarı oranına ve performans prim oranının ne şekilde tayin edildiğine dair belge bulunmadığından reddine karar verilmiş ise de yapılan değerlendirme hatalıdır.

Saptanan bu durum karşısında, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulduğunda, mahkemece, emsal nitelikteki işçilere ödenen performans primi miktarları araştırılmalı ve davacıya prim ödemesi yapılmayan dönemler için, davacının çalışma süresi dikkate alınarak kıstelyevm usulüne göre hak kazandığı performans primi alacağı belirlenerek bu miktar üzerinden talebin kabulüne karar verilmelidir.

Yargılama sonunda davacının performans primi alacağı talebine ilişkin hüküm kurulurken 20.06.2016 tarihli ıslah dilekçesi de göz önüne alınarak talep aşımına sebebiyet verilmemelidir.” gerekçesi ile davacı temyizi yönünden bozulmuş, Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Bozmadan sonra verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının prim alacağının hesaplama yöntemi hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Prim, çalışanı özendirici ve ödüllendirici bir ücret ödemesi olup işverence işçiye garanti edilmiş bir temel ücretin üzerine belirli bir usule bağlı olarak ödenen ek bir ücrettir. İşverenin istek ve değerlendirmesine bağlı olabileceği gibi, sözleşme gereği olarak da verilebilir. İşçinin prime hak kazanması için işyerinde prim ödemesini gerektiren dönemin sonuna kadar çalışmış olması gerekmez. İşyerinde çalışılan süreyle sınırlı olmak üzere işçinin prim talep hakkı vardır.

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait işyerinde 24.10.1990 tarihinden iş akdinin haksız bir şekilde feshedildiği 28.06.2013 tarihine kadar kesintisiz çalıştığını, davalı işveren aleyhine açılan işe iade davasının kabulüne karar verildiğini ve bu kararın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiğini, davalı işverenin de işe iade başvurusunu kabul etmediğini ve bir kısım alacaklarının banka hesabına yatırıldığını ancak ödemelerin eksik olduğunu ileri sürerek diğer alacak kalemleri ile birlikte 2012 yılının ikinci 6 aylık dönemi ve 2013 yılının ilk 10 aylık dönemi için ödenmesi gereken performans prim alacağını talep etmiştir.

Dairemizin bozma ilamından sonra Mahkemece alınan bilirkişi raporunda, performans primi seçenekli olarak hesaplanmış ve 1. seçenekte dört aylık boşta geçen süre eklenmeksizin sadece fiili çalışmanın sona erdiği ilk fesih tarihi olan 28.06.2013 tarihine kadar prim hesabı yapılmış, 2. seçenekte ise 4 aylık boşta geçen süre de eklenmek suretiyle 28.10.2013 tarihine kadar olan dönem için prim alacağı hesaplanmıştır.

Mahkemece bilirkişi raporunun 2. seçeneğine itibarla performans primi alacağına hükmedilmişse de, davacının fiili çalışmasının olmadığı 4 aylık boşta geçen süre de eklenerek yapılan hesaplamaya itibarla hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.