Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2021/1818 K.2021/5717

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde şoför olarak çalıştığını, yurtdışına sefere çıkmış olduğunu, işçilik alacaklarının ödenmemesi nedeniyle iş aktini haklı olarak feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, fazla mesai, ödenmeyen ücret, yıllık izin ve genel tatil alacakları istemiştir. Davalılar Cevabının Özeti: Davalı vekili, davacının mazeretsiz ve izinsiz olarak işe gelmemesi nedeniyle iş aktinin davalı işveren tarafından feshedildiğini, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmadığını, talep edebileceği başka işçilik alacaklarının da bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkeme Kararının Özeti :

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiş, Dairemizin 13.11.2019 tarihli , 2015/34061 esas - 2019/19788 karar sayılı ilamı ile davalının sair temyiz itirazlarının reddine karar verilerek özetle; “ ...Somut dosyada mahkemece, davacının fazla mesai ücreti talebinin kabulüne karar verilmişse de, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının fazla çalışma sürelerinin tanık beyanlarına göre hesaplandığı,

ancak yukarıdaki ilkelerde belirtildiği gibi, Uluslararası TIR şoförü olan davacının fazla mesai yaptığını somut delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından davacının fazla çalışma talebinin reddine karar verilmesi gerekirken soyut tanık beyanlarına göre hesaplanıp hüküm altına alınması hatalıdır.

Davacı işçi son 30 aylık asgari ücretinin ödenmediğini ileri sürerek bu yönde istekte bulunmuş olup davalı işverende ödemeye dair bazı kayıtları ileri sürerek talebin reddini savunmuştur. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda da ücret ve sefer primleri ilave edilerek hak kazanılan tutar toplam olarak belirlenmiş, işverence maaş ve avans adı altında yapılan ödemeler mahsup edilmiştir.

Aynı raporda 2. bir seçenek olarak davacının dava dilekçesinde salt asgari ücret talebi sebebiyle istek konusu dönem içerisinde hak kazanılan asgari ücret miktarı belirlenmiş ve bu miktardan maaş ve avans olarak yapılan ödeme miktarı mahsup edilmiştir.Mahkemece ilk seçeneğe göre istekle ilgili hüküm kurulmuşsa da belirtilen hesaplama yönteminde taleple bağlılık kuralı aşılmıştır.Davacı işçi dava dilekçesinde, sadece ödenmeyen asgari ücreti talep etmiş olup sözü edilen tutar bilirkişi raporunda 24.144,60 TL brüt (17.285,11 TL net) olarak hesaplanmıştır.

Sözü edilen tutardan işverence avanslar hariç olmak üzere sadece maaş adı altında yapılan ödemeler mahsup edilmeli ve aradaki fark yönünden istekle ilgili hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, davacının Uluslararası şoförü olarak fesih öncesi yaptığı ortalama sefer sayısının pasaport kayıtları ve yurda giriş-çıkış kayıtları getirtilerek belirlenmesi, ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin de yurtdışında bulunduğu dönemlere hasredilmesi gerekirken, tanık anlatımlarına dayanarak tüm ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığının kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir”gerekçeleri ile Mahkeme kararı bozma kararı verilmiştir.Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilerek devam edilen yargılama sonunda bozma sonrası alınan bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm, davacının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Mahkemece her ne kadar bozmaya uyma kararı verilmiş ise de bozma gerekleri tam olarak yerine getirilememiştir. Şöyle ki, kural olarak bozma kararına uyan mahkeme, artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Çünkü, mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep (kazanılmış) hak doğmuştur. Bu kazanılmış hak yeni bir hükümle ortadan kaldırılamaz. Bozulan bir hükmün, bozma sebepleri dışında kalan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uyan mahkeme, bozma kararının kapsamı dışında kalmış olması nedeniyle; kesinleşen kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Zira, kesinleşmiş olan kısımlar, lehine olan taraf yararına bir usulü müktesep hak teşkil eder.

Dairemizin yukarıda anılan bozma ilamında davacının tespit edilen ücreti hakkında herhangi bir bozma kararı verilmemiştir. Buna karşın Mahkemece bozma sonrası alınan 30.09.2020 havale tarihli bilirkişi raporunda davacının ücreti 940,50 TL brüt asgari ücret+aylık 612,5 Euro (1.873,72 TL/brüt) prim toplamı brüt 2.814,22 TL olarak belirlenmiş ve davacının kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları bu ücret esas alınarak yeniden hesaplanmış ve yapılan bu hesaplamalar Mahkemece hükme esas alınmıştır. Mahkemece, açıklanan nedenlerle usulü müktesep hak ilkesine aykırı hareket edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.