Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2021/2895 K.2021/6876

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait Rusya’da bulunan şantiyede 08.03.2005 tarihinden itibaren kesintisiz olarak çalıştığını, iş sözleşmesine haksız olarak son verildiğini, işyerinde sürekli fazla mesai yaptığını, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını ancak bu çalışmalarının karşılığının ödenmediğini, yıllık izin hakkını kullanamadığını belirterek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti taleplerinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kesintisiz çalışma iddiasının yerine olmadığını, iş sözleşmesine haklı sebep ileri sürmeden istifa etmek sureti ile kendisinin son verdiğini, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatı talep edemeyeceğini, fazla çalışma iddialarının yerinde olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun ise davacının hizmet süresinin 1 yıl eksik tespit edildiği ve buna bağlı olarak da kıdem tazminatı ve yıllık izin alacaklarının eksik hesaplandığı gerekçesiyle kısmen kabulüne karar vererek davanın kısmen kabulü yönünde yeniden hüküm tesis etmiştir.

Temyiz başvurusu :

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesiyle yapılan inceleme sonucunda, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, Bölge Adliye Mahkemesi kararının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan yönleri usul ve kanuna uygun görülmüştür.

2-Taraflar arasında davacının talep edebileceği ihbar tazminatının miktarı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda, davacının giydirilmiş ücreti itibar edilen bilirkişi raporunda 2.065,90 USD olarak tespit edilmesine rağmen ihbar tazminatı hesaplanırken giydirilmiş ücretin 3.779,98 USD olduğu kabul edilerek hesaplanması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Taraflar arasında davacının fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücret alacaklarının hesaplanması konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Aynı ilkeler hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücret alacağı yönünden de geçerlidir.

Somut olayda, Mahkemece, tanık beyanlarına itibar ile davacının fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti hesaplanmış ise de davacı tanıklarının beyanlarından davalı iş yerinde kısa sürelerle çalıştıkları anlaşılmış olup her ne kadar davalı tanığı da çalışma koşulları hakkında bilgi vermiş ise de davalı tanığının da dosya kapsamından hangi tarihten itibaren iş yerinde çalışmasının olduğu tespit edilememektedir.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken tüm tanıkların hangi tarihlerde işyerinde çalıştığı netleştirildikten sonra tanıkların davacıyla birlikte ortak çalışma dönemi ile sınırlı olarak belirlenen tarih aralıkları için fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücretine ilişkin hesaplama yapmaktır.

Bunun dışında kalan dönemler bakımından ise tanıkların çalışma süresi haricindeki dönem için işyerinde çalışma düzenini bilmeleri mümkün olmadığından söz konusu dönemler için fazla çalışma yapıldığının, hafta tatili günlerinde çalışıldığının ve ulusal bayram genel tatil günlerinde çalışma yapıldığının ispatlanamadığının kabulü gerekir. Bu husus gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup bozma sebebidir.