Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2021/4174 K.2021/8353

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ..., ... ve ... vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 09/09/1987 tarihinde Girit 1 isimli yatta yat kaptanı olarak çalışmaya başladığını, ... Mermer San. ve Tic. A.Ş. isimli şirkette Sosyal Güvenlik Kurumu'na bağlı olarak 2000 yılına kadar çalıştığını, daha sonra yine aynı yatta bu kez ... Madencilik San. A.Ş.’nin sigortalısı olarak 2001 yılına kadar çalıştığını, ... Bakır Metal Tel Kablo ve Halat San. Tic.

A.Ş. isimli şirkette kış aylarında, yaz aylarında bu şirkette olmak üzere 2004 yılına kadar çalıştığını, 2004 yılında ... Bakır Metal San. ve Tic. A.Ş.’de çalışmaya başladığını, 08/08/2009 tarihinde ... Mamuller San. ve Tic. A.Ş. isimli şirkette çalışmaya başladığını, 2012 ve 2014 yıllarında ise ... San. ve Tic.

A.Ş.’de çalıştığını, bu dönemde yine yaz aylarında ... isimli yatta çalıştığını, şirketler arasında organik bağ bulunduğunu, 2016 yılına kadar çalışmalarına devam ettiğini, müvekkili üzerinde büyük bir baskı oluşturulduğunu, mobbing uygulandığını, iş sözleşmesine haklı bir neden bildirilmeden son verildiğini savunarak davacının kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla mesai ücreti, ulusal bayram-genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti ve mobbing nedeniyle manevi tazminatın tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ...

Mamüller Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili; davacının 07.07.2009 tarihinde müvekkili şirkette istihdam edilmeye başladığını, 26.01.2011 tarihinde tüm haklarını alarak emekli olduğunu, 07.04.2011 tarihinde müvekkil Şirkette yeniden istihdam edilmeye başlandığını, 15.01.2016 tarihinde iş akdi haklı nedenle feshedildiğini, 12.10.2015 tarihinden itibaren yeni hissedarların Şirket yönetimine gelmeleri ile yapılan incelemelerde, davacının iş sözleşmesinden doğan sadakat yükümlülüğünü defalarca ihlal ettiğini, Şirketin menfaatlerine aykırı olacak şekilde Şirketi sevk ve idare ederek olağanüstü zarara uğrattığını,

Şirketin ortaklarının rahatsızlığı ve hisse devri sürecindeki denetim eksikliğini kendi menfaatine olacak şekilde Şirketi borçlandırdığını ve kendisine Şirket hesabından para aktararak izah edemediğinin tespit edildiğini, Şirket menfaatlerine ve sadakat yükümlülüğüne aykırı davranışları tespit edilen davacının iş akdinin haklı nedenlerle feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalılar ... Sanayi ve Ticaret A.Ş., ... Bakır Metal Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... Mermer Sanayi A.Ş. vekili; zamanaşımı def’inde bulunmuş, davacının kaptanlık yaptığı iddiasının ve bu nedenle ileri sürdüğü taleplerin bu davanın konusu yapılamayacağını, Davacının 26/01/2011 tarihinde emekli olduğunu, ... San. ve Tic. A.Ş.’de çalışması olmadığını, genel müdür olarak mesaisini kendisi belirlediğinden fazla mesai talep edemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı bir kısım davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalıların istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresinde davalılardan ... Ticaret ve Sanayi İşletmeleri T.A.Ş. vekili, ... Mamuller Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili ile ... Mermer Sanayi A.Ş. vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davacı dava dilekçesi ile 09/09/1987 tarihinde ... isimli yatta yat kaptanı olarak çalışmaya başladığını, sonraki dönemlerde diğer davalı şirketlerde sigortalı olarak çalıştığını ve yaz aylarında ... isimli yat kaptanı olarak çalışmaya devam ettiğini iddia etmiştir. Davalılardan ... Ticaret ve Sanayi İşletmeleri T.A.Ş. vekili ise isim değişikliğinden önce şirket isminin ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. olduğunu, davacının bu şirkette hiç çalışmasının olmadığını, ... Ticaret ve Sanayi İşletmeleri T.A.Ş. şirketinin ... isimli ya da farklı isimde herhangi bir deniz ulaşım aracının sahibi olmadığını, davacının talep ettiği ücret alacakları ve tazminatlardan sorumluluğu olmadığını savunmuştur.

Mahkemece tüm davalılar arasında organik bağ olması nedeni ile davacının tüm hizmet süresine ilişkin tazminatlarından tüm davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur.

Dosya içerisinde bulunan hizmet dökümünden davacının ... Ticaret ve Sanayi İşletmeleri T.A.Ş (eski unvanı ile ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.) şirketinde çalışmasının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca tanıklarca davacının çalıştığını iddia ettiği ... isimli yatın kime ait olduğuna ilişkin de farklı beyanlarda bulunduğu görülmektedir.

Mahkemece davacının yaz aylarında kaptanlığını yaptığı iddia edilen ... isimli yatın davalılardan ... Ticaret ve Sanayi İşletmeleri T.A.Ş. (eski unvanı ile ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.) şirketine ait olup olmadığı araştırılmadan verilen karar hatalı olup, ... isimli yatın davalılardan ... Ticaret ve Sanayi İşletmeleri T.A.Ş (eski unvanı ile ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.) şirketine ait olup olmadığı araştırılmalı ve davalı ... Ticaret ve Sanayi İşletmeleri T.A.Ş (eski unvanı ile ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.) şirketinin sorumluluğu buna göre belirlenmelidir.

3- Taraflar arasında, işçinin kullandırılmayan izin sürelerine ait alacağı bulunup bulunmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı Kanun'un 59. maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Bu noktada, sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı nedene dayanıp dayanmadığının önemi bulunmamaktadır.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesinde, hakimin davayı aydınlatma ödevi düzenlenmiş olup, madde uyarınca, hakim uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği ve delil gösterilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının hizmet süresine göre hak kazandığı yıllık ücretli izin süresinin 384 gün olduğu ve çalışma süresi boyunca 14 gün izin kullandığı, ayrıca davacının iş akdinin feshinden sonra davacıya 56 gün iznine mahsuben 14.000-TL ödeme yapıldığı , bu ödemenin de 370 gün üzerinden hesaplanan yıllık izin ücretinden mahsup edileceği kabulüne göre yıllık ücretli izin alacağı hesaplanıp hüküm altına alınmıştır.

Davacının 26 yılı aşkın çalışma süresi boyunca 2000 yılından sonra sadece 14 gün yıllık izin kullanarak çalışması hayatın olağan akışına aykırı bulunduğundan. Hakimin 6100 sayılı HMK’nun 31. maddesinde düzenlenen davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde; mahkemece, davacı asilin çalışma süresi boyunca yıllık ücretli izin kullanıp kullanmadığı, kullanmış ise kaç gün kullandığı konusunda beyanı alınmalı bundan sonra sonucuna ve tüm dosya kapsamına göre bir karar verilmelidir.