Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2021/4644 K.2021/8357

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 13/03/2005 tarihinde Üniversitenin Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Basım Yayın atölyesinde matbaacı (Makinist- Tipo baskı) olarak çalışmaya başladığı, 657 sayılı yasaya tabi olarak çalışan üniversite görevlisi ve üniversitenin kendi kadrolu işçileriyle birlikte davalının asli işlerini yürüttüğü, davacının sigorta kaydının davalı üniversiteden alt işveren sözleşmesi ile iş alan ve her ihale dönemi değişen değişik firmalardan gösterildiği, davacı alt işverenin ilişkisinde muvazalı olarak asıl işverenin, asıl işlerinde çalıştırıldığı, alt işveren ilişkisinde ihale konusu işler dışında muvazaalı olarak çalıştırıldığı,

tüm bu nedenlerle davacı işçinin alt işverene verilen işler kapsamında çalıştırılmadığı, tam tersine davalı Üniversitenin asıl işlerinde fiilen görev yaptığı, davacının bu muvazaalı istihdam nedeniyle baştan beri davalı Üniversitenin işçisi olup, Toplu İş Sözleşmesi'nden yararlanması gerektiği, bu nedenle oluşan ücret farkı, akdi ikramiye, ilave tediye, sosyal yardım (aile,

çocuk, yemek, yol, yakacak, giyim, vb) denge ödeneği alacakları ile işyerinde yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesi ve 6772 sayılı Devlet ve ona bağlı müesseselerde çalışan işçilere ilave tediye yapılması hakkındaki kanun gereğince ödenmesi gereken ilave tediye alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının davalı idareye dilekçe ile başvurduğunu, bu başvurusunun reddedildiğini, idarenin bu red işlemine karşı dava açmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı işçinin, gerek memur gerekse sözleşmesi personel olarak çalıştırılan ve statü hukukuna tabi olan personellerin faydalandığı haklardan yararlanma imkanı bulunmadığını, davacının müvekkili idarenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve İş Kanunu çerçevesinde alt işverenle ihale ettiği işverenler nezdinde yardımcı işlerde çalıştığını, davacı işçinin alt işveren elemanı olup,

müvekkil idarede çalışan kadrolu işçilerle aynı hakları istemesi üst işveren müvekkil idarenin bazı işleri taşeron alt işverene gördürmesi uygulamasını anlamsız bıraktığını, davacının müvekkil idarede çalışan işçi ile aynı işi gördüğü gerekçesiyle o işçinin fazladan aldığını belirttiği hakları istemesinin sözleşme yapma ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, davacı işçi ile taşeron firmaların yapmış oldukları sözleşmelerin iş mevzuatına uygun olup, davacının taleplerinin sözleşme uyarınca hak edilen bedellere ilişkin olmadığını,

bu nedenle davalı idare bünyesinde çalışan kadrolu işçiye ödenen hakları istemesinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

Karara karşı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafından ileri sürülen sair istinaf sebeplerinin reddine, davalının istinaf talebinin kamu düzeni ile sınırlı olarak harç ve talep aşımı yönünden, davacının istinaf talebinin tespit hükmü kurulmak üzere esastan kabulü ile, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Temyiz :

Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut olayda davacı dava dilekçesi ile talep edilen tüm alacaklarına en yüksek mevduat faiz işletilmesini talep etmiş, ıslah ile talebini artırdığında yine ıslah ettiği tüm alacaklarına en yüksek mevduat faizi yürütülmesini talep etmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince hüküm altına alınan alacaklardan ilave tediye alacağı hariç tüm alacaklara yasal faiz uygulanması hatalı olup bu husus bozma sebebi ise de bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2. maddesi uyarınca aşağıda belirtilen şekilde düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

3- Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesinin talebi aşarak karar verildiği anlaşılmış ve İlk Derece Mahkemesi kararı bu yönü ile düzeltilmiş ise de davacı dava ve ıslah dilekçeleri ile ücret farkı alacağını toplamda 31.300-TL olarak talep etmiş, ancak Bölge Adliye Mahkemesince toplam 29.802,02-TL ücret farkı alacağı hüküm altına alınmıştır. Reddedilen kısım yönünden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken bu hususun dikkate alınmaması hatalı olup bozma sebebi ise de bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2. maddesi uyarınca aşağıda belirtilen şekilde düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

Sonuç:

Bölge Adliye Mahkemesinin hüküm fıkrasının

“2-Davacının ücret farkı alacağına ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 1.300TL'nın dava tarihi olan 27.01.2016 tarihinden, brüt 28.502,02 TL'nin 29.03.2018 olan ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

4-Davacının akdi ikramiye alacağına ilişkin talebinin kabulü ile 100TL'nın dava tarihi olan 27.01.2016 tarihinden, brüt 4.400,00 TL'nin 29.03.2018 olan ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin saklı tutulmasına,

5-Davacının sosyal yardım alacağına alacağına ilişkin talebinin kabulü ile 100 TL'nin dava tarihi olan 27.01.2016 tarihinden, brüt 2.900,00 TL'nin 29.03.2018 olan ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin saklı tutulmasına,

6-Davacının denge ödeneği alacağına ilişkin talebinin kabulü ile 100 TL'nin dava tarihi olan 27.01.2016 tarihinden, brüt 400,00'nın 29.03.2018 olan ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ” şeklindeki bentlerinin hükümden tamamen çıkartılarak yerine;

"2-Davacının ücret farkı alacağına ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 1.300TL'nin dava tarihi olan 27.01.2016 tarihinden, brüt 28.502,02 TL'nin 29.03.2018 olan ıslah tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

4-Davacının akdi ikramiye alacağına ilişkin talebinin kabulü ile 100 TL'nin dava tarihi olan 27.01.2016 tarihinden, brüt 4.400,00 TL'nin 29.03.2018 olan ıslah tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin saklı tutulmasına,

5-Davacının sosyal yardım alacağına alacağına ilişkin talebinin kabulü ile 100 TL'nin dava tarihi olan 27.01.2016 tarihinden, brüt 2.900,00 TL'nin 29.03.2018 olan ıslah tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin saklı tutulmasına,

6-Davacının denge ödeneği alacağına ilişkin talebinin kabulü ile 100 TL'nin dava tarihi olan 27.01.2016 tarihinden, brüt 400,00 TL'nin 29.03.2018 olan ıslah tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, " bentlerinin yazılmasına,

Ek olarak hükme vekalet ücretine ilişkin;