Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2021/6049 K.2021/10312

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 05.03.2002 tarihinde Mecidiye Belediyesinde işçi olarak çalışmaya başladığını, 30.03.2014 tarihine kadar da çalıştığını, müvekkilinin çalıştığı belde belediyesinin kapatılması ve Akhisar ilçe Belediyesine devredilmesinden sonda ... Büyükşehir Belediyesinde itfaiye eri olarak çalışmaya devam ettiğini ileri sürerek, ödenmeyen fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil alacaklarını istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının ... Büyükşehir Belediyesi bünyesinde çalışmaya devam ettiğini, özlük haklarıyla birlikte devir tasfiye komisyon kararı ve valilik makamının imzasıyla buna karar verildiğini, davacının davayı Büyükşehir Belediyesine açması gerekirken taraflarına açılan davanın yersiz olduğunu belirterek husumet nedeni ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara ve aldırılan bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı Akhisar Belediyesinin devraldığı belde belediyesi olan Mecidiye Belediyesinin işçilik alacaklarından da sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi tarafından sair temyiz itirazları incelenmeksizin, dava konusu alacaklardan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının sorumlu olduğu ve bu sebeple 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 124. maddesi uyarınca davacı tarafa davasını devredildiği ... Büyükşehir Belediyesine yöneltmesi için kanuni süre verilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Mahkemece, davacıya davasını ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına yöneltmek üzere süre verilmiş, taraf teşkili usulüne uygun olarak sağlandıktan sonra davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ...'nın aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davaya karşı zamanaşımı def'inin dikkate alınması gerekip gerekmediği hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Somut uyuşmazlıkta; dava dilekçesi bozmadan sonra dava kendisine yöneltilen davalı ... Başkanlığına 22.11.2020 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı vekilince 02.12.2020 tarihinde davaya karşı zamanaımı def'inde bulunulmuştur. Davalı vekilince kanuni süresi içinde ileri sürülen zamanaşımı def'i dikkate alınmadan hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Davacı işçinin fazla çalışma alacağının hesaplanması hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadır.

Davalı işveren işyerinde uygulanmakta olan 13.05.2013-13.05.2014 yürürlük süreli Toplu İş Sözleşmesinde, 20:00-06:00 saatleri arasında gece çalışması yapan işçilere ücretlerinin %25 zamlı olarak, normal iş günlerinde yapılan fazla çalışmanın da %100 zamlı olarak ödeneceği hususları düzenlenmiştir.

Somut dosyada, hükme esas alınan bilirkişi raporunda Toplu İş Sözleşmesinin yürürlükte olduğu dönem yönünden, davacının 20:00-24:00 arasındaki 4 saatlik çalışmasına pazar gününden artık kalan 3,5 saatin de eklenmesiyle 7,5 saatlik kısmı için önce gece çalışmasından kaynaklı %25 zam ücrete yansıtılıp, ardından bu zamlı ücretin %100 fazlası üzerinden fazla çalışma alacağının hesaplanması isabetsiz olmuştur. Fazla çalışma alacağı, Toplu İş Sözleşmesinin yürürlükte olduğu dönem için davacı işçinin saat ücretinin %100 zamlı kısmı üzerinden hesaplanıp hüküm altına alınmalıdır.

4-Davacı işçinin hafta tatili alacağının hesaplanması hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadır.

Davalı işveren işyerinde uygulanmakta olan 13.05.2013-13.05.2014 yürürlük süreli Toplu İş Sözleşmesinde, vardiyalı işçilerin çalıştıkları pazar günü ve vardiyasız işçilerin çalıştıkları hafta tatillerinde bir sonraki hafta içerisinde izin verilirse tatil ücreti ile birlikte toplam 2 yevmiye, izin verilmez ise toplam 3 yevmiye ödeneceği düzenlenmiştir.

Somut dosyada; hükme esas alınan bilirkişi raporunda, Toplu İş Sözleşmesinin yürürlükte olduğu dönem yönünden hafta tatili alacağının işçinin günlük ücretinin 4 katı üzerinden hesaplandığı anlaşılmaktadır. Toplu iş sözleşmesine göre, hafta tatilinde çalışan işçiye toplam 3 yevmiye ödeneceği düzenlendiğine ve bunun 1 yevmiyesi aylık ücretin içinde ödendiğine göre; hafta tatili alacağı günlük ücretin 2 katı üzerinden hesaplanıp hüküm altına alınmalıdır. Hatalı hesaplama içeren bilirkişi raporuna itibarla sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

5-Davacı işçinin ulusal bayram ve genel tatil ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi “Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.” hükmü uyarınca taleple bağlılık kuralına aykırı olarak talepten fazlasına karar verilmesi usule aykırıdır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı dava dilekçesinde milli bayramlarda 07:00-13:00 saatleri arasında çalıştırıldığını ileri sürerek genel tatil alacağı talebinde bulunmuştur. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, genel tatil alacağının hangi genel tatillerde çalışıldığı kabul edilerek hesaplandığı denetlenememekle, birlikte davacının talebini aşacak şekilde hesaplama yapıldığı açıktır. Belirtilen sebeple, genel tatil alacağı sadece milli bayram günleri için günde 6 saat ücreti üzerinden, Toplu İş Sözleşmesinin yürürlükte olduğu dönem yönünden ise 12 saat ücreti üzerinden hesaplanıp hüküm altına alınmalıdır. Davacının talebini aşacak şekilde hesaplama yapılarak hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

6-İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazı kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazı kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Hafta tatili ve genel tatil alacakları yönünden de aynı ilkeler geçerlidir.

Somut dosya içeriğindeki ücret bordrolarında “fazla mesai” ve “tatil mesaisi” açıklamalarıyla tahakkuklar yapıldığı, ancak bordroların imzasız olduğu anlaşılmaktadır. Davacının ücretini aldığı bankadan ilgili hesaplama dönemine ait hesap hareketleri getirtilmeli, yapılan tahakkukların ödenip ödenmediği ve ödemelerin hangi alacak için yapıldığı belirlenerek, ödenen miktarlar hesaplanan alacaklardan mahsup edilmelidir. Tahakkuk ettirilen tutarların ödenip ödenmediği araştırılmadan sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

7- Fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil alacakları hesaplanırken, davacının şahsi sicil dosyasından tespit edilebilen izinli ve raporlu olduğu günlerin dışlanmamış olması da bir başka hatalı yöndür.