Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2021/6152 K.2021/10329

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin, davalı şirket bünyesinde 15.01.1991-31.12.2012 tarihleri arasında şoför olarak çalıştığını, emeklilik nedeniyle iş sözleşmesini feshettiğini, müvekkilinin Türkiye Gazeteciler Sendikası üyesi olduğunu, işyerinde davalı şirket ile sendika arasında 01.10.2010-30.09.2012 dönemi için bağıtlanan Toplu İş Sözleşmesi’nin uygulandığını, fazla çalışma ücretleri ile hafta ve genel tatil çalışma karşılığı ek ücretlerinin Toplu İş Sözleşmesi hükümleri kapsamında ödenmediğini, hak ettiği yıllık izinlerinin kısmen kullandırılmadığını, son dönem Toplu İş Sözleşmesi 51. maddesi kapsamındaki prim alacaklarının,

gece çalışması primlerinin de ödenmediğini, müvekkiline yurtiçi harcırahlarının Toplu İş Sözleşmesi 33(a) maddesi kapsamında ödenmediğini ileri sürerek, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, bakiye yıllık izin ücreti, ödenmeyen harcırah alacağı, ödenmeyen gece çalışma primi alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, müvekkili şirkete ait işyerinde 15.01.1991-28.12.2012 tarihleri arasında çalışan davacının iş sözleşmesini emeklilik nedeniyle feshettiğini, fazla mesai alacağına ilişkin talebinin gerçeği yansıtmadığını, varsa fazla mesai ücretlerinin bordrolarda gösterilerek ödendiğini, yıllık izin formları incelendiğinde kanundan ve sözleşmeden doğan tüm izinlerin kullandırıldığının görüleceğini, hafta ve genel tatillerde fiili çalışma iddiasına dayalı ek ücret taleplerinin yerinde olmadığını, hafta tatillerinde çalıştığını kesin delillerle kanıtlayamadığını,

genel tatil çalışmalarının olduğu aylarda ayrıca ek ücret tahakkuk ettirilerek banka hesabına ödendiğini, bu itibarla bu kalemlere ilişkin taleplerinin yerinde olmadığını, gece çalışmasına ilişkin iddialarının da asılsız ve dayanaksız olduğunu, varsa hak ettiği harcırahlarının ücret bordrolarında tahakkuk ettirilerek ödendiğini, ayrıca tüm taleplerinin zamanaşımına tabi olduğunu ve zamanaşımı itirazları bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Bozma İlamı ve Mahkeme Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesinin davanın kısmen kabulüne ilişkin kararının taraf vekillerince temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi'nin 12.06.2019 tarih ve 2017/22079 esas, 2019/12709 karar sayılı ilamı ile.

Mahkemece arızi durumlar karşısında yapıldığı anlaşılan fazla çalışma ücretlerinin bir kısım aylara ait bordrolarda tahakkuk ettirilerek ödendiği, davacının fazla çalışma yaptığını yazılı ve somut deliller ile kanıtlayamadığı gerekçesi ve Toplu İş Sözleşmesinde yer alan 9. madde hükmüne dayanılarak davacının fazla çalışma ücretine ilişkin talebinin reddine karar verilmiş ise de bu hükmün dikkate alınmasının isabetsiz olduğu,

tanıklar yeniden dinlenerek davacının çalışma saatleri belirlenerek fazla çalışma saatinin haftalık 40 saati aşan çalışma olarak hesaplanması gerektiği, davacının Toplu İş Sözleşmesi kapsamına göre hafta tatili alacağına ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağına hak kazanıp kazanmadığının da belirlenmesi gerektiği, sunulan imzasız “kıdem tazminatı tahakkuk cetveli” nde izin ücretinin de gösterildiği ve tahakkuk cetvelindeki kıdem tazminatı ile izin ücretinin iki taksit halinde ödendiğine ilişkin hesap dökümü sunulduğu,

hesaplamada bu kaydın da değerlendirilmesi gerektiği, Mahkemece kabul edilen harcırah ile gece zammı alacaklarına takdiri indirim yapılmasının yerinde olmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyulmasına ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda yazılı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Temyiz: Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir. Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, taraflar vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2- Fazla mesai ve genel tatil alacaklarının hesabı uyuşmazlık konusudur.

Somut uyuşmazlıkta, davacının bordrolarının imzasız olduğu ve bordrolarda fazla mesai ücreti adı altında tahakkukların bulunduğu görülmüştür. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda bordrolardaki bir kısım tahakkukların fazla mesai ücreti, bir kısım tahakkukların genel tatil ücreti olduğuna ilişkin tablo yapılmış, ancak bu ayrımın neye göre yapıldığı anlaşılamamıştır.

Örneğin 2010 Nisan ayında fazla mesai ücreti sütunundaki 1.083,00 TL fazla mesai ücreti tahakkuku olarak kabul edilirken, 2011 Nisan ayında fazla mesai ücreti sütunundaki 587,00 TL genel tatil ücreti tahakuku olarak kabul edilmiştir. Bilirkişi raporu bu yönden denetime elverişli değildir. Fazla mesai ücreti tahakkukları genel tatil ücreti alacağından ya da genel tatil ücreti tahakkukları fazla mesai ücreti alacağından düşülemez.

Ayrıca işçinin imzasını içermeyen bordrolarda fazla çalışma ve genel tatil tahakkuku yer aldığında ve tahakkukta yer alan miktarların karşılığı banka hesabına ödendiğinde, tahakkuku aşan çalışmalar her türlü delille ispatlanabilir. Tahakkuku aşan çalışma hesaplandığında, bordrolarda yer alan ödeme tutarları mahsup edilmelidir. Davacının bordroları imzasız olup banka hesabına ödeme yapıldığından bu yönde de değerlendirme yapılarak tahakkuku aşan çalışma varsa bu ödemelerin mahsubu gerekir.

Mahkemece yukarıda açıklanan hususları dikkate alan denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak davacının fazla mesai ve genel tatil ücreti alacağı yönünden sonuca gidilmelidir. Eksik incelemeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3-Davalı tarafından bozmadan sonra temyiz dilekçesi ekinde yıllık izin formları sunulmuş olup, sunulan izin formlarından 28.06.1999 tarihli izin formunun daha önce sunulmadığı ve bu nedenle dikkate alınmamış olduğu anlaşılmıştır. Sözü edilen belge ilk kez bozmadan sonra sunulmuş ise de ödeme belgesi mahiyetinde kabul edilmelidir. Ödeme belgesinin hakkı ortadan kaldıran özelliği nedeni ile yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gereklidir. Bu nedenle bu izin formunun davacıya sorularak diğer yıllık izin formları gibi değerlendirmeye tabi tutulması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

4-Mahkemece davacının gece zammı alacağı ile ilgili olarak hüküm kurulurken hüküm fıkrasında "3.170,55" yerine "3.17,55" yazıldığı anlaşılmış olup mahallinde düzeltilebilecek maddi hata niteliğinde olduğu anlaşıldığından bu husus bozma sebebi yapılmamıştır.