Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2021/847 K.2021/4597

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalı şirketin ...'daki işyerinde 15.05.2009 tarihinde kalıp ustası olarak çalışmaya başladığını, iş akdine davalı şirket tarafından 12.06.2010 tarihinde haksız ve bildirimsiz olarak son verilerek ...'ye gönderildiğini, davacı ve bir çok arkadaşının iş akitlerinin fesih edildiği halde ...'ye gönderilmeme tehdidi altında kendi istekleri ile işten ayrılmak istedikleri yönünde belgeler imzalatıldığını, irade fesadı altında imzalıtaln belgelerin hukuki bir geçerliliği bulunmadığını, davacının en son aylık net 1500 USD ücret aldığını,

işveren tarafından şantiyede kalması ve 3 öğün yemeği karşılandığını, davacının ve arkadaşlarının ...'da yasada öngörülen çalışma süresinin çok üzerinde çalıştırıldığını, ancak çalışmalarının karşılığının ödenmediğini, ücretlerinin ödenmeyeceği ve işten çıkartılma gibi sebeplerle baskı uygulanarak fazla mesai yapmadıkları ve hafta tatillerinde çalışmadıkları yönünde belgeler imzalatıldığını, aylık ücretinin bir kısmının ...'deki banka hesabına bir kısmının da ...'da ödendiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2370 TL kıdem tazminatı, 2100 TL ihbar tazminatı, 4700 TL fazla mesai ücreti, 1200 TL hafta tatili ücreti,

1050 TL yıllık izin ücreti, 480 TL ulusal bayram genel tatil ücretinin davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir. Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan ilk yargılamada davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, verilen karar Yargıtay (kapatılan) 22.Hukuk Dairesinin 2016/8613 Esas 2019/7182 Karar sayılı ilamı ile, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tanık anlatımlarına göre davacının haftalık 12 saat fazla çalışma yaptığı, ayda iki hafta tatili izni kullandığı, hafta tatili izni kullanmadığı haftalarda haftada 14 saat fazla mesai yaptığı; yine dini bayramların birinci günü haricindeki ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı kabul edilerek hesaplamalar yapıldığı,

Mahkemenin davacının ayda iki hafta tatili izni kullandığına yönelik tespiti dosya kapsamındaki delillerle uyumlu olduğu ancak; davacı ile aynı çalışma düzeni çerçevesinde ve aynı dönem birlikte çalışmış işçiler tarafından açılarak seri halinde Yargıtay (kapatılan) 22.Hukuk Dairesinin temyiz incelemesinden geçen emsal nitelikteki dosyalar (2015/2179 esas vd.) ile temyize konu dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, tanık beyanları, davacının çalıştığı işyeri, yaptığı işin niteliği birlikte değerlendirilerek davacının anılan işçiler gibi haftanın 6 günü,

günde 10 saat çalışarak 1 saat ara dinlenme tenzili ile haftalık 9 saat fazla çalışma yaptığı ve dini bayramların iki günü haricindeki ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığının kabulü dosya içeriğine uygun düşeceği gerekçesi ile bozulmuştur.

Bozma ilamına uyulan Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz başvurusu :

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının şağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda "usuli kazanılmış hak" kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Somut olayda,bozma kararı gereğince davacının 15 günde bir gün izin kullandığı buna göre bir hafta 6 gün, bir hafta 7 gün çalıştığı,6 gün çalıştığı haftalarda 9 saat,7 gün çalıştığı haftalarda 10,5 saat fazla çalışma yaptığı ve dini bayramların iki günü haricindeki ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığının kabulü ile söz konusu alacaklar hüküm altına alınmıştır.

Ancak Mahkemece bozma kararı öncesinde davalı vekili tarafından ıslah dilekçesine karşı kanuni süresi içerisinde zamanaşımı itirazında bulunması nedeni ile fazla çalışma alacağı ve ulusal bayram ve genel tatil alacağının yöntemine uygun biçimde ileri sürülen ıslaha karşı zamanaşımı itirazı değerlendirilerek belirlendiği ve davacının bu hususa ilişkin temyizinin olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu hali ile söz konusu alacaklar bakımından bozma öncesi belirlenen tutar davalı lehine usulü kazanılmış hak teşkil eder. Bozma öncesinde hüküm altına alınan bu alacak kalemleri usulü kazanılmış hak ilkesine aykırı olarak bozma sonrasında daha yüksek olarak belirlenmiş olup, kararın bu nedenle bozulması gerekmektedir.