Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2022/10643 K.2022/10386

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılardan ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.03.1998 tarihinden itibaren önce davalı ...Plastik İnşaat Malzemeleri A.Ş' de çalışmaya başladığını, daha sonra çalışma süresi hiç kesintiye uğramadan 30.08.2002 tarihinden itibaren davalı... Danışmanlık İth. ve İhr. Tic. Ltd.

Şti. sigortalısı olarak aynı işyerinde çalışmaya devam ettiğini, işe girdiği tarihten itibaren aynı işyerinde 31.03.2016 tarihine kadar kesintisiz şekilde ambalaj işçisi olarak çalıştığını, davalılar arasında açık bir muvazaa olduğunu, davacı ile aynı işi yapan ... A.Ş. işçilerinin bir bölümünün Petrol-... Sendikasına üye olduklarını, ...

A.Ş. işçilerinin yılda 4 ikramiye, yakacak yardımı, giyecek yardımı, yıllık izin harçlığı, yemek ücretleri, yol ücretleri, birleştirilmiş sosyal yardım, öğrenim yardımı, aile ve çocuk yardımı, evlenme-doğum-ölüm yardımı ve benzeri gibi haklardan yararlandıklarını, bu işçilerin haftalık 45 saati aşan fazla çalışmalarının %100, hafta tatili ve genel tatil ücretlerinin %300 zamlı olarak hesaplandığını, ...

A.Ş.'nin bütün kadrolu işçilerinin bu haklardan yararlandığını, onlarla aynı işi yapan davacının bunlardan mahrum bırakıldığını ileri sürerek fark kıdem ve ihbar tazminatı ile ikramiye, toplu ... sözleşmesinden kaynaklı bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili Şirketin muhtelif tarihlerde yapılan sözleşmelerle ambalajlama-paketleme, kalite güvence sisteminin takip edilmesi, denetimi ve raporlanması ile personel bordrolama vs. işleri üstlenen alt işveren... Danışmanlık İth. ve İhr. Tic. Ltd. Şti. işçisi olarak üstlenilen yardımcı işler kapsamında görev yaptığını, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ödenerek ... sözleşmesinin sona erdirildiğini, ... Plastik İnşaat Malzemeleri A.Ş'nin... Profil Ticaret ve Sanayi A.Ş. tarafından devralındığını, bu hususun 25.12.2017 tarihinde tescil ve ilân edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.11.2019 tarihli ve 2019/54 Esas 2019/439 Karar sayılı kararı ile davacının kıdem, ihbar ve ikramiye alacağı taleplerinin kabulüne ancak davacının toplu ... sözleşmesi hükümlerinden faydalanabilmesi için dava konusu ettiği çalışma dönemi itibarı ile sendika üyesi olması ve aidat kesintisi yapılmış olmasının zorunlu olduğu, bu yönüyle davacının toplu ... sözleşmesi hükümlerinden faydalanma imkânının bulunmadığı, toplu ... sözleşmesinden kaynaklı taleplerinin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 11.03.2020 tarihli ve 2020/411 Esas, 2020/419 Karar sayılı ilâmıyla; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine göre, incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacı ile davalı ... vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin kararını davacı vekili ve davalılardan ... vekili temyiz etmiştir.

2. Dairemizin 04.02.2021 tarihli ve 200/2312 Esas, 2021/3589 Karar sayılı ilâmıyla;

" ... Mahkemece şirketler arasında muvazaa olduğu yani davacının baştan beri ... Plastik İnşaat Malzemeleri A.Ş çalışanı olarak kabul edildiği halde.

Toplu ... sözleşmesi hükümlerinden davacının faydalanabilmesi için dava konusu ettiği çalışma dönemi itibarı ile sendika üyesi olması ve aidat kesintisi yapılmış olmasının zorunlu olduğu, bu yönüyle davacının Toplu ... sözleşmesi hükümlerinden faydalanma imkanının bulunmadığı, Toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacağı taleplerinin ispat edilemediği gerekçesi ile reddi isabetli olmamıştır.

Çünkü, davacının çalıştığı işyeri PVC kapı ve pencere profili üretiminin yapıldığı davalı ... Plastik İnşaat Malzemeleri A.Ş'ye ait iken (davacının ... sözleşmesinin sona ermesinden sonra... Profil Ticaret ve Sanayi A.Ş 'ye devredildiği) muhtelif tarihlerde yapılan sözleşmelerle ambalajlama-paketleme, kalite güvence sisteminin takip edilmesi, denetimi, raporlanması, personel bordrolama vs işlerini üstlenen diğer davalı... Dan. İth. İhr. Tic. Ltd.

Şti.ne 19.09.2002 tarih itibari ile isteği dışında geçirilmesi sonucu sendika üyeliği de ... kolu değişikliğindan ötürü sona ermiştir. Dolayısı ile başından beri ... Plastik İnşaat Malzemeleri A.Ş'nin tarafı olduğu Toplu ... sözleşmesinin diğer tarafı sendika üyesi olup, toplu ... sözleşmesinden 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu uyarınca yararlanma hakkına sahiptir. Davacının sendika üyeliğinin kendi isteği dışında davalı... Dan. İth. İhr. Tic. Ltd.

Şti.'ne geçirilmesi sonucu sona erdiğinden mahkemece mevcut Toplu ... sözleşmesinden doğan alacaklara hak kazandığı gözetilerek taleplerinin değerlendirilmeye tabi tutulması ve karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddi bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma kararına uyulmasına ve davacının toplu ... sözleşmesinden kaynaklı taleplerinden yıllık izin harçlığı, yakacak yardımı, vardiya primi, bayram alacağı, kıdem teşvik primi ve yıllık izin alacağı taleplerinin kabulüne, fazla çalışma alacağı, hafta tatili alacağı, genel tatil alacağı, sosyal yardım alacağı ve eşit davranmama tazminatı taleplerinin reddine karar verilerek davanın kısmen kabulüne dair hüküm kurulmuştur..

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili, istinaf ve bozma öncesi temyiz sebeplerini de tekrar ederek diğer davalı ile aralarında muvazaalı bir ilişki bulunmadığını ve hüküm altına alınan alacakların reddi gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın kapsamı ve mahiyetine göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının işyerinde uygulanmakta olan toplu ... sözleşmesi hükümlerinden yararlanıp yararlanmayacağı hususundadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6356 sayılı Kanunu'nun 36 ıncı maddesinin ikinci fıkrası, 38 inci ve 39 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş; kararın onanmasına karar verilmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,