Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2022/12195 K.2022/12749

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraflarca temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından kabul edilen ve davalı tarafça temyize konu edilen miktar 51.892,66 TL olup belirtilen miktarın, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince karar tarihi itibarıyla bölge adliye mahkemeleri tarafından verilen kararların kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla; davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 25.01.1999 tarihinden ... sözleşmesinin feshedildiği 22.07.2016 tarihine kadar davalı işyerinde çekici şoförü olarak çalıştığını, müvekkilinin ... sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini, davacının 18.07.2016, 19.07.2016 ve 20.07.2016 tarihlerinde işe gelmediği ve alınan savunmasının yeterli bulunmadığından bahisle ... sözleşmesinin feshedildiği savunulsa da davacının yazılı savunmasının alınmadığını, feshin haksız olarak yapıldığını iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatları, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ve ulusal ... ve genel tatil ücreti alacaklarının faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının ... sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, 16.07.2016 tarihinde görevdeyken ...'de 15.07.2016 tarihinde yaşanan darbe teşebbüsü ve meydana gelen toplumsal olaylar nedeniyle emniyet birimlerinin talimatı ile çekicilere ihtiyaç duyulması ihtimaline binaen tüm çekici şoförlerine telsizlerini kapatmamaları ve ihtiyaç hâlinde görevlerine çağrılacağı yönünde talimat verildiğini, davacının talimattan haberdar olduğu hâlde 17.07.2016 tarihinde telsizini kapattığını, davacının görev yerini terk ederken hiç kimseye bildirimde bulunmadığını ve izin almadığını, sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

... 4. ... Mahkemesinin 18.....2019 tarihli ve 2016/480 Esas, 2019/380 Karar sayılı kararıyla toplanan kanıtlar ve alınan bilirkişi raporuna dayanılarak davalı işverenlikçe davacının ... sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiği ve hafta tatili ücretine hak kazanamadığı gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatları ile hafta tatili ücreti alacağının reddine, diğer alacaklarının ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 26.10.2021 tarihli ve 2020/1495 Esas, 2021/2136 Karar sayılı kararı ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, azla çalışma ve ulusal ... ve genel tatil ücreti yönünden zamanaşımı def'i nedeni ile hesaplanabilen dönemde tüm bordroların dosya içerisinde yer aldığı ve imzalı olduğu, ayrıca fazla çalışma ve ulusal ... ve genel tatil ücreti tahakkuklarının da tamamında yer aldığından fazla çalışma ile ulusal ... ve genel tatil ücretinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin 14.02.2022 tarihli ve 2022 /645 Esas, 2022/1736 Karar sayılı ilâmı ile;

"...Somut uyuşmazlıkta; davacı ... akdinin haksız olarak feshedildiğini iddia etmiş, davalı işveren ise davacının devamsızlık yaptığını, feshin haklı nedene dayandığını savunmuştur. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, davacının 18-19-20/07/2016 tarihlerinde işe gelmediği ve hakkında tutanak tutulduğu anlaşılmaktadır. Davacının devamsızlığına ilişkin olarak savunması alınmış olup, davacı savunmasında.

16.07.2016'da cihazını açarak 08:00'de göreve başladığını, 19:00 da görevi bitmesine rağmen meydana gelen olaylardan dolayı cihazı kapatmaması ve göreve devam etmesinin söylendiğini ve göreve devam ettiğini, 17.07.2016 günü eşini aradığını ve ... ilinde askeri hakim olarak görev yapan oğlunun göz altına alındığını öğrendiğini, bu haber üzerine çekicisi ile eve gittiğini, ailesinden durumu öğrendikten sonra saat 03:00 de görevine geri dönerek 05:00 e kadar çalıştığını, ailesinin ...'e gitmek için ısrar etmesi üzerine aracını 05:15 sıralarında Trafik Şube Müdürlüğü yanına çekerek saat ...:00'da otobüse binip ...'e gittiğini,

kendisinin cep telefonu olmadığından ve amirlerinin numaralarını bilmediğinden haber veremediğini, 20.07.2016 tarihinde ...'ya geldiğini, müdür yardımcısı ... Baltacı’yı arayıp durumu anlattığını, yarım saate kadar oğlundan bir haber beklediğini, haber gelince göreve geleceğini söylediğini, haber gelmeyince ailesinin psikolojik durumları iyi olmadığından onları yalnız bırakıp gelemediğini, 21.07.2016 günü ise göreve başladığını, beyan etmiştir.

Davacı işe gelmeme gerekçesini, oğlunun bir suçtan göz altına alınması/tutuklanması sebebine dayandırmıştır. Davacının oğlunun davacının savunmasında belirtilen tarihlerde gözaltına alınması/tutuklanmasına ilişkin iddianın doğruluğu araştırılarak, bu iddianın doğru olmadığının anlaşılması halinde şimdiki gibi karar verilmesi gerektiğinin, ancak iddianın doğruluğu halinde davacının devamsızlığı haklı bir mazerete dayanacağından, bu durumda işverence gerçekleştirilen feshin geçerli neden teşkil edeceği kabul edilerek kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin kabulü gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır. Açıklanan nedenle eksik inceleme ile hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir. " gerekçesiyle karar bozularak dosya kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilâmına uyularak temin edileren bilgi ve belgeler neticesinde; davacının oğlunun Kara Kuvvetleri Komutanlığı ... ... Komutanlığında askeri savcı olarak görev yaparken 15.07.2016 tarihindeki hain darbe girişimi kapsamında başlatılan ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/61972 Soruşturma dosyası kapsamında 16.07.2016 tarihinde gözaltına alındığı ve gözaltı süresinin 16.07.2016-20.07.2016 tarihleri arasında devam ettiği ve 20.07.2016 tarihinde tutuklandığı, hakkında yapılan ceza yargılaması kapsamında ise 21.05.2018 tarihinde tahliyesine karar verildiğininin anlaşıldığı ve bu nedenle davacı tarafın iddialarının ispatlandığı gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatları hüküm altına alınmıştır.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal ... ve genel tatil ücretine hak kazandığını, bu durumun bilirkişi raporu ile de tespit edildiğini ... sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz başvurusunda bulunmuştur.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının oğlunun davacının savunmasında belirtilen tarihlerde gözaltına alınması ve tutuklanmasına ilişkin iddianın doğru olmasının, davacının müvekkili Şirkette, ... tarihinin son dönemde yaşadığı en elim olay olan 15 Temmuz hain darbe girişimi sürecinde, hizmetine en ihtiyaç duyulan anlarda, işbaşı yapmamasını haklı kılamayacağını, davacı hakkında devamsızlık tutanakları tutulduğunu ve feshin haklı olduğunu, davacı lehine mükerrer vekâlet ücretine hükmedildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı işçinin ... sözleşmesinin geçerli nedenle mi yoksa haklı nedenle mi feshedildiğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4857 sayılı ... Kanunu'nun ilgili hükümleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin dilekçesinde ... sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. Davalı Temyizi Yönünden

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

B. Davacı Temyizi Yönünden