Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2022/14729 K.2022/15775

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde üretim işçisi olarak çalıştığını, işverence haklı ya da geçerli nedene dayanmaksızın ... sözleşmesinin feshedildiğini, işe iade davasında verilen işe iade kararının kesinleştiğini, süresinde başvurusuna rağmen davalı işverence işe başlatılmadığını, işyerinde toplu ... sözleşmesi uygulandığını, ancak davalı işverence toplu ... sözleşmesinde yer alan gıda ve ayni yardım, bayram harçlığı ve yılbaşı yardımı gibi bazı sosyal haklardan sadece işyerinde belirsiz süreli sözleşme ile çalışan işçilerin yararlandırıldığını,

davacı ve kendisi gibi geçici işçi statüsüyle işe alınıp işten çıkarılan ve açtıkları işe iade davası sonucunda sözleşmenin belirsiz nitelikte olduğu kesinleşen işçilerin bu haklardan yararlandırılmadığını, davacının talep ettiği hak ve alacaklara toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan fiilen yararlandığı sosyal hakların yanında, devamlı işçilerin yararlandığı bayram harçlığı, yılbaşı yardımı gibi sosyal hakların da eklenmesi gerektiğini, işverence toplu ... sözleşmesinde yer alan bazı sosyal yardımlardan sadece belirsiz süreli ... sözleşmesi ile çalışanların yararlandırılmasının,

davacının bu haklardan mahrum bırakılmasının eşit davranma borcunu ihlal ettiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti ve diğer sosyal haklar alacağı, yılbaşı yardımı, bayram harçlığı ve ayrımcışık tazminatı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı geçici taşınma personeli olarak çalıştığından sendikal hak olarak yalnızca protokoldeki haklardan yararlanabileceğini, davacının, müvekkili Şirketin ...

Dilovası Fabrikasına, Fabrikanın ... iline taşınması nedeniyle taşınma bitinceye kadar sürecek işler bakımından belirli süreli işçi ihtiyacı doğduğu için belirli süreli olarak işe alındığını, davacı işe alındığında işyeri yetkili sendika ile müvekkili Şirket arasında geçici taşınma personelinin haklarını düzenleyen protokolün imzalandığını, davacı tarafından açılan işe iade davasının kesinleşmesi üzerine davacı tarafından ihtarname gönderildiğini, ihtarnamenin Şirkete 23.01.2019 tarihinde tebliğ edildiğini ve davacının işe başlatılmadığını, ...

Fabrikası kapandığından davacının başlatılabileceği bir işyerinin bulunmadığını, davacı sendika ile imzalanan protokoldeki haklardan yararlanması gerektiğinden tüm taleplerinin toplu ... sözleşmesine göre hesaplanması gerektiği yönündeki iddiaların reddedilmesi gerektiğini, davacının boşta geçen süre ücretinin davacı 4 ay daha çalışsaydı alabileceği ücrete göre hesaplanması gerektiğini, davacının işe başlatmama tazminatının davacının işe başlatılmadığı 23.02.2019 tarihindeki çıplak ücreti üzerinden hesaplanması gerektiğini, kıdem tazminatının emsal işçi ücretine göre,

ihbar tazminatının ise toplu ... sözleşmesi hükümlerine göre değil 4857 sayılı ... Kanunu'na (4857 sayılı Kanun) göre hesaplanması gerektiğini, yılbaşı yardımı, bayram harçlığı ve ayrımcılık tazminatı taleplerinin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.....2020 tarihli kararıyla davacının işe iade kararı sonrasında davalı işveren tarafından usulüne uygun olarak işe başlatılmadığı, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatı ile boşta geçen süreye ilişkin ücret alacağı, işe başlatmama tazminatı, bayram harçlığı ve yılbaşı yardımı alacağının bulunduğu kabul edilmiş, ayrımcılık tazminatının reddine karar verilerek bilirkişi asıl raporu ve ek raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 10.03.2021 tarihli kararıyla tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususlara, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeler Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme ile dosya kapsamına göre İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesine usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, başvuru nedenlerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının ayrı ayrı esas yönünden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 18.05.2021 tarihli kararıyla davacının tüm, davalının diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek; "...

Somut olayda, davalı şirkete ait işyerinin .../Dilovası’ndan ...’ya taşınmasına karar verildiği, ve ...’da gerekli alt yapının kurulması ve üretime başlanabilmesi amacıyla bir kısım kıdemli işçinin ...’da görevlendirildiği anlaşılmaktadır. Davalı işveren ile toplu ... sözleşmesinin tarafı ... ...

Sendikası arasında toplu ... sözleşmesinin yürürlüğü sırasında 13.05.2015 tarihinde imzalanan protokole göre, kıdemli işçilerin ...’da görevlendirilmesi nedeniyle geçici olarak ortaya çıkan işgücü ihtiyacının davacı gibi bir kısım işçilerle karşılanması amacıyla “geçici taşınma personeli” adı altında işçi tanımlaması yapılarak bu işçilerle belirli süreli sözleşme yapılacağı, bu personelin 12 ay süreyle çalışacakları, ihtiyaç olduğu takdirde bu sürenin mutabakat ile uzatılabileceği, normal ücretin 2/3’ ü kadar ücret ödeneceği, bu personelin toplu ... sözleşmesinin sağladığı tüm ücret ve yan haklardan yararlanacağı,

kadro tahsis edilmeyeceği ve sözleşme bitiminden sonra ... teklif edilmeyeceği kararlaştırılmıştr. Projenin çeşitli nedenlerle uzadığı işverence sunulan belgeden anlaşılmıştır. 12.07.2016 tarihinde imzalanan 01.02.2016-31.01.2018 yürürlük tarihli Toplu ... Sözleşmesi 22. maddesinde bu işçilere normal ücretin 2/3’ ü olarak ücret ödeneceği tekrar edilmiştir.

Davacı işçi tarafından açılan işe iade davasında sözleşmenin belirsiz süreli olduğu değerlendirilerek işe iade davasının kabulüne karar verilmiş ise de davacının “geçici taşınma personeli” olarak belirtilen niteliği değişmemiştir. Hal böyle olunca protokolün 5. maddesi ve toplu ... sözleşmesinin 22. maddesinde yer alan ücrete ilişkin kararlaştırılan düzenlemenin eşitlik ilkesine aykırı olduğundan söz edilemez. Zira eşitlik ilkesi aynı durumda olanlar için geçerlidir.

Yukarıda belirtilen sebeplerle dava konusu tazminat ve alacakların protokol ve toplu ... sözleşmesinde kararlaştırılan (normal ücretin 2/3’ü) ücret üzerinden hesaplanması gerekirken sözleşmenin belirsiz süreli olduğunun kabulü ile 3/3 tam ücret üzerinden hesaplama yapılması hatalı olmuştur." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilâmı doğrultusunda yeniden bilirkişiden rapor aldırılmasına karar verilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz başvuru dilekçesinde; ihbar tazminatı yönünden toplu ... sözleşmesine göre değil ek protokoldeki hüküm nedeniyle 4857 sayılı Kanun hükümlerine göre hesaplama yapılması gerektiğini, davacının bayram harçlığı ve yılbaşı yardımı taleplerinin reddi gerektiğini, bölge adliye mahkemelerinde kesinleşen kararlarda bu taleplerin de reddine karar verildiğini, ihbar tazminatı yönünden 4857 sayılı Kanun'a göre hesaplama yapıldığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının belirli süreli ... sözleşmesiyle çalışıp çalışmadığı, toplu ... sözleşmesinde kadrolu daimi işçilere ödeneceği belirtilen yılbaşı yardımı ve bayram harçlığı alacağına hak kazanıp kazanmadığı ile ihbar tazminatı hesabında esas alınması gereken ücretin tespiti noktalarında toplanmaktadır.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR