Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2022/1587 K.2022/2676

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin sendika üyesi olduğu işyerinde kalite kontrol görevi yaptığını ve Toplu İş Sözleşmesinin 59/d maddesinde yazılı görevi yaptığından 52/d maddesindeki C grubu idareci primine hak kazanmasına karşın bu alacağının ödenmediğini ileri sürerek, Toplu İş Sözleşmesi'nin 52/d maddesi gereği %6 oranında idareci primi alacağının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının idarecilik primi alacağına hak kazanmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının yaptığı işin niteliği gereği idarecilik primi alacağına hak kazandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir

İstinaf başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz başvurusu :

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında davacının Toplu İş Sözleşmesi'nin 52/d maddesinde belirtilen “C Grubu İdareci Primi” alacağına hak kazanıp kazanmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

İlgili dönem Toplu İş Sözleşmesinin 59. maddesinde idarecilik priminin ödeme kapsamı ve şartları açıklanmış ve A, B, C grubu primleri oranları açıklanırken 59/d bendinde; “Kalite kontrol ve teknik kontrol görevlilerine verilecek prim miktarı, işyerinde onarım ve imal edilen malzeme ve teçhizatın teknik resmine, projesine, kataloglarına, teknik tarif ve teknik emirlere uygun yapılıp yapılmadığını kontrol eden, performansını imzalayarak sorumluluk yüklenen, kalite kontrol ve teknik kontrol görevlileri ile iş emniyetçilerine C grubu idareci primi verilir." şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Toplu İş Sözleşmesinin "Primler" başlıklı 52. maddesinde idarecilik primlerinin hangi süreler için geçerli olduğu düzenlenmiş olup anılan maddede “Verilmesini gerektiren sebeplerin geçici olarak ortadan kalkması halinde kalktığı sürece kesilmek, devamlı olarak ortadan kalkması halinde tamamen kesilmek, müktesep bir hak sayılmamak ve başkaca bir ödemeyi etkilememek üzere, bu toplu iş sözleşmesinin “İşçi İdarecileri ve Görevleri” başlıklı 59. maddesi hükümleri uyarınca C grubu işçi idarecisi olarak görevlendirilenlerin fiili çalışma sürelerine %6 oranında idareci primi ödenir ” denilmiştir.

Somut olayda.

İlk Derece Mahkemesi tarafından keşif yapılmak suretiyle tanzim edilen bilirkişi heyet raporunda davacının yaptığı iş hakkında yapılan gözlem ve incelemede, davacının helikopterlere ait cihazların avionik parçalar ile yedek parçaların söküm, onarım, test ve montajlarını yaptığı, “İş Takip Formunda” operatör "O" bölümüne testler ile işlemlerin yapıldığına dair tarih, sicil numarası ve imzasını attığı, sonrasında postabaşı tarafından “İş Takip Formunun” işlemin yapıldığına dair imzalandığı,

işlerlik testlerini yaparak test formunu doldurduğu ve onarım yaptığına dair imzasını attığı, onarım ve test sonucunun uygun olup olmadığı hususunda kendisine mühür verilen Kalite Kontrol Personeli tarafından mühür basılmak suretiyle uygunluk verilmesine rağmen, parçaların onarım ve testleri yapıldıktan sonra üzerinde davacının sicil numarası yazan etiket yapıştırılarak birimden sevk edildiği, ayrıca davacının muhtelif havacılık malzemesi alım işlemlerinde "uzman üye" olarak görevlendirildiği, bu kapsamda düzenlenen "fonksiyon ve test raporlarında" imza atarak uygunluk verdiğinin anlaşıldığı,

bu yönleriyle davacının onarımı yapılan malzeme ve teçhizatın teknik resmine, projesine, kataloglarına, teknik tarif ve teknik emirlere uygun yapılıp yapılmadığını kontrol eden, performansını imzalayarak sorumlulukları yüklenen bir görev üstlendiği kanaatine varılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi tarafından söz konusu bilirkişi raporuna itibarla davanın kabulüne karar verilmiş ve davalı vekilinin kararı istinaf etmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından benzer gerekçelerle istinaf talebinin esastan reddine dair hüküm kurulmuştur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Toplu İş Sözleşmesinin 59/d bendinde söz konusu primin bu madde kapsamında belirtilen kalite kontrol ve teknik kontrol görevlileri ile iş emniyetçilerine yönelik olarak hak sağladığı, davacının helikoptere ait cihazların avionik parçalar ile yedek parçaların söküm, onarım, test ve montajlarını yaptığı, “İş Takip Formunda” operatör "O" bölümüne testler ile işlemlerin yapıldığına dair tarih, sicil numarası ve imzasını attığı, sonrasında postabaşı tarafından “İş Takip Formunun” işlem yapıldığına dair imzalandığı,

işlerlik testlerini yaparak test formunu doldurduğu ve onarım yaptığına dair imzasını attığı, onarım ve test sonucunun uygun olup olmadığı hususunda kendisine mühür verilen Kalite Kontrol Personeli tarafından mühür basılmak suretiyle uygunluk verildiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla davacının yaptığı iş, kalite kontrol personeli tarafından uygunluk verilerek sonuçlandırılmaktadır.

Parçaların onarım ve testler ile kalite kontrol işlemleri yapıldıktan sonra parçaların üzerine davacının sicil numarası yazan etiket yapıştırılarak birimden sevk edilmesi, Toplu İş Sözleşmesi’nin 59/d bendinde sayılan işlere uymadığı gibi kalite ve teknik kontrol faaliyeti olarak da nitelendirilemez.

Diğer taraftan Toplu İş Sözleşmesi hükmü nazara alındığında davacının muhtelif havacılık malzemesi alım işlemlerinde "uzman üye" olarak görevlendirilmesi ve bu kapsamda düzenlenen "fonksiyon ve test raporlarında" imza atarak uygunluk vermesi, onarım ve imal edilen malzeme ve teçhizatın kontrolüyle bağlantılı olarak tanzim edilen ve malzeme alım işleri sebebiyle bir hak bahşetmeyen Toplu İş Sözleşmesi’nin 59/d bendi kapsamında belirtilen haklardan faydalanmasını gerektiren bir olgu da değildir.

Bu nedenlerle davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde davanın kabulüne dair hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.