Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2022/16822 K.2022/17186

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi.

Davalı ... Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ (... Şirketi) vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmiş ise de 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılar nezdinde 12.01.2019-23.03.2019 tarihleri arasında ... ustası olarak çalıştığını, ... 1.800,00 ... Doları (USD) ücret aldığını, ücretin bir kısmının elden bir kısmının banka aracılığı ile ödendiğini, ... sözleşmesinin işverence haksız ve bildirimsiz feshedildiğini savunarak ihbar tazminatı, ücret, fazla çalışma, ... ... ve genel tatil, hafta tatili alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ (... Şirketi) vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Şirket ile diğer davalı arasında imzalanan sözleşme uyarınca işin tamamının diğer davalıya verildiğini, davacının müvekkili Şirketin işçisi olmadığını, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, ... sözleşmesinin davacı işçi tarafından haklı neden olmaksızın feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... İnşaat Maden Sanayi AŞ (... Şirketi) vekili cevap dilekçesinde; davacının çalıştığı projenin diğer davalıya ait olduğunu, müvekkili Şirketin söz konusu projede alt işveren olarak yer aldığını, davacının bir grup işçi ile birlikte ... sözleşmesini haksız olarak feshettiğini, dava konusu taleplerinin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları ile davalı tarafından ibraz edilen inşaat işleri sözleşmesine göre davacı işçinin davalılarla arasında alt işverenlik ilişkisi bulunduğu anlaşılan dava dışı Şirket nezdinde Tedzani Hes İnşaat Projesi kapsamında 12.01.2019-23.03.2019 tarihleri arası çalıştığı, davacı ve davalı tanık beyanları ile banka hesap özetlerine göre davacının ...

1.800,00 USD ücret aldığı, fesih hususunda dosyaya istifaya ilişkin evrak sunulmadığı, davacı tanıklarının gerekçe gösterilmeden işten çıkarıldıklarını ifade ettikleri, davalı tarafından ibraz edilen tutanak içeriklerinin tanık beyanları ile ispatlanamadığı, 20.03.2019 tarihli tutanakta ... sözleşmesinin işverence feshi sürecinin başlatıldığı hususunun belirtildiği ve davalı tanığın beyanları birlikte değerlendirilerek ... sözleşmesinin işveren tarafından haklı neden olmadan feshedildiği sonucuna ulaşıldığı, taraf tanık beyanlarına göre davacının hafta tatili ve fazla çalışmalarının ispatlandığı,

kabul edilen ücreti ile banka hesabına ödendiği anlaşılan ücret miktarına göre davacının ödenmemiş ücret alacağı bulunduğu gerekçe gösterilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ...

Şirketi vekili; diğer davalı ile anahtar teslimi inşaat sözleşmesi yapıldığını, asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığını, davacı ile müvekkili arasında herhangi bir ... sözleşmesi bulunmadığını, husumet itirazının dikkate alınmamasının hatalı olduğunu, davacının şantiyede uygunsuz ve ahlaka aykırı davranışlarda bulunduğunu, amirlerince yakalanınca kendi isteği ile işten ayrılmasına rağmen ihbar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davacının iddia ettiği çalışma koşullarının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, fazla çalışma ve hafta tatili ücret alacağı bulunmadığını,

İlk Derece Mahkemesince tanık anlatımlarının sadece aleyhe kısımlarının dikkate alındığını, beyanların ... olmadığını, ezberletilmiş ve duyuma dayalı olduğunu, çelişkili beyanların hükme esas alınamayacağını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalı ...

Şirketi vekili; davacının ... sözleşmesine göre fazla çalışma, hafta tatili, ... ... ve genel tatil ücretlerinin kararlaştırılan ücrete dâhil olduğunu, ... sözleşmesinin davacı tarafından haksız feshedildiğini, 20.03.2019 tarihli tutanak başlıklı belgede geçen fesih ifadesinin tutanağı düzenleyen işçilerin hukuki bilgisizlikleri ve ifadenin anlamını bilmeden rastgele kullanmalarından kaynaklandığını, ıslaha cevap dilekçesi ile birlikte tutanaklarda imzaları bulunan tüm tutanak mümzilerinin tanık sıfatıyla dinlenmelerine karar verilmesi talep edildiği hâlde bu talep hakkında karar verilmediğini, davacı tanıklarının,

davacı ile birlikte hareket edip işyerini terkeden bir daha da işe dönmeyen şahıslar olduğunu ve beyanlarına itibar edilemeyeceğini, davacının ücretinin imzalı ... sözleşmesinde belirtilen miktar olduğunu, davalı tanığın feshe ilişkin bilgisinin duyuma dayalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...tarafların göstermiş oldukları delillerin toplandığı, tanıkların dinlendiği, re'sen yapılması gereken araştırmaların yapıldığı, hükme dayanak bilirkişi raporunun denetime açık ve kapsamlı olduğu, davalıların husumet itirazının yerinde olmadığı, işverence davacıların istifası ya da işverence haklı nedenle akdin feshedildiği ispatlanamadığından ihbar tazminatı talebinin kabulünde isabetsizlik bulunmadığı, davacının kabul edilen ücretinin dosya kapsamı ve oluşa uygun olduğu,

davacının çalışma düzenini bilebilecek konumda olan davacı/ davalı tanıklarının birbirini destekleyen/ ortalama anlatımı, işin ve işyerinin özellikleri, bilinen sektörel çalışma koşulları, yan deliller birlikte değerlendirildiğinde, İDM ce hükme esas alınan bilirkişi raporunda tanık beyanına göre hesaplanıp, İDM ce kabul edilen fazla çalışma, genel tatil, hafta tatili ücret alacağı ile ödendiği ispatlanamayan ücret alacağında isabetsizlik bulunmadığı, ... sözleşmede yazılı Mesai (Fazla mesai), Hafta Tatili Ücretleri, ... ... ve Genel Tatil ücretlerinin kararlaştırılan aylık ücrete dahil olduğu yönündeki davalı itirazının yerinde olmadığı, ...

Güney beyanı tespit edilmiş olup, davalı vekilinin hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiği itirazının yerinde olmadığı, davalı vekili tanıkların haber verdiği avans ödemesinin ücret alacağından düşülmesi gerektiğini iddia etmiş ise de avansa/ miktara dair somut/ yazılı delil bulunmadığı, kabul edilen alacakta zamanaşımına uğramış kısım bulunmadığı, aksi yöndeki davalıların tüm istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı..." gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... Şirketi vekili; istinaf dilekçesinde ... sürülen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur. 2. Davalı ... Şirketi vekili; istinaf dilekçesinde ... sürülen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, fazla çalışma ücretinin ücrete dâhil olduğuna dair ... sözleşmesi hükmünün dikkate alınmaması, davacıya elden yapılan ücret ödemesi ile giydirilmiş ücrete eklenen ayni yardım miktarının değerlendirilmesine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 4857 sayılı ... Kanunu'nun 32, 41, 44, 46 ve 63 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. ... sözleşmelerinde fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dâhil olduğu yönündeki kurallara sınırlı olarak değer verilmelidir. Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre yıllık 270 saatle sınırlı olarak söz konusu hükümlerin geçerli olduğu kabul edilmektedir. Fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması hâlinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin (aylık 22,5 saat, haftalık 5,2 saat) ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

3. Somut uyuşmazlıkta, taraflar arasında imzalanan 11.01.2019 tarihli belirsiz süreli ... sözleşmesinde fazla çalışmanın aylık ücrete dâhil olduğunun kararlaştırıldığı görülmüştür. Davacının kabul edilen ücretinin yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresini karşılayacak miktarda olması karşısında, ücretin içinde ödendiği anlaşılan fazla çalışmanın ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir. Davacının bir yıldan az süren çalışmasına göre yıllık 270 saatin bir haftaya isabet eden miktarı (5,2 saat) kanıtlanan haftalık fazla çalışma süresinden mahsup edilmelidir. Söz konusu sözleşme hükmüne değer verilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

4. Dava konusu ücret alacağı hükme esas alınan raporda; davacının kabul edilen aylık ücret miktarı, çalışma süresi ve davacının banka hesabına yapılan ödemeler değerlendirilerek hesaplanmış ise de dava dilekçesinde işyerinde ücretin bir kısmının elden ödendiği şeklindeki davacı talebi ile davacı tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu ücret alacağının hesabına ilişkin kabulün dosya kapsamına uygun olmadığı anlaşılmış olup söz konusu alacağın davacıya banka üzerinden ödenen miktarlara ek olarak işverence her ... elden 200,00 USD ücret ödendiği kabulü ile hesaplanması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmamıştır.

5. İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda, yemek ve barınma gideri miktarı 200,00 USD olarak belirlenmiştir. Ancak kabul edilen miktarın emsal nitelikteki dosyalarda Yargıtay tarafından benimsenen yemek ve barınma gideri miktarının üzerinde olduğu ve 150,00 USD yemek ve barınma yardımı yapıldığı kabul edilerek giydirilmiş ücret belirlenen dosyaların Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği dikkate alındığında; yemek ve barınma gideri miktarının, 150,00 USD yerine 200,00 USD olarak kabulü isabetsizdir.

VI. KARAR