Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2022/22 K.2022/614

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde 01/02/1997-01/12/2009 tarihleri arasında en son şube müdürü olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini, davacının çalışmasının sürekli işveren tarafından denetlendiğini, işleyiş ile uyarı cezaları tanzim edildiğini, işveren Bölge Müdürlüğünden gelerek kasa sayımı yapıldığını, davacıdan savunma istediklerini, sonra davacının işten çıkarıldığını, davacının davalı şirkete bağlı işçi olarak çalıştığını,

işyerinde işçi alma ve çıkarmaya tek başına yetkili olmadığını belirterek davalı şirketin işçisi olduğunun ve davalı ile yapılan acentelik sözleşmesinin muvazaalı olduğunun tespiti ile kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile kötüniyet tazminatı alacaklarının davalıdan tahsiline, davacının acentalık sözleşmesi nedeniyle üzerinde kalan Sosyal Güvenlik Kurumu ve vergi borçlarından sorumlu olmadığının tespitine ve teminat senedi olarak alınan senedin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, zamanaşımı ve görev itirazında bulunarak, belirsiz alacak davasının açılamayacağını, davacının ticaret sicil kayıtlarında gerçek kişi tacir olarak göründüğünü, 1997-2009 tarihleri arasında acente olarak faaliyet gösterdiğini, işçi sıfatını haiz olmayıp başlı başına bağımsız bir işveren olduğunu, davacının cari hesap sonunda müvekkili şirkete borçlu çıktığını, cari hesap alacağının tahsili için Ticaret Mahkemesinde açılan davanın lehe sonuçlandığını, Ticaret Mahkemesi nezdinde acente sıfatını kabul ettiğini, davacının kötü niyetli olduğunu,

davacının işçi olduğu varsayılması halinde sözleşmeye göre kasa açığı tespit edilmesinin haklı fesih sebebi olduğu, fazla mesai, tatil ücreti yıllık izin alacağı taleplerinin afaki olduğunu, davacının kötü niyet tazminatına hak kazanamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davacının acente olduğunun kabulü ile İş Mahkemesinin görevli olmadığı, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş,

Asliye Ticaret Mahkemesince de olayda İş Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi üzerine mahkemeler arasında görev yönünden uyuşmazlık çıktığından görevli mahkemenin belirlenmesi için dosyanın ilgili Yargıtay Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verildiği ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 12/04/2016 günlü 2016/12171 esas 2016/9049 karar sayılı kararıyla davacı ile davalı arasındaki acente ilişkisinin muvazaalı olduğu ve davacının davalının işçisi olduğu belirlenerek Asliye Ticaret Mahkemesinin görevsizlik kararının onanmasına karar verildiği, dosyanın İş Mahkemesine gönderildiği,

dosyanın Mahkemece esasa kaydının yapılarak işçilik alacakları yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddine dava dilekçesinin 3 ve 4 nolu bendindeki taleplerin reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 12/04/2016 günlü 2016/12171 esas 2016/9049 karar sayılı kararı ile, davacı ile davalı arasındaki acente ilişkisinin muvazaalı olduğu ve davacının davalının işçisi olduğu belirlenerek dosyanın iş mahkemesine gönderilmesi üzerine davaya bakıldığı anlaşıldığından iptali istene teminat senedi hakkında somut bilgi verilmediğinden davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Somut olayda; davacının acentelik sözleşmesi nedeniyle üzerinde kalan Sosyal Güvenlik Kurumu ve vergi borçlarından sorumlu olmadığının tespitine yönelik davaların Sosyal Güvenlik Kurumu ve Hazine ve Maliye Bakanlığı aleyhine açılması gereken menfi tespit davaları olup iş sözleşmesinden kaynaklanan ve eda davası niteliğindeki alacak davaları birlikte görülemeyeceğinden tefrik kararı verilerek bu dosyada sadece işçilik alacakları konusunda karar verilmesi, tefrik edilen dosyada ise görev hususu da irdelenerek ve taraf teşkili sağlanarak bir karar verilmesi gerekirken bu talepler hakkında tefrik kararı verilmeksizin esasla birlikte taleplerin reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.