Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2022/5261 K.2022/6056

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraflarca temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Dairemiz bozma kararı öncesi davacı tarafça temyiz edilmeyen Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile bozma kararı sonrası temyiz edilen Bölge Adliye Mahkemesi kararı arasında hüküm altına alınmayarak reddedilen ve temyize konu edilen miktarın Bölge Adliye Mahkemesinin 01.03.2022 karar tarihindeki Merkez Bankası Amerikan Doları (USD) efektif satış kuru üzerinden TL'ye çevrilmesi ile hesaplanan toplam miktar 9.037,22 TL olup bu miktarın, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince karar tarihi itibarıyla bölge adliye mahkemeleri tarafından verilen kararların kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalılar vekillerinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; iş sözleşmesine haklı bir sebep olmadan son verildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ......vekili cevap dilekçesinde; alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının iddialarının asılsız olduğunu ve ödenmeyen bir alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 06.07.2020 tarihli ve 2018/556 Esas, 2020/323 Karar sayılı kararıyla; toplanan kanıtlara ve aldırılan bilirkişi raporuna dayanılarak davalı işveren tarafından yapılan feshin haksız olduğu ve davacının ödenmeyen fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücret alacağı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı Tarafın İstinaf Sebepleri Davacı vekili; fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil alacakları bakımından davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, harç tamamlama ile artırılan kısım yönünden zamanaşımının söz konusu olmadığını, 08.12.2014-27.10.2015 tarihleri arasındaki çalışma dönemi için fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil çalışma hesabının yapılmamasının hukuka aykırı olduğunu, davalıların yurt dışındaki tüm şantiyelerinde aynı şekilde çalışma yapıldığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalı Tarafın İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili, davacının Rusya'da kurulu bulunan ......Şirketinin işçisi olduğunu ve ...Holding AŞ'ye husumet yöneltilemeyeceğini, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 27 nci maddesi uyarınca uygulanması gereken hukukun Rusya hukuku olması gerektiğini, ücretin hatalı tespit edildiğini, davacının belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığından kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını, ücreti brüte çevrilirken hata yapıldığını, çalışma süresinin hatalı belirlendiğini, kıdem tazminatının döviz olarak talep edilemeyeceğini, tanıklar tarafından işverene karşı dava açıldığını,

davacının fazla çalışmalarının tanıkla ispat edilemeyeceğini ve alacakların zamanaşımına uğradığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile ayrı ayrı istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 04.11.2020 tarihli ve 2020/2368 Esas, 2020/2381 Karar sayılı kararıyla; davalılar vekillerinin istinaf başvurularının ise esastan reddine karar verilmiş, ıslah zamanaşımının dikkate alınmasının hatalı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilerek İlk Derece Mahkemesi kararı ortadan kaldırılmış ve davanın esası hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 25.03.2021 tarihli ve 2021/1360 Esas, 2021/7000 Karar sayılı kararı ile özetle İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemelerince iddia gibi davacının 2.000,00 USD net aylık ücret ile çalıştığının kabul edildiği, kabul edilen ücret miktarının davacı tanıklarının davacının aldığını beyan ettikleri ücreti aştığı, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden İlk Derece Mahkemesine sunulan işçi imzalı puantaj içerir ücret bordroları değerlendirilmeden karar verildiği,

davalı tarafça ibraz edilen bu belgelere karşı davacıdan diyecekleri de sorulduktan sonra dava dilekçesinde ileri sürülen hususlar, savunma, puantaj içerir bu ücret bordroları, banka kayıtları, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek aylık ücretin belirlenmesi gerektiği, 6100 sayılı Kanun'un "Dürüstlük kuralına aykırılık sebebiyle yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 327 nci maddesi de gözetilerek karar verilmesi gerektiği gerekçeleriyle karar bozularak dosya kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyaya sunulan puantaj ve ücret bordrosu kayıtlarının davacı asılın 21.12.2021 tarihli duruşmadaki beyanları doğrultusunda dikkate alınarak bilirkişiden ek rapor alındığı, davacının sunulan belgeler ve tanık beyanları ortalaması dikkate alındığında aylık 1.650,00 USD ücret aldığının kabulü ile yapılan alacak hesabında brüt olmak üzere 3.683,39 USD kıdem tazminatı, 2.635,50 USD ihbar tazminatı, 6.011,51 USD fazla çalışma ücreti, 1.334,03 USD hafta tatili ücreti ve 426,46 USD ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili; davacının Rusya'da kurulu bulunan ......Şirketinin işçisi olduğunu, ...Holding A.Ş.'ye husumet yöneltilemeyeceğini, 5718 sayılı Kanun'un 27 nci maddesi uyarınca uygulanması gereken hukukun Rusya hukuku olması gerektiğini, ücretin hatalı tespit edildiğini, davacının belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığından kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını, ücreti brüte çevrilirken hata yapıldığını, çalışma süresinin hatalı belirlendiğini, kıdem tazminatının döviz olarak talep edilemeyeceğini, tanıklar tarafından işverene karşı dava açıldığını, davacının fazla çalışmalarının tanıkla ispat edilemeyeceğini ve alacakların zamanaşımına uğradığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile ayrı ayrı temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, bozma kapsamına göre işçinin ücret miktarının doğru belirlenip belirlenmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32 nci maddesi.

3. Değerlendirme Dosyaya sunulan puantaj ve ücret bordrosu kayıtlarının davacı asılın 21.12.2021 tarihli duruşmadaki beyanları doğrultusunda dikkate alınarak bilirkişiden ek rapor alındığı, davacının aylık 1.650,00 USD ücret aldığı kabulünün dosya kapsamına uygun olduğu, davalıların ücrete yönelik temyiz itirazları dışındaki itirazlarının Dairemizin 25.03.2021 tarihli ve 2021/1360 Esas, 2021/7000 Karar sayılı bozma kararı kapsamı dışında bırakılarak kesinleştiği ve bozma kapsamı dışında kalan hususlar yönünden davacı yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu anlaşıldığından davalıların temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan sebeplerle;

A. Davacı Temyizi Yönünden

Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

B. Davalı Temyizi Yönünden

Uyulan bozma kararı gereğince tesis edilmiş Bölge Adliye Mahkemesi kararında hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik olmamasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre davalıların yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

T.H.