Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2022/5448 K.2022/5839

Taraflar arasındaki disiplin cezasının hukuka aykırılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığına bağlı Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Trakya Yük Tevzi İşletme Müdürlüğünde ( ... ) 2005 yılından itibaren görev yaptığını, 2005 yılından bugüne kadar işyerlerinde örgütlü olan Enerji Bir-Sen üyesi olduğunu, 25.11.2018 tarihli ve 51 numaralı karar ile yapılan görev dağılımında ... şube başkanı olarak görev yaptığını,

davalı Sendika Disiplin Kurulunun almış olduğu kınama ve 1 yıl süre ile yöneticilik görevinden geçici uzaklaştırma kararlarının uygulanması sebebi ile Sendika Yönetim Kurulu üyesi olması nedeniyle sahip olduğu hakların kullandırılmasından mahrum bırakıldığını ve bu kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararların yürütülmesinin durdurulmasına ve iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının başkanı olduğu şubenin genel merkez eliyle kontrol ettirilmesinin yasal mevzuata aykırı olmadığını, Sendikanın tüzük ve ilgili yönetmeliklerde genel merkezin denetleme işini yaptırabileceğinin hüküm altına alındığını, söz konusu denetimin tamamen ilgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde gerçekleştirildiğini, davacının hukuka aykırı bir denetim gerçekleştirildiği iddiası ile ilgili herhangi bir gerekçelendirme veya vakıa ileri sürmediğini, Sendikanın Denetleme Kurulu Yönetmeliği'nin 9 uncu maddesinde bu hususun hüküm altına alındığını,

denetim ve bu denetim sonucunda elde edilen bulgulara dayanılarak davacının Disiplin Kuruluna sevk edilmesi sürecinin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirildiğini, davacıya verilmiş olan kınama ve yöneticilik görevinden geçici uzaklaştırma cezalarının, bu cezaları vermeye yetkili organ aracılığıyla verildiğini savunarak davanın Mahkemenin yetkisizliği sebebiyle usulden, esasa girilmeye karar verilmesi hâlinde ise esastan reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"... dosyada bulunan Enerji, Sanayi ve Madencilik Hizmetleri Çalışanları Birliği Sendikası'nın 2019 tarihli Sendika Tüzüğü'nün Disiplin Cezaları ile ilgili 32. Maddesinin 1. Fıkrasında, disiplin cezalarının tahdidi belirtildiği, aynı maddenin devam eden paragrafında üyelikten çıkarma cezası hariç diğer disiplin cezalarının Genel Yönetim Kurulu tarafından verileceğinin düzenlendiği, 32. maddenin 2. fıkrasında; "...aynı fiili işleyenler hakkında farklı cezaya hükmedilemez..." maddesinin yer aldığı, 6. fıkrasında ise "Savunma hakkı tanınmadan ceza verilemez.

Savunma süresi, ilgiliye yazılı savunma hakkına ilişkin tebliğin yapıldığı tarihten itibaren on gündür." maddesinin yer aldığı, dosyada mevcut davaya konu Enerji Bir-Sen Genel Merkez Disiplin Kurulu Başkanlığı'nın 01.08.2019 tarih MSK 10 ESB 35/1575 sayılı Disiplin Kurulu Kararı başlıklı yazısında, davacıyla ilgili olarak "Sendika Disiplin Yönetmeliği'nin Madde 29-g bendi gereğince 1 (bir) yıl boyunca "Yöneticilik Görevinden Geçici Uzaklaştırma" cezası ile cezalandırılmış bulunmaktasınız" denildiği, aynı kararda itiraz merciinin Sendika Genel Merkez Yönetim Kurulu olduğu ve itiraz süresinin belirtildiği,

ancak mahkememizce yukarıda anılan sendika tüzüğü gereği "Yöneticilik Görevinden Geçici Uzaklaştırma" disiplin cezasının Sendika Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından verilebileceğinin tespit edildiği, yine söz konusu ceza ile ilgili Enerji Bir-Sen Sendika Disiplin Yönetmeliği'nin 12. Maddesinde.

Genel Merkez Disiplin Kurulunun tüzükte gösterilen cezaları verebileceğinin karar altına alındığı, bu cezaların "uyarma ve kınama" cezaları olduğu, 19. Maddesinde savunma alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği ve savunma hakkının 10 gün olduğunun karar altına alındığı, dosya kapsamında davacı üyenin Yöneticilik Görevinden Geçici Uzaklaştırma Cezası ile cezalandırılmasına gerekçe olarak gösterilen "Sendikanın mali açıdan zarar görmesine neden olacak kasıtlı davranışlarda bulunması" (Enerji Bir-Sen Sendika Disiplin Yönetmeliği'nin 29. Maddesinin 2-g) iddiasına yönelik de bir savunma bulunmadığı,

savunma vermek üzere 7 günlük sürenin verildiği görülerek; yukarıda açıklanan gerekçelerle; ilgili karar ile sendika tüzüğü arasında aykırılıklar bulunduğu..." gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece, yetkisiz olan ... ... 30. İş Mahkemesinin yürütmenin durdurulması kararı doğrultusunda, hatta birebir aynı cümleler kullanılarak dava üzerinde gerekli hassasiyet ve araştırma yapmadan hüküm verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, davacıya verilen cezaların, bu cezaları vermeye yetkili organlar aracılığıyla verilmiş olup bu hususta mevzuata aykırılık bulunmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... ilgili kararların iptal gerekçesi dosya kapsamı ve yasal mevzuat ile uyumlu olup her ne kadar davalı tarafından kararın yetkisiz olan ... ... 30. İş Mahkemesi'nin yürütmenin durdurulması kararı doğrultusunda verildiği, bu durumun hukuka aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmüş ise de yürütmenin durdurulması kararının aynı davada verilmiş olması nedeniyle, karar gerekçesi somut uyuşmazlık yönünden de geçerlidir. ..." gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacıya verilen cezaların bu cezaları vermeye yetkili Sendika organları aracılığıyla tesis edildiğini ve mevzuata aykırılık bulunmadığını, davacının sendika genel merkez yönetiminde yer almak için mevcut yönetim ile bir seçim yarışına girmiş ve bu yarışı kaybetmiş olduğundan eldeki davada kötüniyetli bir şekilde hareket ettiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Enerji Bir-Sen Sendikası Genel Merkez Disiplin Kurulu Başkanlığının yöneticilik görevinden geçici uzaklaştırma ve kınama kararının iptali talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Enerji Bir-Sen Sendikasının disipline ilişkin Tüzük ve Yönetmelik hükümleridir.

3. Değerlendirme Uyuşmazlık konusu disiplin cezalarının, davalı Sendikanın mevzuatı ile (tüzük ve yönetmelik) disiplin cezasına hasren belirlenen ilke, usul ve esaslara uygun tesis edilmediğinin derece mahkemelerince ortaya konulduğu, davacının iddiasını somut bilgi ve belgelerle temellendirdiği gibi davalının kötüniyet savunmasının esaslı delillerle ispatlanamadığının anlaşılmasına göre davalının temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,