Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2022/9298 K.2022/11252

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. vekili ile davalı ... Ltd.Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalıların istinaf başvurusunun ayrı ayrı reddine, resen yapılan inceleme sonucu arabuluculuk ücreti yönünden İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı asıl işveren ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'de 05.12.2001 tarihinde işe başlamış olmasına rağmen alt işverenin işçisi olarak gösterildiğini, sayaç okuma görevi ile çalıştığını, müvekkilinin ... sözleşmesini emekliliğe hak kazanması sebebiyle ve diğer haklı nedenlerle 01.10.2018 tarihinde feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, ulusal ... ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti, ücret, yıllık izin ücreti alacaklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin geçtiğini, davalı ile diğer şirketler arasında alt işverenlik ilişkisi olmadığından davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, işe alınma ve çıkarılmada yüklenici firmanın söz sahibi olduğunu, davacının yüklenici firma çalışanı olduğunu, davacının diğer davalı nezdinde çalıştığını ve işçilik alacaklarından kendilerinin sorumlu olmadığını, imzalanan sözleşmelerin anahtar teslim sözleşme olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı ... Ltd.Şti. cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlar ve alınan bilirkişi raporuna dayanılarak davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğu, davacının alacaklarından her iki davalının müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, getirilen Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarından davacının çıkışının 01.10.2018 tarihinde kod:08 (emeklilik nedeniyle fesih) olarak bildirildiğinin anlaşıldığı, davacının kıdem tazminatına hak kazandığı, davacının kullandığı 39 gün yıllık izinin mahsubuyla bakiye 261 gün yıllık ücretli izin hakkının bulunduğu, karşılığının ödenmediği,

tanık beyanlarına göre davacının ayda bir pazar hafta tatili ücretinin ve Mayıs-Ekim ayının arasındaki dinî bayramlar dışında ulusal ... ve genel tatil günlerinde çalıştığı ve karşılığının ödenmediği, davacının 08.00-18.00 saatleri arasında Cumartesi günü dahil haftanın 6 günü çalıştığı ve ara dinlenmeler düşüldüğünde haftalık ortalama 6 saatlik fazla çalışmasının olduğu ve karşılığının ödendiğinin ispatlanamadığı, davacının 2013 yılına kadar asgari ücretin %40 fazlası ücretle çalışmasına rağmen 2013 yılından itibaren ücretinin davacının rızası alınmadan düşürüldüğü, sunulan bordroların bunu doğruladığı,

davacının ödenmeyen asgari ücretin %40 fazlası üzerinden bakiye ücret alacağının tespit edildiği, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal ... ve genel tatil ücreti alacağından %30 indirim yapıldığı belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Elektrik A.Ş. vekili ve davalı ... Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... Elektrik A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davalı Şirket ile davacının işvereni olan yükleniciler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, ihale makamı konumunda olduğunu, yüklenici firma personeli kayıtlarının davalı Şirket tarafından tutulmadığını, ücret bordrolarının da hazırlanmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini, zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden taleplerinin dikkate alınmadığını, tanıkların beyanlarının esas alınarak hesaplama yapılıp buna göre hüküm kurulmuş olmasının hukuka aykırı olduğunu, fazla çalışma ücretinin ispatı konusunda işyeri kayıtlarının delil niteliğinde olduğunu, bilirkişi hesabının hatalı olduğunu ve hükme esas alınmaması gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

2.Davalı ... Ltd. Şti. vekili, davacının kısmi dava açtığını ve alacakların zamanaşımına uğradığını, ... sözleşmesi davacı tarafça haksız feshedildiğinden iddia edilen işçilik alacaklarının doğmadığını, Mahkemece hükme elverişli olmayan bilirkişi raporuna göre karar verildiğini, kararın hatalı olduğunu ifade ederek hükmün kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... İstinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve dosya kapsamına göre yapılan incelemede, dava konusu alacaklara hükmedilmesinde hatalı bir yön bulunmadığı, yapılan hesaplamaların dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından davalıların istinaf itirazlarının reddine karar verilmesi gerektiği,

Ancak dosya kapsamında re'sen yapılan inceleme sonucu.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi, 7036 sayılı Kanun'un 3. madde 14-16. fıkralarda; tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarının Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin yargılama giderlerinden sayılacağı, yine bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderlerin anlaşmaya varılamaması halinde ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacağı düzenlendiği halde,

ilk derece mahkemesince Devlet bütçesinden karşılanan zorunlu arabuluculuk ücreti ile ilgili bir karar verilmemesi hatalıdır. Bu nedenle kararda re'sen düzeltim yapılması gerektiği..." gerekçesiyle davalıların ayrı ayrı istinaf başvurusunun reddine resen yapılan inceleme sonucu arabuluculuk ücreti yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Elektrik A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Elektrik A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, ulusal ... ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti, ücret ve yıllık izin ücreti alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı, bu alacaklardan davalı ... Elektrik A.Ş.'nin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususundadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Mülga 1475 sayılı ... Kanunu'nun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (5) inci bendi, 4857 sayılı ... Kanunu'nun 2 nci maddesinin altıncı fıkrası, 32, 41, 46, 47 ve 57 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR