Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2022/9356 K.2022/12692

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi.

Davalı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 18.10.2022 Salı günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davalı vekili Avukat ... ile davacı vekili Avukat ...geldiler.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı Şirketin yurt dışı projelerinde 02.02.2015-19.03.2018 arası havacılık sistemleri proje sorumlusu olarak çalıştığını, ... sözleşmesinin 19.03.2018 tarihinde davalı Şirket tarafından tek taraflı olarak feshedildiğini, davacının haftanın altı günü 07.00-21.00 saatleri arası çalıştığını, şantiyelerin resmî açılışlarından önceki üç ay 07.00-00.00 saatleri arasında çalışıldığını, bu çalışma dönemlerinde hafta sonu olan pazar günleri hiç tatil yapılmadığını, normalde ayda iki pazar 07.00-17.00 arasında normal mesai gibi tam zamanlı olarak çalıştığını, ...

Bayramı'nda bir gün, Kurban Bayramı'nda ise iki gün tatil verildiğini, ücretinin net 4.000,00 ... doları (USD) olduğunu, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal ... genel tatil ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek ihbar tazminatı ile fazla çalışma, hafta tatili, ulusal ... ve genel tatil ücreti ile ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının çalışmasının yurt dışında gerçekleştiğini ve gelir vergisi ile damga vergisinden muaf olduğunu, bu sebeple davacının net ücreti ile brüt ücretinin aynı olduğunu, davacının havacılık sistemleri proje sorumlusu olarak görev yaptığını, sonrasında ise yolcu köprü sistemleri şefi olarak son aylık 2.222,00 USD ücret ile 02.02.2015-19.03.2018 tarihleri arasında çalıştığını, tüm ödemelerin davacının banka hesabına yapıldığını, fazla çalışmaların ücretlerinin de davacı tarafa ödendiğini, davacının ihbar tazminatının da ödendiğini,

işyerinde çalışmanın 08.00-18.00 arası olduğunu, davacının fazla çalışma iddialarının yerinde olmadığını ve davacının hafta tatili ile ulusal ... ve genel tatil günlerinde çalışma iddialarının yerinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...... sözleşmesinin kıdem ve ihbar tazminatı gerektirmeyecek şekilde sona erdiği hususunda ispat yükü davalı işverende olup; somut uyuşmazlıkta ... akdinin sonlanmasıyla davacıya bir kısım tazminat ödemesi yapılmış olup davacının ... akdinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığından mahkememizce benimsenen bilirkişi raporunda hesaplanan miktar doğrultusunda bakiye ihbar tazminatına hükmedilmiştir.

...Somut uyuşmazlıkta davacının ve tanıkların örtüşen beyanlarına göre ayrıntısı mahkememizce benimsenen bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere genel mesai düzeninde davacının haftalık ortalama 15 saat fazla çalışma yaptığı, sunulan puantaj kayıtları, e-mail yazışmaları ile tanıkların beyanı birlikte değerlendirildiğinde davacının mahkememizce benimsenen bilirkişi raporunda tespit olunan ulusal ... genel tatil günlerinde çalıştığı, yine ayda iki hafta tatili gününde çalıştığı bu itibarla fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal ... genel tatil ücretine hak kazandığı kanaatiyle,

mahkememizce benimsenen bilirkişi tarafından hazırlanan fazla mesai alacağı yönünden 1. Seçenek hesaplamalarına, hafta tatili ve genel tatil ücreti alacağına hükmedilmiştir. Bu çalışmaların salt belgeye dayanmaması, tanık anlatımlarına dayanması hastalık, mazeret ve raporlu olunan günlerde çalışılamaması hususları dikkate alınarak bu alacaklardan takdiren % 30 oranında hakkaniyet indirimi yapılmıştır.

...Somut uyuşmazlıkta davalı işveren tarafından, davacıya banka aracılığıyla yapılan ödemeler dikkate alınarak mahkememizce benimsenen bilirkişi raporunda belirtilen miktar doğrultusunda ödenmeyen ücret alacağı bulunduğundan bu bedelin ödenmesine karar verilmiştir.. .." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davanın belirsiz alacak olarak açılamayacağını, ücret tespitinin hatalı olduğunu, ihbar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal ... ve genel tatil alacaklarında yapılan hesaplamaların hatalı olduğunu, pazar ve tatil günlerine denk gelen genel tatil günlerinin dışlanmadığını, davacı ile menfaat birliği içinde olan tanık beyanlarına göre karar verildiğini, yapılan indiriminin yetersiz olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...Maaş araştırması, tanık beyanları emsal dosya banka kayıtları davacının yaptığı ... göz önüne alınarak ilk derece Mahkemesince davacının aylık net ücretinin 4.000,00 ... Doları olarak kabul edilmesi doğru ve yerindedir.

Bu itibar ile fark ihbar tazminatı takdirinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Tanık beyanlarının diğer emsal dosyalar ve dosyadaki bilgi ve belgeler ile birlikte değerlendirildiği, bilirkişi tarafından yapılan tespitlerin yerinde olduğu, davacının izinli olduğu dönemlerin, ayrıca hafta tatiline denk gelen genel tatil günlerinin dışlanarak hesaplama yapıldığı bu yöndeki istinaf itirazlarının yerinde olmadığı,

Dosya kapsamından davacının ayda 2 hafta tatilinde çalıştığı anlaşıldığından hafta tatili alacağı talebine yönelik istinafın yersiz olduğu,

Davacının ... Bayramı'nda bir gün Kurban bayramında iki gün yılbaşında 1 gün dinlenip, diğer genel tatillerde çalıştığı anlaşıldığından genel tatil ücreti ne hükmedilmesinin yerinde olduğu ve ilk derece Mahkemesince hakkaniyet indirimi yapıldığı, yapılan hakkaniyet indiriminin hakkın özüne zarar vermeyecek ölçüde ve oluşa uygun olduğu anlaşılmakla ..." gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; somut uyuşmazlıkta ... hukukunun uygulanması gerektiğini, davanın belirsiz alacak olarak açılamayacağını, ıslah talebine karşı ileri sürülen zamanaşımı def'inin dikkate alınması gerektiğini, ücret tespitinin hatalı olduğunu, ihbar tazminatı yönünden davacının talebini aşar şekilde karar verildiğini, fazla çalışmaların ödendiğini, davacı ile menfaat birliği içinde olan tanık beyanlarına göre karar verildiğini ve yapılan indiriminin yetersiz olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Taraflar arasında, davacının fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal ... ve genel tatil ücreti alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı, hak kazanmışsa alacakların hesabı ve karşılığının ödenip ödenmediği ile hüküm altına alınması gereken ihbar tazminatının miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 2, 27, 40 ve 44 üncü maddeleri.

3. 6100 sayılı Kanun'un "Taleple bağlılık ilkesi" kenar başlıklı 26 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

"Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir."

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir

2. Dava dilekçesinde, ihbar tazminatının bir kısmının davalı işveren tarafından ödendiği ve davacının bakiye 2.944,93 USD ihbar tazminatının kaldığı belirtilmiştir. Bu beyanın davacı tarafı bağlayacağı gözetilmeden belirtilen miktarı aşacak şekilde hesaplanan 3.814,08 USD ihbar tazminatının hüküm altına alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR