Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/10520 K.2023/13608

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekili tarafından temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 03.10.2023 Salı günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davalı vekili Avukat ... İstemi ... ile davacı vekili Avukat .... geldiler,

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işverene ait yurt dışında bulunan şantiyelerinde 05.04.2014-30.08.2015 tarihleri arasında demirci ustası olarak kesintisiz en son 2.100,00 USD karşılığında çalıştığını, aylık ücretinin tamamının elden ödendiğini, ... sözleşmesinin hiçbir gerekçe gösterilmeksizin davalı işverence feshedildiğini, davacının haftanm yedi günü 07.00-19.00 saatleri arasında çalıştığını, ... yoğunluğuna göre 19.00 dan aşağı olmamak üzere 23.00'a kadar da çalışmasının olduğunu, davacının sadece ayda bir gün tatil yaptığını belirterek kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili, ... bayram ve genel tatil ile yıllık izin alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının davalı işyerinde çalışmadığını,davacının tüm emek ve fazla çalışmasını davalıya hasretmediğini, başka şantiyelerde de çalıştığını, Suudi Arabistan'da Cuma günü resmî tatil olduğunu, Ramazan ve Kurban Bayramında sadece bir gün tatil olduğunu, Hicri ve Miladi yeni yıl takvimlerinde de çalışma olduğunu, herhangi bir tatil söz konusu olmadığını, ancak işçilerin 1 Ocak tarihinde çalıştırılmadığını, davacının yıllık izin ücretinin çalıştığı ülkenin kanuna göre düzenleneceğini, davacının hiç izin kullanmadan çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu bu sebeple yurda giriş çıkış kayıtlarının celbinin gerektiğini, davacının fazla çalışma yapmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.07.2020 tarihli 2018/680 Esas 2020/384 Karar sayılı kararı ile; ... sözleşmesinin davalı işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın ... taraflı olarak feshedilmesi nedeniyle davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, davacının çalıştığı döneme ait ödenmeyen ... bayram ve genel tatil, hafta tatil ve fazla çalışma alacakları ile yıllık izin ücretlerinin bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi 26.11.2020 tarihli 2020/2157 Esas, 2020/1940 Karar sayılı kararı ile; davacının asıl işveren davalıya ait yurt dışı şantiyesinde demirci ustası olarak çalıştığı, buna göre asıl işveren davalıdan işi alan ihbar olunan ... Mühendislik Taah. Hiz.

AŞ ile davalı şirket arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, davacının ... sözleşmesinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmayacak şekilde sonlandığının davalı tarafça ispatlanamadığı, davacının fazla çalışma yaptığı, hafta tatilinde çalıştığı, bayram ve genel tatil günleri çalışma yaptığına dair ispat külfetini yerine getirdiği, yurt dışı giriş çıkış kayıtlarının ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hesabında gözetildiği, fazla çalışma ve hafta tatili alacakları içinse indirim yapılarak karar verildiği,

sadece yurt dışı giriş çıkış kayıtlarının yıllık iznin kullanıldığına dair delil olamayacağı, davalı vekilince yıllık iznin kullandırıldığının yazılı bir belge ile ispatlanamadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 13.04.2021 tarihli ve 2021/2417 Esas, 2021/8019 Karar sayılı ilâmı ile; davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile davacının davalı şirketin yurt dışındaki şantiyesinde çalıştığı, sadece yurt dışı çalışması bakımından fazla çalışma, hafta tatili, ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hesaplanması gerekli iken davacının ...'de bulunduğu dönemlerin dikkate alınmamasının hatalı olduğu,

davalının davacının ...'de bulunduğu dönemlerde izin kullandığı savunması karşısında, yurda giriş ve çıkış kayıtlarına göre ...’de bulunan zamanların yıllık izne mi yoksa ücretsiz izne mi dayalı olduğu araştırılarak yıllık izne dayalı ise bunun yıllık izin ücretinin hesabında, ücretsiz izne dayalı ise davacının kıdem tazminatına esas hizmet süresinde dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. Yargıtay bozma ilâmı doğrultusunda yapılan yargılama sonunda davacının davalı şirkete ait işyerinde 16.08.2014-29.08.2015 tarihleri arasında çalıştığı, davacının işbu çalışmasında 16.08.2014-10.02.2015 tarihleri arasında yurt dışında olduğu ve 05.03.2015-29.08.2015 tarihleri arasında ikinci kez yurt dışında bulunduğu,

davalı işverenin davacının ...'de bulunduğu 11.02.2015- 04.03.2015 tarihleri için davalının ödeme belgesi ibraz edememesi karşısında bu dönemde ücretsiz izinde olduğunun kabulü ile 16.08.2014-10.02.2015 tarihleri arasında 5 ay, 25 gün çalıştığı ve 05.03.2015-29.08.2015 tarihleri arasında 5 ay, 25 gün çalıştığı, toplam çalışmasının 11 ay 20 gün olduğu, fesih tarihindeki aylık ücretinin ise net 6.141,04 TL (2.100,00 USD ) olduğu, ... sözleşmesinin davalı işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın ... taraflı olarak feshedilmesi nedeniyle davacı işçinin ihbar tazminatına hak kazandığı,

çalışma süresinin bir yılın altına olması nedeniyle davacının kıdem tazminatı talebinin yerinde olmadığı ve çalışma süresinin bir yılın altında olması nedeniyle yıllık izin alacağı talebinin de reddinin gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacının müvekkili davalı Şirket çalışanı olmadığını, imzalı ücret bordrolarına göre davacının fazla çalışma, hafta tatili, ... bayram ve genel tatil ücretlerinin ödendiğinin sabit olduğunu, davacının ücret miktarının hatalı tespit edildiğini, davacı tanığının beyanlarına itibar edilemeyeceğini, mutad işyeri hukukunun uygulanması gerektiğini, davacının belirttiği çalışma saatlerinin çalışan ülkenin iklim şartları dikkate alındığında hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, hafta tatili günlerinde çalışma yapılmadığını, Ramazan ve Kurban Bayramlarının ilk gününün tatil olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyetine ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; ücretin miktarı ile fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ispatı ve hesaplanması noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 sayılı ... Kanunu'nun 32, 41, 44, 46, 47 ve 63 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacı yararına takdir edilen 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin ve aşağıda yazılı temyiz giderinin davalı tarafa yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,