Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/10641 K.2023/9635

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı asılın davalı işyerinde 20.03.2015-31.05.2016 tarihleri arasında satış müdürü olarak çalıştığını, 24.05.2016 tarihli istifa dilekçesi ile işverene işten ayrılmak istediğini ve ihbar süresinin sonuna kadar çalışacağını bildirdiğini; ancak davalı işverenin 01.....2016 tarihinde davacının işten ayrılmasını talep ettiğini ve davacı asıla ihbar tazminatı tutarını mahsup ettiğini bildirerek işçilik alacakları karşılığında bir miktar ödeme yaptığını, davacı asılın davalı işverenden satmış olduğu araç başına prim aldığını, ayrıca satılan araç başına ...

Kamyon ve Otobüs Tic. AŞ ve ...

Finanstan prim ödendiğini; ancak davalı işverenin bu primleri davacıya ödemediğini, davacı asılın fazla çalışma yaptığını ancak karşılığının ödenmediğini, bordrolarda gözüken fazla çalışma ödemelerinin gerçeği yansıtmadığını, ödenenden daha fazla yıllık ücretli izin alacağı bulunduğunu ileri sürerek haksız olarak işverence kesilen ihbar tazminatı tutarı ile prim ücreti, fazla çalışma ve yıllık ücretli izin alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının ... yetkili olarak çalıştığını, çalışma süresini, seyahatlerini ve izinlerini ... başına herhangi bir makamdan ... almaksızın belirlediğini, ... sözleşmesini 24.05.2016 tarihli istifa dilekçesi ile 31.05.2016 tarihinden geçerli olacak şekilde sonlandırdığını, kıdem süresine göre ihbar süresi dört hafta olmasına karşın davacının sadece altı ... ihbar öneli verdiğini, davacının çok istisnai zamanlarda şehir dışına çıktığı bir iki günlük ... seyahatlerinde yaptığı fazla çalışma ücretinin bordroda gösterilerek ödendiğini, prim ödemesine yönelik işyeri uygulaması bulunmadığını,

davacının satış ve pazarlama personeli olarak değil genel müdür sıfatı ile çalıştığını ve doğrudan satış yapmadığından bir kabul anlamına gelmemek kaydıyla prime hak kazanamayacağını, kullanmadığı yıllık ücretli izninin de bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 01.08.2019 tarihli ve 2016/612 Esas, 2019/398 Karar sayılı kararıyla; ... sözleşmesinin davacı tarafından feshedildiği, ödenmeyen yıllık ücretli izin alacağının bulunmadığı, davacı tarafça dosyaya ibraz edilen prim ödemelerine ilişkin dokümanın denetimsiz olduğu, banka kayıtlarının tetkikinde bordrolardaki ödemeler haricinde ek olarak herhangi bir prim ödemesinin varlığının tespit olunmadığı, dosyaya sunulan ücret bordrolarında prime ilişkin herhangi bir tahakkukun yer almadığı, primin hesaplanmasında tam olarak hangi kıstasın uygulanacağına ve primin ödendiğine yönelik bir açıklama ve delil bulunmadığı,

davacının imzalı ücret bordrosunda tahakkuk edenin üzerinde fazla çalışma yapıldığını aynı mahiyette yazılı delil ile ispatlayamadığı, denetimsiz seyahat masraf çizelgelerine itibar olunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

...

Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 28.02.2022 tarihli ve 2019/4041 Esas, 2022/368 Karar sayılı kararıyla; ... sözleşmesini kendisi sonlandıran davacının ihbar tazminatı talep edemeyeceği, dosyaya sunulan işyeri kayıtları arasında prim ödendiğine ilişkin herhangi bir verinin bulunmaması, primin hesaplanmasında hangi esasların göz önüne alınacağı hususunda yeterli bir veri ve delilin mevcut olmaması sebebiyle prim ücreti talebinin reddinin usul ve kanuna uygun olduğu, imzalı ücret bordrolarında belirtilenden daha fazla çalışma yapıldığının kanıtlanamadığı,

yıllık ücretli izin belgelerine göre davacının dokuz ... izin kullandığı ve işverence yapılan yıllık ücretli izin ödemesinin ise bakiye beş günlük yıllık ücretli izin alacağını karşıladığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 09.05.2022 tarihli ve 2022/5190 Esas, 2022/5671 Karar sayılı ilâmıyla; davacının ihbar tazminatı talebinin reddinin sonucu itibarıyla doğru olduğu, davacıya ait ücret bordrolarında bordro hilesi bulunduğu, bordrodaki fazla çalışma ücreti tahakkuk miktarları hiç dikkate alınmadan sonuca gidilmesi gerektiği, davacının aylık net ... ücretinin 2015 yılında 6.090,11 TL, 2016 yılında ise 6.523,54 TL olduğunun kabulü gerektiği, dosyada dinlenen tanık beyanları yan deliller ile birlikte değerlendirilerek davacının fazla çalışma alacağının satışa bağlı prim ile çalışan bir işçi olduğu da gözetilerek hesaplanması gerektiği,

davacının prim alacağının reddinin hatalı olduğu ve davacının bakiye yıllık izin ücreti alacağının ... ücrete göre yeniden hesaplanması gerektiği gerekçeleriyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uygun şekilde yapılan hesaplama doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının işçi olmadığını, ...'da satışa yetkili satış müdürü olarak çalıştığını, çalışma saatlerini kendisinin belirlediğini, tanıkların davacı ile menfaat birliği içinde olduklarını, fazla çalışma alacağına hak kazanmadığını, prim hesaplamasının hatalı olduğunu, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarının reddi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının aylık ücretinin miktarı ile buna bağlı olarak yıllık ücretli izin ve fazla çalışma ücreti alacaklarının hesabına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 4857 sayılı ... Kanunu'nun 32, 37, 41, 53 ve 59 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz gideninin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,