Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/134 K.2023/3181

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesinin 28.05.2019 tarihli ve 2018/285 Esas, 2019/455 Karar sayılı kararı, Bölge Adliye Mahkemesinin 20.05.2021 tarihli ve 2019/2511 Esas, 2021/887 Karar sayılı kararı ile taraf vekillerinin istinafı üzerine kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde 01.05.2011-13.07.2015 tarihleri arasında kesintisiz şekilde haberleşme tesisatı bakım ve onarımcısı olarak en son net 2.760,00 TL ücretle çalıştığını, sigortasının 03.05.2011 tarihinde başlatıldığını, primlerinin gerçek ücreti üzerinden yatırılmadığını, ... sağlığı ve güvenliği bahane edilerek müvekkilinin ... sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini, 10.08.2015 tarihinde müvekkilinin banka hesabına 19.663,60 TL kıdem ve ihbar tazminatı açıklaması ile ödeme yapıldığını,

davacının 7/24 davalı Şirket tarafından kendisine ulaşılabilir şekilde herhangi bir çalışma saatine tâbi olmadan, hafta tatili kullanmadan çalıştığını ve karşılığı ücretlerinin ödenmediğini, ... bayram ve genel tatil günlerinde de çalıştığını, karşılığı ücretlerin ödenmediğini, davalı işveren tarafından bir öğün yemek verildiğini ve müvekkiline araç tahsis edildiğini ileri sürerek fark kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma ve ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davalı Şirket kayıtlarının düzgün ve gerçeğe uygun olduğunu, ücretinin bordroda gözüken ücret olduğunu, davacının kişisel koruyucu donanımlarını kullanmadığı ve ... öncesi tehlike analiz formunu doldurmadığı gerekçeleriyle ... sözleşmesinin feshedildiğini, müvekkili işveren tarafından davacıya 19.663,60 TL kıdem ve ihbar tazminatı ödemesi yapıldığını, arıza bakım personeli olarak kendisine tahsis edilen araç ile sadece arıza bakım işi olduğu zaman çalıştığını, davalı Şirkette vardiyalı çalışma yapıldığını,

davacının vardiyası olduğunda arıza çıkarsa çalıştığını, arıza olmadığı takdirde evinde olduğunu ve boş zamanını istediği gibi değerlendirdiğini, davacının ... bayram ve genel tatil günlerinde çalışmadığını, eğer çalışırsa ücretinin ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının son aylık brüt ücretinin ...

İstatistik Kurumu (...) verileri doğrultusunda brüt 2.355,97 TL olduğu, davalı işveren tarafından yapılan kıdem ve ihbar tazminatı ödemesi dikkate alındığında davacının bakiye kıdem ve ihbar tazminatı alacağının bulunmadığı, davacının çalışma saatlerini gösterir yazılı belgelerin bulunmadığı, dinlenen tanıkların hesaplamaya esas objektif, kesin, sınırları çizilebilir çalışma saatleri bildiremediği,

buna göre davacı haftalık 45 saatlik kanuni çalışma süresinin üzerinde çalışma yaptığını kanıtlayamadığından fazla çalışma alacağının reddi gerektiği, davacı dinî bayramlar dâhil olmak üzere tüm ... bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığından bu talebin kabulü gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; davacının çalışmaya başladığı günden itibaren herhangi bir çalışma saatine tâbi tutulmadan davalı Şirket tarafından 7 gün 24 saat emir ve talimat altında kendisine ulaşılabilir şekilde, hafta tatili dahi kullandırılmadan çalıştırıldığını, davalı işverenin 3 vardiya ile çalışılması gereken işi ... vardiyada çalışan işçilere yaptırarak haksız kazanç elde ettiğini, davacının sürekli şehir dışında bulunan baz istasyonlarının arızalarının bakımına gönderildiğini,

davalı nezdindeki tüm çalışma dönemi boyunca haftalık 45 saatlik kanuni çalışma süresinin çok üstünde çalıştırılan davacının fazla çalışma yapmasına rağmen karşılığı ücretlerin hiçbir zaman ödenmediğini, bu durumun tanık beyanları ile ispatlandığını, davacının 24 saat işverenin emir ve talimatı altında olması ve saat kaç olursa olsun arıza çıktığında arıza olan bölgeye gitmesi sebebiyle işinde ve her an ... görmeye hazır bir hâlde bulunmakla beraber çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek boş geçirdiği sürelerin dahi 4857 sayılı ...

Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 66 ncı maddesine göre çalışma sürelerinden sayılacağı hususunun gözetilmediğini, davacının aylık brüt ücretinin ... verileri esas alınarak brüt 2.355,97 TL olduğunun kabul edilmesinin hatalı olduğunu, davacının son aylık net ücretinin 2.760,00 TL olduğunu, baz istasyonunda bakım ve onarımda çalışan nitelikli bir işçinin bu tutarla çalışmayacağının açık olduğunu, kıdem ve ihbar tazminatının gerçek ücret üzerinden hesaplanarak bakiye kıdem ve ihbar tazminatı alacağının kabulü gerektiğini, ... bayram ve genel tatil ücretine ilişkin kararı da kabul etmediklerini,

yol ücretinin tespitinde toplu taşıma ücretinin esas alınmasının doğru olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ... sözleşmesinin feshinden sonra davacıya yapılan ödeme nedeniyle davacının bakiye kıdem ve ihbar tazminatı alacağının bulunmadığı, ... verilerine göre tespit edilen ücret miktarının yerinde olduğu, ispatlanamayan fazla çalışma ücreti talebinin reddinin isabetli olduğu, Dairelerinin 20.05.2021 tarihli ve 2019/2511 Esas, 2021/887 Karar sayılı ortadan kaldırma kararı öncesi verilen 28.05.2019 tarihli ve 2018/285 Esas, 2019/455 Karar sayılı İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından sadece fazla çalışma ücret talebi yönünden istinaf edildiğinden davacı vekilinin yol ücretine ilişkin istinaf başvurusunun yerinde bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; yol ücreti ile ilgili istinaf talebinin reddedilmesinin hatalı olduğunu, sonuç itibarıyla esas alınan 100,00 TL yol ücretinin davacıya tahsis edilen aracın gideri olamayacağını, fazla çalışma ücretinin ispatında tanık beyanlarına yeniden başvurulması istenmişse de hâkimin davayı aydınlatma görevi gereği tanıkların tekrar dinlenmemesinin hukuka aykırı olduğunu, normal bir çalışma saati bulunmayan 7 gün 24 saat her an işe çağrılabilen davacının davalı nezdindeki tüm çalışma dönemi boyunca fazla çalışma yapmasına rağmen karşılığı olan ücretlerin ödenmediğini,

davacının yaptığı işin doğası gereği haftalık 45 saatten çok daha fazla çalıştığını, bu hususu çalışma arkadaşı olan tanıklarının doğruladığını, bu durumda işverenin emrinde hazır beklediği sürelerin de farazi çalışma süresi olarak çalışma süresinden sayılması gerektiğini, fazla çalışma ücreti talebinin reddinin hatalı olduğunu, ücret miktarının hatalı belirlendiğini, davacının son ücretinin net 2.760,00 TL olduğunu, ücret miktarının davacı tanıklarınca doğrulandığını, ... verilerinin esas alınamayacağını, ... bayram ve genel tatil ücretinin de bu nedenle düşük hesaplandığını,

bilirkişi raporuna itirazlarının gözetilmediğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacının aylık ücret miktarının tespiti ile buna bağlı olarak bakiye kıdem ve ihbar tazminatı alacağının bulunup bulunmadığı, fazla çalışma ve ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ispatı ve yol ücretinin miktarı noktalarındadır.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 190 ıncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 sayılı Kanun'un 32, 41, 44, 47, 63 ve 66 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,