Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/13727 K.2023/11864

Taraflar arasındaki işe iade davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 23.12.2015 tarihli ve 2015/33593 Esas, 2015/35551 Karar sayılı kararıyla Mahkeme kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının ... başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesince 2016/5002 Başvuru numaralı ve 23.03.2023 tarihli karar ile davacının 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın (Anayasa) 51 inci maddesinde güvence altına alınan sendika hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı doğrultusunda Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 23.12.2015 tarihli ve 2015/33593 Esas, 2015/35551 Karar sayılı kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait işyerinde işçi olarak çalıştığını, Birleşik Metal ... Sendikası üyesi olduğunu, ... sözleşmesinin davalı işveren tarafından haklı bir neden olmadan sendikal nedenlerle feshedildiğini ileri sürerek davacının işe iadesine ve sendikal tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının da aralarında olduğu işçilerin kanunsuz grev yaparak haksız bir biçimde ... yavaşlatma eylemi yaptıklarını, bu kapsamda işyerinin %30 ile %50 arasında değişen üretim kayıpları yaşadığını, davacının ... sözleşmesinin bu nedenlerle haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; işyerinde çalışan işçiler tarafından ... yavaşlatma eylemleri yapıldığı, bu eylemlere tüm işçilerin katıldığı, eylemlerin 20-25 dakika kadar sürdüğü ve bu bağlamda telafisi imkânsız zararlara yol açmadığı, işçilerin bu eylemlerinin toplu eylem hakkı kapsamında kaldığı, uluslararası sözleşmeler gözönüne alındığında demokratik nitelikte olduğu ancak tüm işçiler eyleme katılmasına rağmen sadece otuz işçinin ... sözleşmesinin sonlandırıldığı, ... sözleşmesine son verilenler yönünden işveren tarafından önceden ilan edilmiş kriterlerin bulunmadığı,

bu kişilerin neye göre seçildiğinin anlaşılamadığı, bu anlamda işverenin eşit işlem borcuna aykırı hareket ettiği, davacının ... sözleşmesinin geçerli ya da haklı nedenle feshedilmediği ancak işyerinde hâlen Sendikanın örgütlü olması ve tüm işçilerin sendikalı olması nedeniyle sendikal fesih iddiasının ispatlanamadığı gerekçeleriyle davacının işe iadesine, sendikal tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacının işe geç başlama ve ... yavaşlatma eylemlerine katıldığını, bu eylemlerin kanuna aykırı olduğunu, bu eylemler nedeniyle müvekkili Şirkette üretim kayıpları meydana geldiğini, eyleme katılan işçilerin sözlü ve yazılı olarak önceden uyarıldığını ancak kanuna aykırı eylemlere devam edildiğini bu nedenle yapılan feshin haklı nedene dayandığını belirterek Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Yargıtay Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 23.12.2015 tarihli ve 2015/33593 Esas, 2015/35551 Karar sayılı kararıyla; dava konusu işyerinde Sendikaca grev kararı alındığı ancak grev kararının Bakanlar Kurulunca ertelendiği buna rağmen davacının da içinde bulunduğu işçilerin eylemlerine devam ettiği, kanun dışı eylem sebebi ile ... sözleşmesinin feshi haklı sebebe dayansa da işveren, aynı eylemde bulunan başka işçiler hakkında eşit davranma borcuna uymadığından feshin haklı sebebe dayanmadığı, geçerli olduğu bu nedenle davacının işe iade talebinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararı ortadan kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

D. ... Başvuru

Kesinleşen karara karşı davacı taraf Anayasa Mahkemesine ... başvuruda bulunmuştur.

E. Anayasa Mahkemesi Kararı

1. Anayasa Mahkemesinin 2016/5002 başvuru numaralı ve 23.03.2023 tarihli kararında; davacının sendika hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna ve Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi kararının Anayasa'nın 51 inci maddesinde güvence altına alınan ilkelerle uyumlu olmadığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

2. Anayasa Mahkemesince, davacının Anayasa’nın 51 inci maddesinde güvence altına alınan sendika hakkının ihlal edildiğine, kararın bir örneğinin ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesine iletilmek üzere Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

F. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; ... sözleşmesinin işverence geçerli ya da haklı bir nedenle feshedilip feshedilmediği ve bu bağlamda davacının işe iadesine karar verilip verilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 4857 sayılı ... Kanunu'nun 18, 19, 20, 21 ve 25 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 23.12.2015 tarihli ve 2015/33593 Esas, 2015/35551 Karar sayılı kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Temyiz olunan Mahkeme kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,