Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/14244 K.2023/15573

Taraflar arasında görülen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi bozma kararına Mahkemece direnilmesi üzerine karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle Dairemizce yapılan inceleme sonucunda bozma kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından yapılan incelemede Mahkemece verilen direnme kararının karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere bozulmasına ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun bozma kararına uyulmasına karar verilerek yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde 29.03.2007 tarihinden itibaren silahlı özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, fazla çalışma yapılmasına onay vermediği hâlde sürekli 12 saat çalıştırıldığını, resmî tatil günlerinde izin kullandırılmadığını, 4857 sayılı ...

Kanunu’nun (4857 sayılı Kanun) gece çalışmalarının 7,5 saati aşamayacağı ve yıllık 270 saati aşan fazla çalışma yaptırılamayacağına ilişkin emredici hükümlerine aykırı davranıldığını, sigorta primlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna eksik bildirildiğini, hafta tatillerinin kullandırılmadığını, tüm bu nedenlerden dolayı müvekkilinin ... sözleşmesini ....

Noterliğinin 02.10.2015 tarihli ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkili Şirket arasında imzalanan 29.03.2007 tarihli ... sözleşmesinin 10 uncu maddesinin (d) bendinde “İşveren ve vekillerince talep edilmesi halinde fazla mesaiye kalmayı, ... bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayı, ancak kendisine tebliğ edilmedikçe kendiliğinden fazla mesai yapması halinde fazla mesai ücreti talep etmemeyi… kabul, beyan ve taahhüt etmiştir.” hükmünün olduğunu,

yine davacının imzasını taşıyan 01.01.2015 tarihli dilekçede 01.01.2015-31.12.2015 döneminde “İhtiyaç duyulması ve işverenlikçe talep edilmesi halinde fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma yapmayı kabul ediyorum.” şeklindeki beyanının yer aldığını, bu iki düzenleme ile davacının gerektiği durumlarda fazla çalışma yapmayı kabul ettiğini, tatil günlerinde çalışmasının istisnai bir durum olduğunu, davacının günlük 12 saati aşan çalışması olmadığı gibi iddia ettiği şekilde çalışma yapılmış olsa bile davacının onayı ile fazla çalışmanın yapıldığını ve karşılığının ödendiğini,

istifa ederek ... sözleşmesini feshettiğinden kıdem tazminatına hak kazanamayacağını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 31.05.2016 tarihli ve 2015/614 Esas, 2016/418 Karar sayılı ilâmı ile; davacının çalışması yıllık fazla çalışma ve gece çalışma sürelerinin yasal sınırı aşacak şekilde olduğundan ... sözleşmesini feshinin haklı nedene dayandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin ....11.2019 tarihli ve 2016/22647 Esas, 2019/20402 Karar sayılı kararı ile; dinlenen davacı tanıkları beyanlarında davacının haftanın dört günü 12 saatlik vardiyalar hâlinde çalıştırılması ve hafta tatili ile ... bayram ve genel tatil günlerinde nöbete denk gelen çalışmalar sebebi ile sosyal hayatının durma noktasına geldiğini, bu nedenle de ... sözleşmesine son verdiğini belirtmiş olup davacının da dava dilekçesinde yalnız kıdem tazminatı talebinde bulunduğu, dosya kapsamından davacının yaptığı fazla çalışmaların karşılığını alamadığının da usulune uygun olarak ispatlanamadığı,

ayrıca davacı her ne kadar yaptırılan fazla çalışma için muvafakatinin alınmadığını da iddia etmiş ise de taraflar arasında imzalanan ... sözleşmesinde işveren veya vekili tarafından talep edilmesi hâlinde fazla çalışma yapmayı, ... bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayı kabul ettiği, ayrıca düzenlenen 01.01.2015–31.12.2015 tarihleri arasını kapsayan "Fazla çalışma muvafakatnamesi" adlı belgede de davacının fazla çalışma yapmayı kabul ettiği, bu durumda davacının yalnız kanunda belirtilen saatlerin üzerinde çalışma yapıldığı iddiasının haklı fesih sebebi olarak kabul edilemeyeceği,

davacının haklı fesih iddiasının yerinde olmadığının kabulü ile kıdem tazminatı talebinin reddi gerektiği gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Verilen Direnme Kararı

Mahkemenin 14.10.2020 tarihli ve 2020/212 Esas, 2020/276 Karar sayılı ilâmı ile; 4857 sayılı Kanun'un 63 vd. maddelerinde yer alan düzenlemelere göre işçinin çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu, yine aynı Kanun'un 41 inci maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca da fazla çalışma süresinin yılda 270 saatten fazla olamayacağı, bu hükmün emredici nitelikte olduğu, bozma kararında davacının fazla çalışmaya yönelik muvafakatnamesinin olduğu belirtilse de tarafların 4857 sayılı Kanun'da düzenlenen emredici hükümlerin aksine işçinin mevcut durumunu ağırlaştıracak şekilde sözleşme yapmalarının mümkün olmadığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

1. Mahkemece verilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04.10.2022 tarihli ve 2021/(22)9-212 Esas, 2022/1229 Karar sayılı kararıyla; davacının işe ilk girdiği tarihten itibaren aynı çalışma düzenine tâbi olarak çalıştığı, başka bir anlatımla baştan itibaren çalışma düzeninin aynı olduğu ve fazla çalışma yaptığı, bu itibarla çalışma şartları uzun yıllar aynı şekilde devam eden davacının çalışma koşullarının değiştirilmesini işverenden talep ettiğini ve talebinin kabul edilmediğini de ispat edemediği, yaptığı fazla çalışmaların karşılığı ücreti de alan davacının ... sözleşmesini feshinin haklı nedene dayanmadığı ve kıdem tazminatına hak kazanmadığı gerekçeleri ile direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Direnme Kararına Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmına uyulmasına karar verildikten sonra davacının işe ilk girdiği tarihten itibaren aynı çalışma düzenine tâbi olarak çalıştığı, başka bir anlatımla baştan itibaren çalışma düzeninin aynı olduğu ve fazla çalışma yaptığı, bu itibarla çalışma şartları uzun yıllar aynı şekilde devam eden davacının çalışma koşullarının değiştirilmesini işverenden talep ettiğini ve talebinin kabul edilmediğini de ispat edemediği, yaptığı fazla çalışmaların karşılığı ücreti de alan davacının ... sözleşmesini feshinin haklı nedene dayanmadığı ve kıdem tazminatına hak kazanmadığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının ... sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini, Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, davacının fazla çalışmaya yönelik muvafakatinin bulunmadığını, davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının ... sözleşmesini haklı nedenle fesh edip etmediği ile kıdem tazminatı alacağına hak kazanıp kazanmadığına ve vekâlet ücretine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6100 sayılı Kanun'un geçici 4 üncü maddesi.

2. 4857 sayılı Kanun’un 120 nci maddesi yollamasıyla hâlen yürürlükte bulunan mülga 1475 sayılı ... Kanunu'nun “Kıdem tazminatı” kenar başlıklı 14 üncü maddesi, karar tarihinde yürülükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uymakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin davacı tarafa yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,