Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/14718 K.2023/12241

Taraflar arasındaki yetki tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... Elektrik İnşaat AŞ vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerine ait işyerleri ile ilgili olarak davalı Sendikanın 26.01.2021 tarihinde Bakanlığa başvurarak işyerinde gerekli çoğunluğu sağladığına ilişkin tespitin yapılmasını talep ettiğini, davalı Bakanlığın 12.02.2021 tarihli ve 355082 sayılı yazısı ile anılan işyerlerinde başvuru tarihi olan 26.01.2021 tarihi itibarıyla 197 işçi çalıştığının ve bunlardan 106 tanesinin davalı Sendika üyesi olduğunu, bu sonuca göre işletmede toplu ... sözleşmesi imzalanması için gerekli çoğunluğun sağlandığının tespit edildiğini, müvekkilerine ait adi ortaklığın ... ...

AŞ ile sözleşme imzaladığını ancak pandemi ve hava koşulları nedeniyle işe başlanılamadığını, ... ... AŞ'den ihale yolu ile alınan ... kapsamında üç farklı işyeri açılışı yapıldığını, müvekkilerine ait adi ortaklığın ... ...

AŞ ile yürüteceği bakım, onarım ve yapım işi kapsamında üç farklı işkolunda işçi sayısının sürekli arttırıldığını, dolayısıyla Sendikanın bu hususu bilerek kötüniyetli olarak erken başvuru yapmış olduğunu, yetki sürecinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 8 ve 62 inci maddelerinde öngörülen usule göre yürütülmesi gerektiğini, bu usule uyulmadığını ileri sürerek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle ... Haber-...

Sendikasının çoğunluğu sağladığına ilişkin yetki tespit kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; öncelikle davanın

yasal süresi içinde açılıp açılmadığının incelenmesi gerektiğini, müvekkili Bakanlıkça yapılan

yetki tespitinde, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu'nun (6356 sayılı Kanun) 17, 19, 41 ve 42 nci

maddeleri hükümleri uyarınca, Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan işyerlerine ilişkin tescil ve

işçi bildirimleri ile e-Devlet üzerinden yapılan sendika üyelik işlemlerinin esas alındığını, Bakanlık sistemine yansıyan bilgilere göre davacı işverene ait yetki

tespiti için başvuran sendikanın işkolunda birden fazla işyeri bulunduğunu ve bu bağlamda

işletme düzeyinde yetki tespit işlemi yapıldığını, işyerlerinde başvuru tarihi itibarıyla 197 işçi

çalıştığını, 106 işçinin yetki tespiti için başvuran sendikaya üye bulunduğunu, bu

doğrultuda Sendikaya olumlu yetki tespiti verildiğini,

müvekkili Bakanlıkça yapılan işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ...-... Sendikası vekili cevap dilekçesinde; 6356 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesine göre itiraz dilekçesinde veya ekinde somut delillerin yer almaması hâlinde itirazın incelenmeksizin reddedileceğinin düzenlendiğini, davacının dava dilekçesi ekinde somut hiçbir delil yer almadığını, davanın üye işçilerin sendikal haklarını kullanmalarının engellenmesini amaçladığını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacılara ait işyerlerine dair davalı Bakanlıktan kayıtların dosya arasına alındığını, söz konusu kayıtların olumlu yetki tespiti kararı ile örtüştüğünü, davacı tarafça davalı Bakanlık kayıtlarının doğru olmadığına, eksik, yanlış veya sahte olduğuna dair bir beyanda bulunulmadığı gibi anılan kayıtların aksine olarak 6356 sayılı Kanun'a göre somut bir delil de ibraz edilmediğini, davalı Sendikanın kanunda belirtilen çoğunluğu sağladığını, verilen tespit kararının yerinde olduğunu,

davacı tarafça Kurum kayıtlarının aksini ispata yarar herhangi bir delil ibraz edilmediğini, yalnızca işverene ait tüm işletmelerde çalışan işçilerin sayısının esas alınması gerektiği yönünde iddiada bulunulduğunu, bu iddianın hukuki dayanağının da bulunmadığını gerekçe göstererek davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili; dava dilekçesindeki iddialarını tekrarla İlk Derece Mahkemesince yapılan tespitlerin hatalı olduğu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ...-... Sendikasının yetki tespiti için başvuru tarihi olan 26.01.2021 tarihi itibarıyla, davacıların oluşturduğu adi ortaklığa ait işyerlerinde İşkolları Yönetmeliği’nin 7 sıra numaralı iletişim işkolunda çalışan işçi sayısının 197 olduğu, bu işçilerden 106 sının davalı ...-... Sendikasının üyesi olduğu, buna göre davalı Sendikanın gerekli çoğunluğu sağladığı ve anılan işyerlerinde yetkili sendika olarak işletme toplu ... sözleşmesi yapma yetkisini haiz olduğu gerekçe göstererek başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... Elektrik İnşaat AŞ vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... Elektrik İnşaat AŞ vekili; dava ve istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 6356 sayılı Kanun'un 41 inci ve devamı maddeleri kapsamında yetki tespitine itiraz istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 2709 sayılı ... Cumhuriyeti Anayasası’nın “Toplu ... sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı” kenar başlıklı 53 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu ... sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.”

2. 6356 sayılı Kanun'un “Yetki” kenar başlıklı 41 inci maddesinin birinci fıkrası da şöyledir: “Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birinin üyesi bulunması şartıyla işçi sendikası, toplu ... sözleşmesinin kapsamına girecek işyerinde başvuru tarihinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi bulunması hâlinde bu işyeri veya işletme için toplu ... sözleşmesi yapmaya yetkilidir.”

3. 6356 sayılı Kanun'un “Yetki tespiti .için başvuru” kenar başlıklı 42 nci maddesi ise şöyledir:

“(1) Toplu ... sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası Bakanlığa başvurarak yetkili olduğunun tespitini ister. İşveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren de Bakanlığa başvurarak yetkili işçi sendikasının tespitini isteyebilir.

(2) Bakanlık, kayıtlarına göre başvuru tarihi itibarıyla bir işçi sendikasının yetkili olduğunu tespit ettiğinde, başvuruyu, işyeri veya işletmedeki işçi ve üye sayısını, o işkolunda kurulu işçi sendikaları ile taraf olacak işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene altı ... günü içinde bildirir.

(3) İşçi sendikasının yetki şartlarına sahip olmadığının ya da işyerinde yetki şartlarına sahip bir işçi sendikasının bulunmadığının tespiti hâlinde, bu bilgiler sadece başvuruyu yapan tarafa bildirilir.

(4) Sigortalılığın başlangıcı ile sona ermesine ilişkin bildirimlerden yasal süresi içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılmayanlar, yetkili işçi sendikasının tespitinde dikkate alınmaz.

(5) Yetki tespiti ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.”

4. 6356 sayılı Kanun'un “Yetki itirazı” kenar başlıklı 43 üncü maddesi de şöyledir:

“(1) Kendilerine 42 nci madde uyarınca gönderilen tespit yazısını alan işçi veya işveren sendikaları veya sendika üyesi olmayan işveren; taraflardan birinin veya her ikisinin yetki şartlarına sahip olmadığı veya kendisinin bu şartları taşıdığı yolundaki itirazını, nedenlerini de göstererek yazının kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren altı ... günü içinde mahkemeye yapabilir.

(2) İtiraz dilekçesi görevli makama kayıt ettirildikten sonra mahkemeye verilir. Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin yüzde birinden daha az üyesi bulunan işçi sendikası, yetki itirazında bulunamaz.

(3) İtiraz dilekçesinde veya ekinde somut delillerin yer almaması hâlinde itiraz incelenmeksizin reddedilir. İşçi ve üye sayılarının tespitinde maddi hata ve süreye ilişkin itirazları mahkeme altı ... günü içinde duruşma yapmaksızın kesin olarak karara bağlar. (Değişik cümle: 12/10/2017-7036/34 md.) Bunların dışındaki itirazlar için mahkeme, duruşma yaparak karar verir ve bu karar hakkında istinaf yoluna başvurulması hâlinde bölge adliye mahkemesi bir ay içinde kararını verir. (Ek cümle: 12/10/2017-7036/34 md.) Bu karara karşı temyiz yoluna başvurulması hâlinde Yargıtay bir ay içinde kesin olarak karar verir.

(4) 42 nci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca kendisine yetki şartlarına sahip olmadığı bildirilen işçi sendikası, altı ... günü içinde yetkili olup olmadığının tespiti için dava açabilir. Mahkeme açılan davayı o işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birini üye kaydeden işçi sendikaları ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene de bildirir. Mahkeme davayı iki ay içinde sonuçlandırır.

(5) İtiraz, karar kesinleşinceye kadar yetki işlemlerini durdurur.”

5. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ... Elektrik İnşaat AŞ vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,