Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/19248 K.2024/3073

Taraflar arasındaki disiplin cezasının iptali ve işyeri sendika temsilciliğinin güvencesi kapsamında görev ve işyeri değişikliği işleminin geçersizliğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... ... Turizm Tic. AŞ işçisi olarak 2011 tarihinden itibaren ...

Büyükşehir Belediyesi Mezarlıklar Müdürlüğü bünyesinde gassal imam olarak fiilen çalışmakta iken işverenin 15.12.2021 tarihli ve 95 ... tebliğ yazısı ile İşletme ve İştirakler Dairesi Başkanlığı İşletmeler Şube Müdürlüğüne bağlı Çarşamba Sebze ve Meyve Halinde temizlik görevlisi olarak görevlendirildiğini, aynı zamanda tarihsiz, imzasız bilgisayar çıktısı şeklindeki asılsız iddialara dayanan suçlamalara istinaden hakkında disiplin soruşturması yürütülerek bir kısım disiplin cezasına çarptırıldığını, söz konusu görevlendirme ve kurgulanmış,

soyut beyanlara dayanan iddialara istinaden verilen disiplin kurulu kararının ve davacıya uygulanan disiplin cezalarının haksız, geçersiz, yasalara, toplu ... sözleşmesi hükümlerine, yerleşik içtihatlara usule aykırı olduğunu ileri sürerek 10.....2022 tarihli ve 2022/444 ... Disiplin Kurulu kararının ve 15.12.2021 tarihli ve 30172195-900-95 ... görev ve görev yeri değişikliği kararının iptaline, davaya konu 10.....2022 tarihli ve 2022/444 ...

Disiplin Kurulu kararlarının tüm hüküm ve sonuçları itibarıyla tedbiren durdurulmasına, 15.12.2021 tarihli ve 30172195-900-95 ... görev ve görev yeri değişikliğinin tedbiren durdurulmasına ve temsilci olması nedeni ile önceki görevine tedbiren devamına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davanın müvekkili Şirket bakımından husumet yönünden reddinin gerektiğini, ayrıca görev yönünden de idari yargı yerinin görevli olduğunu, bu nedenle davanın görev bakımından reddine karar verilmesi gerektiğini, esasa ilişkin olarak da davacının yapılan görevlendirmeye herhangi bir yazılı itirazda bulunmadığı gibi mesaisine gelip düzenli olarak çalışmaya devam ettiğini, davacının çalıştığı süre boyunca herhangi bir itirazda bulunmamasının söz konusu çalışma düzenini kabul ettiği anlamına geldiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ...

Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı Mezarlıklar Şube Müdürlüğünde görev yapan bir grup personel tarafından davacının da aralarında bulunduğu 3 personele yönelik olarak farklı dönemlerde işlendiği öne sürülen ve farklı fiilleri ihtiva eden 42 maddelik bir şikâyet dilekçesi tanzim edilerek davalı İdareye sunulması üzerine davacı ile birlikte S.E. ve Y.Ç. isimli personel hakkında dava konusu işleme esas teşkil eden disiplin soruşturmasının yürütüldüğü, soruşturma sırasında yalnızca şikâyet dilekçesinde imzası mevcut bulunan şahısların ifadelerine başvurulduğu,

dilekçe içeriğinde yer alan iddiaların sıhhatine ve sübutuna yönelik başka bir inceleme veya değerlendirme yapılmadığı gibi soruşturma dosyasında bu fiillerin mevcudiyetine, hangi tarihte veya hangi mekanda işlendiğine yönelik somut bilgi veya belgelerin de mevcut bulunmadığı, öte yandan soruşturma raporuyla davacıya isnat edilen disiplin suçunun ne zaman ve ne şekilde işlendiğinin açıklanmadığı, disiplin suçunu oluşturan eylem ya da eylemlerin açık bir şekilde ve tarihleri verilmek suretiyle belirtilmediği,

bu eylemin/eylemlerin bir kısmının veya tamamının işlendiği tarih itibarıyla soruşturmaya başlanmadığının ve disiplin amirinin ceza verme yetkisinin zaman aşımına uğrayıp uğramadığının hukuki denetimini yapma imkânının da bulunmadığı, davalı tanığı A.E'nin "...

Davacı ... yerinde herkese farklı söylemlerde bulunarak bizi birbirimize düşürmeye çalışıyordu. ...'la ilgili başka bir şeye şahit olmadım, sadece arkadaşlarımdan duyduğum kadarı ile şikayet dilekçesini imzaladım ..." ; davalı tanığı E.E'nin "...benim şikayet dilekçesinde bizzat yazdığım bir kaç madde var ancak bu madddelerin davacıyla mı diğer kişilerle mi alakalı tam olarak hatırlamıyorum..." şeklinde beyanda bulundukları; disiplin cezasına konu davranışa yönelik olarak yazılı şekilde bir uyarının bulunmadığı,

davalı tarafça bu eylemin daha önce ya da sonra tekrarlandığına ilişkin dosyaya bir delil sunulmadığı göz önüne alındığında, davacının 4857 ... ... Kanunu'nun (4857 ...

Kanun) 38 inci maddesi ve 15.08.2020 tarihli toplu ... sözleşmesinin eki mahiyetindeki disiplin ceza cetvelinin 28, 13, 24 üncü sırasında sayılan eylemler nedeni ile uygulanan yevmiye kesilme cezalarına dair dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, 15.12.2021 tarihli görev ve görev yeri değişikliği kararı ile ilgili olarak davalı tarafça davacının soruşturma nedeni ile çalışma arkadaşları üzerinde baskı kurabileceğinden bahisle görevlendirme yapıldığı savunulmuşsa da imam gassal olan davacının temizlik görevlisi olarak görevlendirilmesinin bir eylemden dolayı iki farklı ceza verilemeyeceği kuralına aykırı olduğu,

davacının işverenin yönetim ... kapsamında işçinin işyerini veya işini değiştirmesi durumunda, bu işlemin iptali için öngörülmüş bir dava türü bulunmadığından ve davacının görev ve görev yeri değişikliğini gerektirir haklı neden davalı tarafından kanıtlanamadığından işbu görev ve yeri değişikliği kararının hukuka aykırı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; verilen disiplin cezasının hukuka uygun olduğunu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalı Belediyede gassal olarak çalıştığı, tanıkların davacının vefat eden yakınlarından para aldığını, işyerindeki kadın görevlilere hakarette bulunduğunu, işyerinde bulunan diğer arkadaşlarını dövdüğünü beyan etmiş olup banka hesap hareketlerinden, işyeri çalışanlarının aralarında yoğun olarak para alışverişinde bulundukları, buna göre tanıkların iddia ettikleri vefat eden yakınlarından para alındığı iddiasının ispatlandığı,

davacının isim, telefon ve iban numarasının bulunduğu kart bastırmasının da tanıkların iddia ettiği para alışverişini doğrular nitelikte olduğu, sözü edilen nedenlerle disiplin cezasının dosya kapsamına uygun olduğu, görevlendirme kararının yönetim ... çerçevesinde olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; kararın kesin olmadığını, davacının iddia edilen suçlamaları kabul etmediğini, 42 maddelik kâğıda imza attırılan kişilerin; eylemin kim tarafından, ne zaman, nerede işlendiğine dair somut bilgilerinin bulunmadığını, aynı eylem nedeniyle iki kez ceza verilemeyeceğini ve aynı zamanda işyeri sendika temsilcisi olması nedeniyle görevi ve görev yerinin değiştirilemeyeceğini belirterek ve dava dilekçesinde belirttiği sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya verilen disiplin cezalarının iptaline ve işyeri sendika temsilciliğinin güvencesi kapsamında görevi ve işyeri değişikliği işleminin geçersizliğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6356 ... Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu'nun (6356 ... Kanun) "İşyeri sendika temsilciliğinin güvencesi" kenar başlıklı 24 üncü maddesi şöyledir:

"(1) İşveren, işyeri sendika temsilcilerinin ... sözleşmelerini haklı bir neden olmadıkça ve nedenini yazılı olarak açık ve kesin şekilde belirtmedikçe feshedemez. Fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde, temsilci veya üyesi bulunduğu sendika dava açabilir.

(2) Dava basit yargılama usulüne göre sonuçlandırılır. (Değişik cümle: 12/10/2017-7036/31 md.) Mahkemece verilen karar hakkında istinaf yoluna başvurulması hâlinde bölge adliye mahkemesi kesin olarak karar verir.

(3) Temsilcinin işe iadesine karar verilirse fesih geçersiz sayılarak temsilcilik süresini aşmamak kaydıyla fesih tarihi ile kararın kesinleşme tarihi arasındaki ücret ve diğer hakları ödenir. Kararın kesinleşmesinden itibaren altı ... günü içinde temsilcinin işe başvurması şartıyla, altı ... günü içinde işe başlatılmaması hâlinde, ... ilişkisinin devam ettiği kabul edilerek ücreti ve diğer hakları temsilcilik süresince ödenmeye devam edilir. Bu hüküm yeniden temsilciliğe atanma hâlinde de uygulanır.

(4) İşveren, yazılı rızası olmadıkça işyeri sendika temsilcisinin işyerini değiştiremez veya işinde esaslı tarzda değişiklik yapamaz. Aksi hâlde değişiklik geçersiz sayılır.

(5) Bu madde hükümleri işyerinde çalışmaya devam eden yöneticiler hakkında da uygulanır."

2. 7036 ... ... Mahkemeleri Kanunu'nun (7036 ... Kanun) "Temyiz edilemeyen kararlar" başlıklı 8 inci maddesi şöyledir. " (1) Diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, aşağıda belirtilen dava ve işlerde verilen kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamaz: a) 4857 ... Kanunun 20 nci maddesi uyarınca açılan fesih bildirimine itiraz davalarında verilen kararlar. b) İşveren tarafından toplu ... sözleşmesi veya işyeri düzenlemeleri uyarınca işçiye verilen disiplin cezalarının iptali için açılan davalarda verilen kararlar. c) 18/10/2012 tarihli ve 6356 ... Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanununun; 1) 24 üncü maddesinin birinci ve beşinci fıkraları, ..."

3. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve İlgili hukuk kısmına belirtilen 7036 ... Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre işçiye verilen disiplin cezalarına ilişkin kararların kesin olmasına göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İşyeri sendika temsilcisinin güvencesi, temsilcilik sıfatından kaynaklanmakta ve temsilcilik görevi ile sınırlı tutulmaktadır. Düzenlemenin amacı işyeri sendika temsilcilerine görevlerini yerine getirebilmeleri için güvence sağlamaktır. İşyeri sendika temsilciliğinin güvencesi kapsamında, işverence işyeri değişikliği ve işinde esaslı tarzda değişiklik yapabilmesi için temsilcinin yazılı rızası gerekmektedir. Aksi hâlde 6356 ... Kanun'daki ifadesiyle "değişiklik geçersiz sayılır".

3. Dosya içeriğinden, davacının işyerinde yetkili Sendikanın 09.11.2021 tarihli kararı ile işyeri sendika temsilcisi olarak atandığı, bu tarihten sonra da işveren tarafından 15.12.2021 tarihli ve 30172195-900-95 ... görev ve görev yeri değişikliği ... kararı ile Mezarlıklar Müdürlüğü işyerinden gassal imam olan görev ünvanı da değiştirilerek Çarşamba Sebze ve Meyve Halinde temizlik görevlisi olarak hakkında yapılan soruşturma süreci tamamlanana kadar görevlendirildiği ve soruşturma sonucunda Mezarlıklar Şubesi dışında başka bir birimde görevlendirilmesi tasarrufunun devam etmesi gerektiği tespitiyle görevlendirmenin devam ettiği görülmektedir.

4. Somut uyuşmazlıkta dava konusu işlemde görevlendirmenin soruşturma süreci tamamlanıncaya kadar yapılmasına ve yeni bir karar alınmamasına rağmen ... ve işyeri değişikliği olarak devam ettiği, davacının yazılı rızasının bulunmadığı sabittir. 6356 ... Kanun'un 24 üncü maddesinde yer alan emredici hüküm gereği, işyeri sendika temsilcisinin işi ve işyerinin değiştirilebilmesi için yazılı rızası şarttır. Açıklanan bu maddi ve hukuki olgulara göre davacının ... ve işyeri değişikliğinin hukuka aykırı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,